Krwotok poporodowy a odpowiedzialność za nadzór nad położnicą

Abstrakt: Artykuł omawia sprawę karną dotyczącą opieki nad położnicą, u której w pierwszej godzinie po porodzie wystąpiły objawy poprzedzające rozpoznanie masywnego krwotoku. Sąd odwoławczy analizował znaczenie zaniechań w ocenie krwawienia, obkurczania macicy i parametrów życiowych dla zarzutu narażenia pacjentki na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Uchylając wyrok uniewinniający, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Autorki omawiają również znaczenie dokumentowania obserwacji i reakcji na zgłaszane objawy.

Słowa kluczowe: krwotok poporodowy, położnica, nadzór poporodowy, odpowiedzialność karna, dokumentacja medyczna

Title: Postpartum Haemorrhage and Liability for Monitoring Postpartum Patients

Abstract: This article discusses criminal proceedings concerning the care of a postpartum patient who developed symptoms in the first hour after birth before major postpartum haemorrhage was diagnosed. The appellate court considered how omissions in assessing blood loss, uterine contraction and vital signs related to the charge of exposing the patient to immediate danger. It set aside the acquittal and remitted the case for retrial. The authors also discuss the importance of documenting observations and responses to reported symptoms.

Keywords: postpartum haemorrhage, postpartum monitoring, criminal liability, medical records, obstetric care

Autorki: adw. Karolina Podsiadły-Gęsikowska, r. pr. Aleksandra Powierża

Linzagoliks – nowa era terapii antagonistami GnRH w leczeniu mięśniaków macicy i endometriozy

Abstrakt: Przegląd opisuje mechanizm działania linzagoliksu, doustnego antagonisty receptora gonadoliberyny, i omawia jego zastosowanie u pacjentek z objawowymi mięśniakami macicy lub endometriozą. Autor przedstawia wyniki programów PRIMROSE i EDELWEISS, w tym zmiany nasilenia krwawienia i bólu. Omawia też dobór dawki, miejsce hormonalnej terapii uzupełniającej oraz monitorowanie bezpieczeństwa ze szczególnym uwzględnieniem gęstości mineralnej kości.

Słowa kluczowe: linzagoliks, mięśniaki macicy, endometrioza, antagonista GnRH, terapia add-back, gęstość mineralna kości

Title: Linzagolix: A New Era of GnRH Antagonist Therapy for Uterine Fibroids and Endometriosis

Abstract: This review describes the mechanism of linzagolix, an oral gonadotropin-releasing hormone receptor antagonist, and its use in patients with symptomatic uterine fibroids or endometriosis. It presents findings from the PRIMROSE and EDELWEISS programmes, including changes in bleeding and pain. It also discusses dose selection, the role of hormonal add-back therapy and safety monitoring, with particular attention to bone mineral density.

Keywords: linzagolix, uterine fibroids, endometriosis, GnRH antagonist, add-back therapy, bone mineral density

Autor: lek. Jacek Tulimowski

Standardowe i nowe niehormonalne terapie w leczeniu objawów menopauzy

Abstrakt: Autorzy przedstawiają hormonalne i niehormonalne możliwości leczenia objawów menopauzy, uwzględniając przeciwwskazania i ryzyko raka piersi. Omawiają terapie komplementarne oraz badania fezolinetantu i elinzanetantu w leczeniu objawów naczynioruchowych. Osobno przytaczają dane dotyczące elinzanetantu u kobiet z objawami związanymi z leczeniem endokrynnym raka piersi. Wybór terapii odnoszą do obrazu klinicznego i preferencji pacjentki.

Słowa kluczowe: menopauza, leczenie niehormonalne, uderzenia gorąca, fezolinetant, elinzanetant, receptory neurokininowe, rak piersi

Title: Established and Emerging Nonhormonal Treatments for Menopausal Symptoms

Abstract: The authors review hormonal and nonhormonal options for managing menopausal symptoms, including contraindications and breast cancer risk. They discuss complementary therapies and clinical studies of fezolinetant and elinzanetant for vasomotor symptoms. The article also examines elinzanetant in women with symptoms related to endocrine therapy for breast cancer. Treatment selection is considered in light of the clinical presentation and patient preferences.

Keywords: menopause, nonhormonal treatment, hot flushes, fezolinetant, elinzanetant, neurokinin receptors, breast cancer

Autorzy: prof. dr hab. n. med. Janina Markowska, lek. Jacek Tulimowski, dr n. med. i n. o zdr. Damian Twardawa

Rekonstrukcja sromu i łechtaczki u pacjentki z wrodzonym przerostem nadnerczy (CAH)

Abstrakt: Artykuł omawia kwalifikację do wtórnej rekonstrukcji sromu i łechtaczki u pacjentek z wrodzonym przerostem nadnerczy. Autor opisuje ocenę następstw wcześniejszej operacji, znaczenie przygotowania endokrynologicznego i możliwości ochrony zaopatrzenia nerwowo-naczyniowego. Przedstawia przypadek pacjentki z bolesnym obrzmieniem łechtaczki podczas podniecenia i opisuje zgłaszany przez nią wynik czynnościowy po reoperacji.

Słowa kluczowe: rekonstrukcja sromu, klitoroplastyka, wrodzony przerost nadnerczy, CAH, wtórna rekonstrukcja, funkcja seksualna

Title: Vulvar and Clitoral Reconstruction in a Patient with Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH)

Abstract: This article discusses assessment for secondary vulvar and clitoral reconstruction in patients with congenital adrenal hyperplasia. It describes evaluation of prior surgical outcomes, endocrine preparation and the preservation of neurovascular supply. The author presents a patient with painful clitoral swelling during arousal and describes her self-reported functional outcome after revision surgery.

Keywords: vulvar reconstruction, clitoroplasty, congenital adrenal hyperplasia, CAH, revision surgery, sexual function

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Andrologia w codziennej pracy internisty, urologa i endokrynologa

Abstrakt: Przewodnik opisuje sytuacje, w których internista, urolog lub endokrynolog może rozpocząć diagnostykę dolegliwości andrologicznych. Autorka omawia wywiad, badanie fizykalne, oznaczenia testosteronu i gonadotropin oraz znaczenie planów prokreacyjnych. Tabela zestawia przykłady przypadków, w których można rozpocząć ocenę w gabinecie, oraz sytuacje wymagające konsultacji specjalistycznej.

Słowa kluczowe: andrologia kliniczna, hipogonadyzm, testosteron, niepłodność męska, diagnostyka, konsultacja andrologiczna

Title: Andrology in the Daily Practice of Internists, Urologists and Endocrinologists

Abstract: This practical guide outlines when an internist, urologist or endocrinologist can begin assessing andrological complaints. It discusses clinical history, physical examination, testosterone and gonadotropin measurements, and the relevance of fertility plans. A table presents clinical scenarios in which initial assessment can be undertaken in the office and situations that call for specialist referral.

Keywords: clinical andrology, hypogonadism, testosterone, male infertility, diagnostic work-up, andrology referral

Autorka: dr n. med. Jolanta Blicharz-Dorniak

Andrologia w świecie sportu i siłowni – między fizjologią a rzeczywistością siłowni

Abstrakt: Artykuł przedstawia problemy zgłaszane przez mężczyzn po przyjmowaniu steroidów anaboliczno-androgennych lub testosteronu bez nadzoru medycznego. Autorka omawia objawy hipogonadyzmu, zakres wywiadu i badań, ocenę planów prokreacyjnych oraz wsparcie psychologiczne. Opis przypadku ilustruje przebieg opieki nad pacjentem zgłaszającym zaburzenia libido i nastroju po wieloletniej ekspozycji.

Słowa kluczowe: andrologia w sporcie, steroidy anaboliczno-androgenne, doping, hipogonadyzm, testosteron, płodność męska

Title: Andrology in Sport and Gym Culture: Between Physiology and the Realities of the Gym

Abstract: This article examines problems reported by men after unsupervised use of anabolic-androgenic steroids or testosterone. It discusses symptoms of hypogonadism, clinical history and testing, assessment of fertility plans and psychological support. A case report illustrates the care of a patient presenting with loss of libido and mood symptoms after several years of exposure.

Keywords: sports andrology, anabolic-androgenic steroids, doping, hypogonadism, testosterone, male fertility

Autorka: dr n. med. Jolanta Blicharz-Dorniak

Mikrobiota pochwy a przetrwałe zakażenie HPV

Abstrakt: Artykuł omawia przegląd systematyczny 33 badań nad mikrobiotą pochwy u kobiet zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego lub z neoplazją śródnabłonkową szyjki macicy. Powtarzalną obserwacją był mniejszy udział bakterii z rodzaju Lactobacillus i większy udział bakterii beztlenowych. Autorzy przedstawiają różnice między gatunkami, proponowane mechanizmy i ograniczenia badań. Obecne dane nie uzasadniają rutynowego wykorzystania profilu mikrobioty ani probiotyków w profilaktyce tych zmian.

Słowa kluczowe: mikrobiota pochwy, przetrwałe zakażenie HPV, dysbioza, Lactobacillus, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, CIN

Title: Vaginal Microbiota and Persistent HPV Infection

Abstract: The article discusses a systematic review of 33 studies on vaginal microbiota in women with human papillomavirus infection or cervical intraepithelial neoplasia. A recurring finding was lower abundance of Lactobacillus and higher abundance of anaerobic bacteria. The authors describe species-level differences, proposed mechanisms and methodological limitations. Current evidence does not support routine microbiota profiling or probiotic use to prevent these lesions.

Keywords: vaginal microbiota, persistent HPV infection, dysbiosis, Lactobacillus, cervical intraepithelial neoplasia, CIN

Autorzy: lek. Emil Cymer, lek. Michał Gontkiewicz, dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski

Nawracające stany zapalne i upławy a obowiązek poszerzenia diagnostyki raka szyjki macicy

Abstrakt: Artykuł stanowi glosę aprobującą do wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 stycznia 2025 r., który dotyczy odpowiedzialności lekarza ginekologa w kontekście opóźnionego rozpoznania raka szyjki macicy u pacjentki z nawracającymi stanami zapalnymi i upławami. Orzeczenie precyzuje granice należytej staranności diagnostycznej, wskazując, że powtarzające się dolegliwości, brak trwałego efektu leczenia oraz obecność zmiany na szyjce macicy powinny skłonić lekarza do poszerzenia diagnostyki o kolposkopię z ewentualną biopsją, a nie jedynie do kolejnego leczenia objawowego. Sąd dokonał również oceny przyczynienia się pacjentki, która nie realizowała zaleceń i zgłaszała się na kontrole z opóźnieniem, obniżając jego stopień z 50% do 30%. Kluczowe znaczenie w sprawie miała kompletność dokumentacji medycznej, w której brakowało opisu badania we wzierniku, stanu szyjki macicy oraz precyzyjnych zaleceń dotyczących kontroli. Wyrok podkreśla, że w sprawach medycznych dla przypisania związku przyczynowego wystarczające jest odpowiednio wysokie prawdopodobieństwo, a nie absolutna pewność.

Słowa kluczowe: rak szyjki macicy, nawracające stany zapalne, upławy, błąd medyczny, odpowiedzialność lekarza, dokumentacja medyczna, przyczyna przyczynienie się pacjenta, kolposkopia.

Title: Recurrent Inflammation and Vaginal Discharge vs. the Obligation to Expand Diagnostic Workup for Cervical Cancer

Abstract: This article presents an approving commentary on the judgment of the Court of Appeal in Szczecin of 8 January 2025, concerning the liability of a gynecologist in the context of a delayed diagnosis of cervical cancer in a patient with recurrent inflammation and vaginal discharge. The ruling defines the boundaries of due diagnostic diligence, indicating that persistent symptoms, lack of sustained treatment effect, and the presence of a cervical lesion should prompt the physician to expand diagnostics with colposcopy and possible biopsy, rather than merely repeating symptomatic treatment. The court also assessed the patient's contributory negligence—she failed to follow recommendations and delayed follow-up visits—reducing her contribution from 50% to 30%. The completeness of medical documentation was crucial, as it lacked descriptions of speculum examination, cervical status, and precise follow-up instructions. The judgment emphasizes that in medical cases, a sufficiently high probability—not absolute certainty—is sufficient to establish causation.

Keywords: cervical cancer, recurrent inflammation, vaginal discharge, medical error, physician liability, medical documentation, patient contributory negligence, colposcopy.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Zastosowanie progesteronu w trudnych ciążach naturalnych

Abstrakt: Progesteron jest kluczowym hormonem odpowiedzialnym za utrzymanie ciąży. Artykuł stanowi przegląd piśmiennictwa z lat 2020–2025 dotyczący stosowania egzogennego progesteronu w ciążach naturalnych wysokiego ryzyka, określanych jako „trudne”. Omówiono mechanizmy działania progesteronu, w tym transformację wydzielniczą endometrium, hamowanie kurczliwości macicy oraz modulację odpowiedzi immunologicznej z udziałem czynnika PIBF. Najsilniejsze dowody na korzyść suplementacji dotyczą kobiet z krwawieniem we wczesnej ciąży i co najmniej jednym poronieniem w wywiadzie oraz ciąż pojedynczych z krótką szyjką macicy poniżej 25 mm, u których progesteron dopochwowy zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego i poprawia wyniki okołoporodowe. W niewyjaśnionych nawracających stratach ciążowych rutynowe stosowanie progesteronu nie poprawia odsetka żywych urodzeń, jednak możliwa korzyść dotyczy wąskiej podgrupy kobiet z ≥3 poronieniami i współistniejącym krwawieniem. W ciążach mnogich dane są mniej jednoznaczne, poza przypadkami krótkiej szyjki macicy. Przedstawiono także drogi podania i dawkowanie progesteronu, znaczenie braku rutynowego monitorowania jego stężenia w surowicy oraz rekomendacje takich towarzystw, jak NICE, ESHRE, RCOG i SMFM. Terapia progesteronem powinna być celowana, oparta na wytycznych i indywidualnie dostosowana do sytuacji położniczej.

Słowa kluczowe: progesteron, ciąża naturalna, poronienie zagrażające, nawracające straty ciążowe, poród przedwczesny, krótka szyjka macicy, progesteron dopochwowy, dydrogesteron, wytyczne.

Title: The Use of Progesterone in Difficult Natural Pregnancies

Abstract: Progesterone is a key hormone responsible for maintaining pregnancy. This article reviews the literature from 2020–2025 on the use of exogenous progesterone in high-risk natural pregnancies, referred to as “difficult” pregnancies. It discusses the mechanisms of progesterone action, including secretory transformation of the endometrium, inhibition of uterine contractility, and modulation of the immune response via progesterone-induced blocking factor (PIBF). The strongest evidence for supplementation concerns women with early pregnancy bleeding and at least one previous miscarriage, and singleton pregnancies with a short cervix below 25 mm, in whom vaginal progesterone reduces the risk of preterm birth and improves perinatal outcomes. In unexplained recurrent pregnancy loss, routine progesterone supplementation does not improve live birth rates, although a possible benefit is observed in a narrow subgroup of women with ≥3 miscarriages and concurrent bleeding. In multiple pregnancies, the data are less conclusive, except in cases with a short cervix. The article also presents routes and dosages of progesterone, the lack of routine serum progesterone monitoring, and recommendations from scientific societies such as NICE, ESHRE, RCOG, and SMFM. Progesterone therapy should be targeted, guideline-based, and individually tailored to the obstetric situation.

Keywords: progesterone, natural pregnancy, threatened miscarriage, recurrent pregnancy loss, preterm birth, short cervix, vaginal progesterone, dydrogesterone, guidelines.

Autor: Jacek Tulimowski

Filary żywienia w okresie perimenopauzy

Abstrakt: Artykuł omawia znaczenie odpowiednio zbilansowanej diety w okresie perimenopauzy, kiedy to nagły spadek hormonów płciowych może pogarszać jakość życia i zwiększać ryzyko chorób metabolicznych oraz nowotworowych. Autorka podkreśla, że hormonalna terapia menopauzalna (HTM), choć skuteczna, jest jedynie częścią strategii prozdrowotnej – kluczową rolę odgrywa styl życia, w tym żywienie. Wśród najczęściej zgłaszanych dolegliwości wymienia się nieregenerujący sen, uderzenia gorąca oraz spadek energii. Jakość snu wpływa na wybory żywieniowe (większa ochota na produkty wysoko smakowite, bogate w cukry proste i tłuszcze prozapalne) oraz na aktywność fizyczną. Artykuł wskazuje na znaczenie jakości diety – im wyższy stopień przetworzenia żywności, tym większe ryzyko przejadania się. Szczególną uwagę zwraca się na spożycie warzyw i owoców (docelowo ≥400 g/dzień), odpowiednią podaż wapnia (1000–1200 mg/dzień) i witaminy D3, kwasów omega-3 (EPA i DHA ≥250 mg/dzień), a także białka (1,2–1,6 g/kg m.c.) w zapobieganiu sarkopenii. Omówiono również znaczenie pory spożywania posiłków (unikanie obfitych kolacji przed snem) oraz negatywny wpływ alkoholu na sen i uderzenia gorąca. Celem artykułu jest przedstawienie praktycznych zaleceń żywieniowych, które mogą zmniejszyć uciążliwe objawy perimenopauzy i poprawić jakość życia kobiet w tym okresie.

Słowa kluczowe: perimenopauza, dieta, żywienie, uderzenia gorąca, jakość snu, wapń, witamina D3, kwasy omega-3, białko, sarkopenia.

Title: Pillars of Nutrition in Perimenopause

Abstract: This article discusses the importance of a well-balanced diet during perimenopause, a period when the abrupt decline in sex hormones can impair quality of life and increase the risk of metabolic and neoplastic diseases. The author emphasizes that hormone replacement therapy (HRT), although effective, is only one part of a health-promoting strategy – lifestyle, including nutrition, plays a key role. The most commonly reported complaints include non-restorative sleep, hot flashes, and reduced energy. Sleep quality influences dietary choices (increased craving for highly palatable foods rich in simple sugars and pro-inflammatory fatty acids) and physical activity. The article highlights the importance of diet quality – the higher the degree of food processing, the greater the risk of overeating. Particular attention is paid to the consumption of vegetables and fruits (target ≥400 g/day), adequate calcium (1000–1200 mg/day) and vitamin D3 intake, omega-3 fatty acids (EPA and DHA ≥250 mg/day), as well as protein (1.2–1.6 g/kg body weight) in preventing sarcopenia. The timing of meals (avoiding large late-evening meals) and the negative impact of alcohol on sleep and hot flashes are also discussed. The article aims to provide practical nutritional recommendations that can alleviate bothersome perimenopausal symptoms and improve women's quality of life during this period.

Keywords: perimenopause, diet, nutrition, hot flashes, sleep quality, calcium, vitamin D3, omega-3 fatty acids, protein, sarcopenia.

Autor: Paweł Stachurski

Fitoestrogeny w okresie menopauzy

Abstrakt: Fitoestrogeny to związki pochodzenia roślinnego, które dzięki podobieństwu strukturalnemu do estrogenów mogą oddziaływać z receptorami estrogenowymi (ERα i ERβ), wykazując działanie agonistyczne lub antagonistyczne w zależności od rodzaju związku, stężenia i warunków tkankowych. Do głównych grup fitoestrogenów należą izoflawony (soja, ciecierzyca, koniczyna czerwona), lignany (siemię lniane, owoce jagodowe, produkty zbożowe), kumestany (rośliny strączkowe, nasiona słonecznika) oraz stilbeny, w tym resweratrol (winogrona, żurawina). Artykuł omawia potencjalne zastosowanie fitoestrogenów w okresie menopauzy, koncentrując się na metabolizmie tkanki kostnej oraz kondycji skóry. Badania in vitro i epidemiologiczne wskazują, że izoflawony sojowe mogą korzystnie wpływać na metabolizm kości, a w populacjach azjatyckich regularne spożycie izoflawonów wiązało się z wyższą gęstością mineralną kości i rzadszymi złamaniami kości udowej. Właściwości antyoksydacyjne izoflawonów, związane z obecnością grup hydroksylowych, stanowią przesłankę do badań nad ich wpływem na skórę, jednak nie przesądzają o skuteczności klinicznej suplementacji. Autorka podkreśla, że fitoestrogeny nie powinny być traktowane jako zamiennik leczenia o potwierdzonej skuteczności, a decyzja o suplementacji wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej nasilenie dolegliwości, choroby współistniejące, stosowane leki i przeciwwskazania, szczególnie przy nowotworach hormonozależnych w wywiadzie.

Słowa kluczowe: fitoestrogeny, menopauza, izoflawony, metabolizm kości, skóra, suplementacja, receptory estrogenowe, bezpieczeństwo.

Title: Phytoestrogens in Menopause

Abstract: Phytoestrogens are plant-derived compounds that, due to their structural similarity to estrogens, can interact with estrogen receptors (ERα and ERβ), exerting agonistic or antagonistic effects depending on the compound, its concentration, and tissue conditions. The main groups of phytoestrogens include isoflavones (soy, chickpea, red clover), lignans (flaxseed, berries, cereal products), coumestans (legumes, sunflower seeds), and stilbenes, including resveratrol (grapes, cranberries). This article discusses the potential use of phytoestrogens during menopause, focusing on bone metabolism and skin condition. In vitro and epidemiological studies indicate that soy isoflavones may beneficially affect bone metabolism, and in Asian populations, regular isoflavone intake was associated with higher bone mineral density and fewer hip fractures. The antioxidant properties of isoflavones, related to the presence of hydroxyl groups, provide a rationale for research into their effects on the skin, but do not determine the clinical efficacy of supplementation. The author emphasizes that phytoestrogens should not be treated as a substitute for proven treatments, and the decision to supplement requires individual assessment, taking into account symptom severity, comorbidities, medications, and contraindications, particularly in cases of hormone-dependent cancers.

Keywords: phytoestrogens, menopause, isoflavones, bone metabolism, skin, supplementation, estrogen receptors, safety.

Autor: Gabriela Lewandowska

Labioplastyka oszczędzająca unerwienie. Znaczenie nowej mapy nerwu grzbietowego łechtaczki dla praktyki ginekologa

Abstrakt: Labioplastyka warg sromowych mniejszych należy do najczęściej wykonywanych procedur w ginekologii plastycznej, a jej celem jest zarówno zmniejszenie dolegliwości funkcjonalnych, jak i poprawa wyglądu sromu. Nowe badanie anatomiczne Wolf-Vollenbröker i wsp., opublikowane w 2026 r. w „Folia Morphologica", istotnie zmienia sposób planowania przedniej części labioplastyki, dostarczając szczegółowej mapy rozgałęzień nerwu grzbietowego łechtaczki (dorsal clitoral nerve, DCN). Autorzy wyróżnili dwa obszary intensywnego rozgałęziania DCN: pierwszy w obrębie więzadła wieszadłowego łechtaczki (średnio 1,8 gałęzi na połowę, zakres 0–9) oraz drugi w dystalnej części trzonu i przy żołędzi (średnio 3,7 pęczków na stronę, zakres 2–6). Gałęzie DCN zaopatrują nie tylko żołądź, lecz także napletek łechtaczki, a układ nerwów nie wykazuje pełnej symetrii między stronami. Artykuł omawia implikacje tych odkryć dla techniki operacyjnej, wskazując, że ryzyko urazu struktur czuciowych rośnie wraz z przesuwaniem pola operacyjnego ku przodowi, głębokim preparowaniem, szeroką koagulacją oraz objęciem zabiegiem napletka lub fałdów okołolechtaczkowych. Podkreślono znaczenie rozgraniczenia wskazania do labioplastyki i redukcji napletka, minimalnej skutecznej resekcji z zachowaniem funkcjonalnego przejścia w przedniej części wargi, powierzchownego warstwowego preparowania oraz unikania głębokich, ciasnych szwów w okolicy trzonu i więzadła wieszadłowego. Przegląd metaanaliz wskazuje na wysoki odsetek satysfakcji (94 proc.), ale zwraca uwagę na heterogeniczność badań i ograniczenia metodologiczne. Artykuł podkreśla, że bezpieczeństwo labioplastyki wynika z prawidłowej kwalifikacji, oszczędnego zakresu i kontroli warstw, a nie z założenia o istnieniu stałej „strefy bez nerwów".

Słowa kluczowe: labioplastyka, nerw grzbietowy łechtaczki, unerwienie, oszczędzanie nerwów, chirurgia sromu, powikłania, funkcja seksualna, świadoma zgoda.

Title: Nerve-Sparing Labiaplasty: New Anatomical Insights and Surgical Implications

Abstract: Labiaplasty of the labia minora is one of the most frequently performed procedures in plastic gynecology, aimed at reducing functional complaints and improving vulvar appearance. A new anatomical study by Wolf-Vollenbröker et al., published in 2026 in "Folia Morphologica", significantly changes the approach to planning the anterior part of labiaplasty by providing a detailed map of the ramification of the dorsal clitoral nerve (DCN). The authors identified two areas of intensive DCN branching: the first within the suspensory ligament of the clitoris (mean 1.8 branches per half, range 0–9) and the second in the distal part of the body and at the glans (mean 3.7 bundles per side, range 2–6). DCN branches supply not only the glans but also the clitoral hood, and the nerve arrangement is not fully symmetrical between sides. The article discusses the implications of these findings for surgical technique, indicating that the risk of injury to sensory structures increases with anterior displacement of the surgical field, deep dissection, broad coagulation, and inclusion of the clitoral hood or para-clitoral folds. The importance of distinguishing the indication for labiaplasty from that for hood reduction, minimal effective resection while preserving the functional transition in the anterior part of the labium, superficial layered dissection, and avoidance of deep, tight sutures near the body and suspensory ligament is emphasized. A review of meta-analyses indicates a high satisfaction rate (94%), but highlights the heterogeneity of studies and methodological limitations. The article emphasizes that the safety of labiaplasty results from proper qualification, conservative extent, and layer control, rather than from the assumption of a constant "nerve-free zone".

Keywords: labiaplasty, dorsal clitoral nerve, innervation, nerve sparing, vulvar surgery, complications, sexual function, informed consent.

Autor: Piotr Kolczewski

Dlaczego ryzyko rozejścia rany w nowoczesnej labioplastyce klinowej z zachowaniem pęczka naczyniowo-nerwowego jest porównywalnie niskie jak w labioplastyce liniowej?

Abstrakt: Dehiscencja rany jest jednym z najczęściej opisywanych powikłań po labioplastyce warg sromowych mniejszych. Tradycyjnie technika klinowa (wedge resection) była uznawana za obarczoną wyższym ryzykiem rozejścia rany w porównaniu z techniką liniową (edge/trim). Współczesne badania anatomiczne oraz modyfikacje technik chirurgicznych wykazały jednak, że większość powikłań wynikała z dawnych wariantów resekcji, a nie z samej metody. Kluczowe czynniki wpływające na bezpieczeństwo zabiegu to zachowanie ciągłości pęczka naczyniowo-nerwowego, odpowiedni dobór kąta i lokalizacji klina, wielowarstwowe zamknięcie rany oraz redukcja napięcia tkanek. Nowoczesne techniki, takie jak inferior wedge flap, posterior wedge, extended wedge czy modified central wedge, umożliwiają zachowanie ukrwienia i unerwienia, co przekłada się na porównywalnie niskie ryzyko dehiscencji, zbliżone do obserwowanego w technice liniowej. Dane z przeglądów systematycznych i metaanaliz wskazują, że odsetek rozejścia rany w obu technikach kształtuje się na poziomie 3–8%, przy czym różnice zależą głównie od techniki szycia, doświadczenia operatora oraz czynników związanych z pacjentką.

Słowa kluczowe: labioplastyka, wargi sromowe mniejsze, resekcja klinowa, resekcja liniowa, dehiscencja rany, pęczek naczyniowo-nerwowy, ginekologia estetyczna, powikłania pooperacyjne

Title: Why the Risk of Wound Dehiscence in Modern Wedge Labiaplasty with Preservation of the Neurovascular Bundle Is Comparably Low to That in Linear Labiaplasty

Abstract: Wound dehiscence is one of the most commonly reported complications following labiaplasty of the labia minora. Traditionally, the wedge resection technique was considered to carry a higher risk of wound dehiscence compared to the linear (edge/trim) technique. However, recent anatomical studies and modifications of surgical techniques have shown that most complications resulted from older variants of resection, not from the method itself. Key factors influencing the safety of the procedure include preservation of the neurovascular bundle, appropriate selection of wedge angle and location, multilayer wound closure, and reduction of tissue tension. Modern techniques such as the inferior wedge flap, posterior wedge, extended wedge, and modified central wedge allow for the preservation of blood supply and innervation, resulting in a comparably low risk of dehiscence, similar to that observed in the linear technique. Data from systematic reviews and meta-analyses indicate that the rate of wound dehiscence in both techniques ranges from 3–8%, with differences depending mainly on suturing technique, operator experience, and patient-related factors.

Keywords: labiaplasty, labia minora, wedge resection, linear resection, wound dehiscence, neurovascular bundle, aesthetic gynecology, postoperative complications

Autor: Piotr Kolczewski

Zaniechanie natychmiastowego cięcia cesarskiego

Abstrakt: Artykuł przedstawia analizę sprawy sądowej dotyczącej zaniechania wykonania natychmiastowego cięcia cesarskiego u rodzącej w 2004 roku, pomimo występowania niepokojących objawów świadczących o zagrożeniu płodu (nieprawidłowy zapis KTG wskazujący na ciężką kwasicę oraz obecność zielonych wód płodowych). W konsekwencji opóźnionej decyzji operacyjnej doszło do wewnątrzmacicznego niedotlenienia i śmierci dziecka, a u matki wystąpiły ciężkie powikłania pooperacyjne (rozlane zapalenie otrzewnej). Lekarz dyżurny został prawomocnie uznany za winnego nieumyślnego spowodowania śmierci. Następnie pacjentka wystąpiła z powództwem cywilnym o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (prawo do życia rodzinnego, macierzyństwa i budowania więzi rodzinnych), które sąd uznał za zasadne, zasądzając 200 000 zł. Orzeczenie podkreśla znaczenie prawidłowej interpretacji badań monitorujących stan płodu, szybkiej reakcji na objawy alarmowe oraz holistycznej oceny skutków zdarzeń medycznych, uwzględniającej długofalowy wpływ na życie osobiste i rodzinne pacjenta.

Słowa kluczowe: cięcie cesarskie, zaniechanie, odpowiedzialność karna, odpowiedzialność cywilna, błąd medyczny, zadośćuczynienie, dobra osobiste, KTG, zielone wody płodowe, niedotlenienie wewnątrzmaciczne, prawo medyczne

Title: Failure to Perform an Emergency Cesarean Section – A Case Study in Medical and Legal Liability

Abstract: The article presents an analysis of a court case concerning the failure to perform an emergency cesarean section during labor in 2004, despite the presence of alarming signs of fetal distress (abnormal CTG recording indicating severe acidosis and the presence of meconium-stained amniotic fluid). As a result of the delayed surgical decision, intrauterine hypoxia led to the baby's death, and the mother developed severe postoperative complications (diffuse peritonitis). The attending physician was criminally convicted of involuntary manslaughter. Subsequently, the patient filed a civil claim for compensation for the violation of her personal rights (the right to family life, motherhood, and building family ties), which the court found justified, awarding 200,000 PLN. The ruling underscores the importance of correct interpretation of fetal monitoring results, prompt response to warning signs, and a holistic assessment of the consequences of medical events, including their long-term impact on the patient's personal and family life.

Keywords: cesarean section, failure to perform, criminal liability, civil liability, medical error, compensation, personal rights, CTG, meconium-stained amniotic fluid, intrauterine hypoxia, medical law

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Rany krocza w połogu. Znaczenie właściwej pielęgnacji, kontroli bólu i higieny intymnej

Streszczenie: Rany krocza należą do najczęstszych następstw porodu drogami natury i stanowią istotny problem kliniczny okresu połogu. Mogą być wynikiem samoistnego pęknięcia tkanek lub nacięcia krocza. Choć większość ran goi się prawidłowo, ból, obrzęk, pieczenie, trudności w siadaniu, oddawaniu moczu, karmieniu piersią i powrocie do aktywności seksualnej mogą znacząco obniżać komfort życia kobiety. Współczesna opieka nad kobietą w połogu powinna obejmować nie tylko ocenę anatomiczną rany, ale również kontrolę bólu, profilaktykę zakażeń, edukację dotyczącą higieny intymnej oraz wczesne rozpoznawanie objawów nieprawidłowego gojenia. W artykule omówiono aktualną wiedzę dotyczącą ran krocza, czynników ryzyka powikłań, biologii gojenia, zasad pielęgnacji oraz możliwości miejscowego postępowania objawowego. Szczególną uwagę poświęcono preparatom zawierającym benzydaminę, które dzięki miejscowemu działaniu przeciwzapalnemu, przeciwbólowemu i łagodzącemu mogą stanowić uzupełnienie opieki nad kobietą z dolegliwościami sromu i krocza po porodzie.

Słowa kluczowe: połóg, rana krocza, epizjotomia, pęknięcie krocza, ból poporodowy, higiena intymna, benzydamina

Title: Perineal Wounds in the Postpartum Period – The Importance of Proper Care, Pain Management, and Intimate Hygiene

Abstract: Perineal wounds are among the most common consequences of vaginal childbirth and represent a significant clinical concern during the postpartum period. They may result from spontaneous perineal tears or episiotomy. Although most wounds heal uneventfully, symptoms such as pain, swelling, burning sensation, difficulty sitting, urinating, breastfeeding, and resuming sexual activity can substantially impair a woman's quality of life. Contemporary postpartum care should include not only anatomical assessment of the wound but also pain management, infection prevention, education on intimate hygiene, and early recognition of signs of impaired wound healing. This article reviews current evidence regarding perineal wounds, risk factors for complications, the biology of wound healing, principles of perineal care, and options for local symptomatic treatment. Particular attention is given to benzydamine-containing preparations, which, owing to their local anti-inflammatory, analgesic, and soothing properties, may serve as a valuable adjunct in the management of postpartum vulvar and perineal discomfort.

Keywords: postpartum period, perineal wound, episiotomy, perineal tear, postpartum pain, intimate hygiene, benzydamine

Autorzy: Beata Pięta, Jacek Tulimowski

Zasady komunikacji o wydarzeniach medycznych

Abstrakt: Artykuł wyjaśnia zasady komunikacji o wydarzeniach medycznych (konferencjach, szkoleniach, targach) w świetle przepisów Ustawy o wyrobach medycznych, które od 2023 r. regulują publikację zdjęć i relacji w mediach. Kluczowym kryterium oceny jest intencja przekazu oraz język, jakim się posługuje – neutralny, informacyjny materiał nie stanowi reklamy, natomiast użycie języka korzyści, zachwalanie produktów lub eksponowanie wyrobów na pierwszym planie może być uznane za reklamę niedozwoloną. Wytyczne URPL wskazują, że dopuszczalne jest publikowanie ogólnych relacji z wydarzeń w mediach otwartych, pod warunkiem że nie promują one konkretnych wyrobów. Relacje szczegółowe, zawierające informacje o produktach, mogą być umieszczane wyłącznie w mediach przeznaczonych dla profesjonalistów (z ograniczonym dostępem). Lekarze i wystawcy mogą informować o swoim udziale w wydarzeniach, jednak bez zachwalania urządzeń i zapraszania na zabiegi. Artykuł podkreśla, że celem reklamy jest zwiększenie sprzedaży, podczas gdy celem informacji jest edukacja i przekazywanie wiedzy – to rozróżnienie decyduje o zgodności z prawem.

Słowa kluczowe: komunikacja medyczna, wydarzenia medyczne, Ustawa o wyrobach medycznych, reklama wyrobów medycznych, relacje z konferencji, URPL, język korzyści, profesjonaliści medyczni, media medyczne, prawo medyczne

Title: Principles of Communication about Medical Events Under the Medical Devices Act

Abstract: The article explains the rules for communicating about medical events (conferences, trainings, trade fairs) in light of the Medical Devices Act, which since 2023 has regulated, among other things, the publication of photos and reports in the media. The key criterion for assessment is the intent of the message and the language used – neutral, informational content does not constitute advertising, while the use of benefit language, product endorsement, or featuring devices prominently may be considered prohibited advertising. Guidelines from the Office for Registration of Medicinal Products, Medical Devices and Biocidal Products (URPL) indicate that it is permissible to publish general coverage of events in open media, provided that they do not promote specific devices. Detailed coverage containing product information may only be published in media intended for healthcare professionals (with restricted access). Physicians and exhibitors may inform about their participation in events, but without endorsing devices or inviting to procedures. The article emphasizes that the purpose of advertising is to increase sales, while the purpose of information is education and knowledge transfer – this distinction determines legal compliance.

Keywords: medical communication, medical events, Medical Devices Act, medical device advertising, conference coverage, URPL, benefit language, healthcare professionals, medical media, medical law

Autor: Andrzej Gross

Farmakoterapia lekami OTC – suplementacja witamin oraz składników mineralnych przez kobiety ciężarne

Ciąża to wyjątkowy stan w życiu kobiety, podczas którego przyszła matka powinna zwracać szczególną uwagę na swoje zdrowie oraz prawidłowy rozwój dziecka. Niestety, nadmierne stosowanie leków OTC (ang. overthe- counter drugs – leki dostępne bez recepty) oraz suplementów diety przez kobiety ciężarne, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem lub farmaceutą, może prowadzić do szeregu stanów patologicznych. W konsekwencji mogą one negatywnie wpływać zarówno na zdrowie matki, jak i na prawidłowy rozwój nienarodzonego dziecka.

Autor: Gabriela Lewandowska

Odpowiedzialność cywilna w diagnostyce prenatalnej

Abstrakt: Artykuł analizuje przełomową sprawę sądową dotyczącą odpowiedzialności cywilnej lekarza ginekologa za rutynowe prowadzenie ciąży, w której nie wykryto zespołu Downa u płodu. Sprawa, rozpatrywana przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny, koncentruje się na ocenie standardów diagnostyki prenatalnej w kontekście wyniku badania przezierności karkowej (NT) na poziomie 2,4 mm, który został uznany za prawidłowy. Opracowanie omawia kluczowe zagadnienia, takie jak granice obowiązków diagnostycznych lekarza, znaczenie rzetelnej dokumentacji medycznej oraz wpływ prawa na ocenę decyzji klinicznych, podkreślając, że sądy oceniają proces decyzyjny, a nie wyłącznie jego skutek.

Słowa kluczowe: odpowiedzialność cywilna, diagnostyka prenatalna, błąd medyczny, zespół Downa, badanie NT, prawo medyczne, ginekologia

Title: Civil Liability in Prenatal Diagnosis: A Landmark Case Analysis

Summary: This article analyzes a landmark legal case concerning the civil liability of a gynecologist for routine pregnancy management in which Down syndrome was not detected prenatally. The case, heard by the District and Appellate Courts, focuses on the assessment of prenatal diagnostic standards in the context of a nuchal translucency (NT) measurement of 2.4 mm, which was deemed normal. The study discusses key issues such as the limits of a physician's diagnostic duties, the importance of thorough medical documentation, and the impact of law on the evaluation of clinical decisions, emphasizing that courts assess the decision-making process, not merely its outcome.

Keywords: civil liability, prenatal diagnosis, medical error, Down syndrome, NT scan, medical law, gynecology

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Rola mikrobioty w raku szyjki macicy

Abstrakt : Rak szyjki macicy (cervical cancer – CC) pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych dla kobiet na świecie, zajmując 4. miejsce zarówno w zachorowalności, jak i umieralności wśród nowotworów złośliwych. Choć za główną przyczynę jego rozwoju uznaje się przetrwałą infekcję wirusem HPV, coraz więcej dowodów naukowych wskazuje na kluczową rolę mikrobioty pochwy i szyjki macicy w patogenezie, progresji oraz odpowiedzi na terapię. Niniejszy artykuł przybliża najnowsze odkrycia dotyczące związku między składem mikrobiomu a ryzykiem rozwoju raka szyjki macicy, wskazując, które bakterie mogą sprzyjać procesowi nowotworzenia, a które – przeciwnie – wykazują działanie ochronne. Omówiono również obiecujące perspektywy terapeutyczne, jakie stwarza modyfikacja mikrobiotu poprzez probiotykoterapię.

Słowa kluczowe: rak szyjki macicy, mikrobiota pochwy, mikrobiom, HPV, probiotykoterapia, kancerogeneza

Title: The Role of Microbiota in Cervical Cancer

Summary: Cervical cancer (CC) remains one of the most serious health challenges for women worldwide, ranking fourth in both incidence and mortality among malignancies. Although persistent HPV infection is the primary cause, growing evidence points to a crucial role of the vaginal and cervical microbiota in pathogenesis, progression, and therapeutic response. This article presents the latest findings on the relationship between microbiome composition and the risk of cervical cancer, identifying bacterial species that may promote or inhibit carcinogenesis. It also discusses the promising therapeutic perspectives offered by microbiome modulation through probiotic therapy.

Keywords: cervical cancer, vaginal microbiota, microbiome, HPV, probiotic therapy, carcinogenesis

Autorzy: Janina Markowska,  Jacek Tulimowski, Damian Twardawa

Suplementacja mikroelementów i witamin u kobiet w ciąży

Abstrakt: Suplementacja mikroelementów i witamin w okresie ciąży stanowi jeden z kluczowych elementów profilaktyki powikłań położniczych oraz rozwoju płodu. Współczesne dane epidemiologiczne i badania kliniczne wskazują, że niedobory składników, takich jak żelazo, kwas foliowy, witamina D, jod czy witamina B12, nadal stanowią istotny problem zdrowia publicznego, nawet w krajach rozwiniętych. Przegląd obejmuje aktualne doniesienia dotyczące suplementacji kluczowych witamin i mikroelementów w ciąży (żelazo, kwas foliowy, jod, witamina D, wapń, witaminy z grupy B, witamina C oraz prebiotyki i probiotyki). Analizowane są wpływy niedoborów i korzyści płynące z suplementacji, zalecane dawki oraz możliwe ryzyko nadmiaru, z uwzględnieniem rekomendacji towarzystw naukowych (WHO, FIGO, PTGiP, USPSTF, RCOG, ACOG). Wyniki wskazują, że rutynowe podawanie żelaza i kwasu foliowego jest szeroko zalecane ze względu na zmniejszenie częstości występowania anemii i wrodzonych wad cewy nerwowej, jednak rekomendacje dotyczące powszechnej suplementacji innymi składnikami są bardziej zróżnicowane i wymagają indywidualizacji.

Słowa kluczowe: ciąża, suplementacja, mikroelementy, witaminy, żelazo, kwas foliowy, witamina D, jod, profilaktyka

Title: Micronutrient and Vitamin Supplementation in Pregnancy

Abstract: Micronutrient and vitamin supplementation during pregnancy is a key element in the prevention of obstetric complications and in supporting fetal development. Current epidemiological data and clinical studies indicate that deficiencies of nutrients such as iron, folic acid, vitamin D, iodine, and vitamin B12 remain a significant public health concern, even in developed countries. This review covers current evidence on the supplementation of key vitamins and micronutrients in pregnancy (iron, folic acid, iodine, vitamin D, calcium, B vitamins, vitamin C, as well as prebiotics and probiotics). It analyzes the effects of deficiencies and the benefits of supplementation, recommended dosages, and the potential risks of excess, taking into account the recommendations of scientific societies (WHO, FIGO, PTGiP, USPSTF, RCOG, ACOG). The findings indicate that routine iron and folic acid supplementation is widely recommended due to its effectiveness in reducing the incidence of anemia and neural tube defects; however, recommendations for universal supplementation with other nutrients are more varied and require an individualized approach.

Keywords: pregnancy, supplementation, micronutrients, vitamins, iron, folic acid, vitamin D, iodine, prevention

Autor: Jacek Tulimowski

Zastosowanie lamp LED w ginekologii funkcjonalnej i estetycznej

Abstrakt: Fotobiomodulacja z użyciem światła czerwonego i bliskiej podczerwieni, realizowana za pomocą urządzeń LED lub źródeł laserowych o niskiej mocy, od lat znajduje zastosowanie w dermatologii, medycynie estetycznej, leczeniu ran oraz medycynie bólu. W ginekologii temat ten dopiero buduje bazę dowodową, ale publikacje indeksowane w PubMed pozwalają już na ostrożne sformułowanie kilku praktycznych wniosków. W ginekologii estetycznej i funkcjonalnej światło LED należy traktować przede wszystkim jako metodę wspomagającą, a nie jako zamiennik pełnej diagnostyki, fizjoterapii, leczenia hormonalnego lub innych procedur dobieranych indywidualnie. Wstępne doniesienia wskazują, że terapia fotobiomodulacją (PBM) z wykorzystaniem światła LED może być bezpieczną i obiecującą opcją leczenia w przypadku zespołu moczowo-płciowego menopauzy (GSM) oraz w redukcji długotrwałych następstw u pacjentek po leczeniu onkologicznym.

Słowa kluczowe: fotobiomodulacja, lampy LED, ginekologia funkcjonalna, ginekologia estetyczna, światło czerwone, bliska podczerwień, zespół moczowo-płciowy menopauzy

Title: Application of LED Lamps in Functional and Aesthetic Gynecology

Summary: Photobiomodulation using red and near-infrared light, delivered via LED devices or low-level laser sources, has long been applied in dermatology, aesthetic medicine, wound healing, and pain medicine. In gynecology, the evidence base is still emerging, but PubMed-indexed publications already allow for cautious formulation of practical conclusions. In aesthetic and functional gynecology, LED light should be considered primarily as a supportive method, not a replacement for comprehensive diagnostics, physiotherapy, hormonal therapy, or other individually tailored procedures. Preliminary reports indicate that photobiomodulation therapy (PBM) using LED light may be a safe and promising treatment option for genitourinary syndrome of menopause (GSM) and in reducing long-term sequelae in patients after oncological treatment.

Keywords (English): photobiomodulation, LED lamps, functional gynecology, aesthetic gynecology, red light, near-infrared, genitourinary syndrome of menopause

Autor: Piotr Kolczewski

Farmakoterapia bólu w ginekologii i położnictwie

Abstrakt: Artykuł omawia strategie farmakologicznego i niefarmakologicznego leczenia bólu w ginekologii i położnictwie, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa terapii u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Przedstawiono charakterystykę i zasady stosowania paracetamolu, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), metamizolu, kodeiny oraz kwasu acetylosalicylowego, wskazując na ich skuteczność, profile bezpieczeństwa oraz przeciwwskazania w poszczególnych trymestrach ciąży i w okresie laktacji. Omówiono również niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu porodowego, takie jak immersja wodna i masaż, które stanowią bezpieczne uzupełnienie terapii. Podkreślono znaczenie analgezji multimodalnej, która poprzez łączenie leków o różnych mechanizmach działania pozwala na redukcję dawek poszczególnych substancji, zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych i poprawę efektywności przeciwbólowej.

Słowa kluczowe: farmakoterapia bólu, ginekologia, położnictwo, ciąża, laktacja, paracetamol, NLPZ, analgezja multimodalna, immersja wodna, masaż

Title: Pharmacotherapy of Pain in Gynecology and Obstetrics

Abstract: The article discusses pharmacological and non-pharmacological strategies for pain management in gynecology and obstetrics, with particular emphasis on the safety of therapy in pregnant and breastfeeding women. It presents the characteristics and principles of using paracetamol, non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), metamizole, codeine, and acetylsalicylic acid, highlighting their efficacy, safety profiles, and contraindications in specific trimesters of pregnancy and during lactation. Non-pharmacological methods of relieving labor pain, such as water immersion and massage, are also discussed as safe complements to therapy. The importance of multimodal analgesia is emphasized, which, by combining drugs with different mechanisms of action, allows for dose reduction of individual substances, decreased risk of adverse effects, and improved analgesic efficacy.

Keywords: pain pharmacotherapy, gynecology, obstetrics, pregnancy, lactation, paracetamol, NSAIDs, multimodal analgesia, water immersion, massage

Autor: Gabriela Lewandowska

Odpowiedzialność medyczna i prawna w przypadku nagłych stanów zagrożenia życia pacjentki w ciąży

Abstrakt: Artykuł analizuje przypadek pacjentki w 19. tygodniu ciąży, u której wystąpił epizod zakrzepowo-zatorowy na podłożu niezdiagnozowanej trombofilii, wymagający podjęcia decyzji medycznych w warunkach nagłego zagrożenia życia. Omówiono złożoność diagnostyki różnicowej oraz konieczność szybkiego, wielospecjalistycznego postępowania. Przedstawiono orzeczenia sądów obu instancji, które uznały działania personelu medycznego – mimo kontrowersyjnego umieszczenia pacjentki na oddziale psychiatrycznym – za uzasadnione medycznie i nienaruszające jej dóbr osobistych. Opracowanie stawia pytanie o granice odpowiedzialności lekarzy w sytuacjach kryzysowych oraz o ocenę ich działań przez pryzmat stanu nagłego zagrożenia życia.

Słowa kluczowe: odpowiedzialność medyczna, odpowiedzialność prawna, nagły stan zagrożenia życia, ciąża, trombofilia, zakrzepica, oddział psychiatryczny, dobra osobiste, sądownictwo lekarskie

Title: Medical and Legal Responsibility in Cases of Life-Threatening Emergencies in Pregnancy

Abstract: The article analyzes the case of a patient in the 19th week of pregnancy who experienced a thromboembolic episode due to undiagnosed thrombophilia, requiring medical decisions in a life-threatening emergency. It discusses the complexity of differential diagnosis and the necessity for rapid, multidisciplinary management. The rulings of both court instances are presented, which found the medical staff's actions – despite the controversial placement of the patient in a psychiatric ward – to be medically justified and not violating her personal rights. The study raises the question of the limits of physicians' responsibility in crisis situations and the evaluation of their actions through the lens of a life-threatening emergency.

Keywords: medical responsibility, legal responsibility, life-threatening emergency, pregnancy, thrombophilia, thrombosis, psychiatric ward, personal rights, medical jurisprudence

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Nieżyt nosa u ciężarnych - patofizjologia, diagnostyka różnicowa, metody leczenia w praktyce lekarza położnika

Abstrakt: Nieżyt nosa w ciąży jest częstym schorzeniem, dotykającym nawet 39% ciężarnych, szczególnie w pierwszym trymestrze. Jego etiologia jest złożona i wieloczynnikowa – za główne czynniki sprawcze uznaje się zmiany hormonalne, zwłaszcza podwyższone stężenie estrogenów i progesteronu, które prowadzą do przekrwienia, obrzęku i zwiększonej wydzielniczości błony śluzowej nosa. Artykuł omawia patofizjologię, czynniki ryzyka (podwyższony BMI, palenie tytoniu), wpływ na matkę i płód (zaburzenia snu, niedotlenienie, ryzyko IUGR) oraz strategie terapeutyczne – od metod nielekowych (irygacje nosa, nawilżanie powietrza) po farmakoterapię z uwzględnieniem bezpieczeństwa w ciąży (kortykosteroidy donosowe, leki przeciwhistaminowe II generacji, ostrożne stosowanie leków obkurczających). Podkreślono znaczenie prawidłowej diagnostyki różnicowej oraz interdyscyplinarnego podejścia w opiece nad ciężarną.

Słowa kluczowe: nieżyt nosa w ciąży, ciążowy nieżyt nosa, patofizjologia, diagnostyka różnicowa, leczenie, ciąża, bezpieczeństwo farmakoterapii

Title: Rhinitis in Pregnancy – Pathophysiology, Differential Diagnosis, and Treatment in the Practice of an Obstetrician

Abstract: Rhinitis in pregnancy is a common condition, affecting up to 39% of pregnant women, particularly in the first trimester. Its etiology is complex and multifactorial – hormonal changes, especially elevated estrogen and progesterone levels, are considered the main causative factors, leading to hyperemia, edema, and increased secretory activity of the nasal mucosa. The article discusses the pathophysiology, risk factors (including elevated BMI, tobacco smoking), impact on the mother and fetus (sleep disturbances, hypoxia, risk of IUGR), and therapeutic strategies – from non-pharmacological methods (nasal irrigation, air humidification) to pharmacotherapy with consideration of safety during pregnancy (intranasal corticosteroids, second-generation antihistamines, cautious use of decongestants). The importance of accurate differential diagnosis and an interdisciplinary approach in the care of pregnant women is emphasized.

Keywords: rhinitis in pregnancy, pregnancy rhinitis, pathophysiology, differential diagnosis, treatment, pregnancy, pharmacotherapy safety

Autor: Jacek Tulimowski

Probiotyki ginekologiczne

Abstrakt: Flora bakteryjna pochwy stanowi złożony i dynamiczny ekosystem, którego prawidłowa równowaga decyduje o utrzymaniu kwaśnego odczynu wydzieliny pochwowej. Skład mikrobiomu obejmuje liczne gatunki bakterii tlenowych i beztlenowych oraz nieliczne komórki grzybów. Zachwianie tej równowagi dotyczy szczególnie kobiet w okresie laktacji, podczas terapii antyestrogenami oraz w okresie okołomenopauzalnym. Artykuł omawia znaczenie probiotyków ginekologicznych w kontekście przywracania i utrzymania fizjologicznej mikroflory pochwy.

Słowa kluczowe: probiotyki, mikrobiom pochwy, flora bakteryjna, równowaga mikrobiologiczna, kwaśny odczyn pochwy, laktacja, terapia antyestrogenowa, okres okołomenopauzalny

Title: Gynecological Probiotics

Abstract: The vaginal bacterial flora constitutes a complex and dynamic ecosystem, the proper balance of which determines the maintenance of an acidic vaginal pH. The composition of the microbiome includes numerous species of aerobic and anaerobic bacteria, as well as a few fungal cells. Disturbances in this balance particularly affect women during lactation, during antiestrogen therapy, and in the perimenopausal period. This article discusses the role of gynecological probiotics in the context of restoring and maintaining a physiological vaginal microflora.

Keywords: probiotics, vaginal microbiome, bacterial flora, microbiological balance, vaginal acidity, lactation, antiestrogen therapy, perimenopausal period

Autor: Gabriela Lewandowska

Dysmorfia ciała (BDD) w ginekologii plastycznej i estetycznej – wskazówki praktyczne dla lekarzy w zakresie screeningu, rozpoznawania czerwonych flag i postępowania

Abstrakt: Zaburzenie dysmorficzne ciała (BDD) stanowi istotne wyzwanie kliniczne w ginekologii plastycznej i estetycznej, gdzie pacjentki często zgłaszają się z nadmiernym, obsesyjnym skupieniem na wyglądzie okolic intymnych. Artykuł przedstawia praktyczne wskazówki dla lekarzy dotyczące screeningu, identyfikacji „czerwonych flag” oraz postępowania w przypadku podejrzenia BDD. Celem jest minimalizacja ryzyka niezadowolenia pooperacyjnego i eskalacji problemów psychicznych poprzez właściwą ocenę i kwalifikację pacjentek.

Słowa kluczowe: zaburzenie dysmorficzne ciała, BDD, ginekologia plastyczna, ginekologia estetyczna, screening, czerwone flagi, kwalifikacja pacjentek

Title: Body Dysmorphic Disorder (BDD) in Plastic and Aesthetic Gynecology

Abstract: Body Dysmorphic Disorder (BDD) represents a significant clinical challenge in plastic and aesthetic gynecology, where patients often present with excessive, obsessive preoccupation with the appearance of their intimate areas. This article provides practical guidance for physicians on screening, identifying "red flags," and managing suspected BDD cases. The goal is to minimize the risk of postoperative dissatisfaction and escalation of psychological issues through proper assessment and patient selection.

Keywords: body dysmorphic disorder, BDD, plastic gynecology, aesthetic gynecology, screening, red flags, patient selection

Autor: Piotr Kolczewski

Witamina D – fakty i mity. Czy warto stosować witaminę D po pięćdziesiątce?

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę suplementacji witaminą D u kobiet po 50. roku życia. W obliczu narastającej liczby doniesień medialnych oraz reklam promujących ten związek, autorka analizuje zasadność jego stosowania nie tylko w kontekście profilaktyki krzywicy, ale również potencjalnego wpływu na poprawę odporności, ogólnej kondycji organizmu oraz samopoczucia. Opracowanie ma na celu dostarczenie rzetelnych informacji na temat korzyści i ewentualnych ryzyk związanych z suplementacją witaminy D w tej grupie wiekowej, opierając się na aktualnym stanie wiedzy medycznej.

Słowa kluczowe: witamina D, suplementacja, kobiety po 50. roku życia, odporność, kondycja organizmu, nastrój, profilaktyka, krzywica

Title: Is It Worth Taking Vitamin D After Fifty?

Abstract: The article addresses the issue of vitamin D supplementation in women over 50. In the face of an increasing number of media reports and advertisements promoting this compound, the author analyzes the rationale for its use not only in the context of rickets prevention but also its potential impact on improving immunity, general physical condition, and well-being. The study aims to provide reliable information on the benefits and potential risks associated with vitamin D supplementation in this age group, based on the current state of medical knowledge.

Keywords: vitamin D, supplementation, women over 50, immunity, physical condition, mood, prevention, rickets

Autor: Waldemar Misiorowski

Radiofrekwencja w ginekologii plastycznej

Abstrakt: Radiofrekwencja (RF) to technologia wykorzystująca prąd elektryczny o częstotliwości radiowej, która znalazła szerokie zastosowanie we współczesnej ginekologii plastycznej i estetycznej. W odróżnieniu od tradycyjnej elektrochirurgii niskiej częstotliwości, urządzenia RF o częstotliwości 4 MHz charakteryzują się minimalnym uszkodzeniem tkanek sąsiednich (sięgającym zaledwie 75 mikrometrów), co przekłada się na szybsze gojenie, mniejszy obrzęk, ból i dyskomfort pooperacyjny. Technologia RF znajduje zastosowanie zarówno w zabiegach dopochwowych, jak i zewnętrznych – w leczeniu atrofii urogenitalnej, wysiłkowego nietrzymania moczu, zespołu luźnej pochwy, a także w poprawie trofiki i napięcia skóry warg sromowych i krocza. Coraz więcej badań klinicznych potwierdza skuteczność RF – zarówno ablacyjnej, jak i nieablacyjnej – w leczeniu tych schorzeń, plasując ją w czołówce urządzeń energooszczędnych (EBD) stosowanych w ginekologii estetycznej.

Słowa kluczowe: radiofrekwencja, ginekologia plastyczna, atrofia urogenitalna, nietrzymanie moczu, MAFR, energia o częstotliwości radiowej, regeneracja tkanek

Title: Radiofrequency in Plastic Gynecology

Abstract: Radiofrequency (RF) is a technology that uses electric current at radio frequencies, which has found wide application in modern plastic and aesthetic gynecology. Unlike traditional low-frequency electrosurgery, RF devices operating at 4 MHz are characterized by minimal damage to adjacent tissues (reaching only 75 micrometers), resulting in faster healing, less swelling, pain, and postoperative discomfort. RF technology is used both in intravaginal and external procedures – in the treatment of urogenital atrophy, stress urinary incontinence, vaginal laxity syndrome, as well as in improving the trophism and tone of the labia and perineum. An increasing number of clinical trials confirm the effectiveness of RF – both ablative and non-ablative – in the treatment of these conditions, placing it at the forefront of energy-based devices (EBD) used in aesthetic gynecology.

Keywords: radiofrequency, plastic gynecology, urogenital atrophy, urinary incontinence, MAFR, radiofrequency energy, tissue regeneration

Autor: Piotr Kolczewski

Terapie celowane i leczenie immunologiczne raka jajnika

Abstrakt: Rak jajnika należy do najbardziej agresywnych nowotworów ginekologicznych, charakteryzując się późnym rozpoznawaniem i wysoką śmiertelnością. Według danych GLOBOCAN rocznie diagnozuje się go u ponad 320 000 kobiet, a liczba zgonów przekracza 206 000. Mimo postępu w terapii, pięcioletnie przeżycie wynosi zaledwie 30%. Nowe terapie celowane, antyangiogenne oraz immunologiczne otwierają jednak nowe możliwości leczenia, poprawiając rokowania i jakość życia pacjentek.

Słowa kluczowe: rak jajnika, terapie celowane, leczenie immunologiczne, nowotwory ginekologiczne, rokowanie

Title: Targeted Therapies in Ovarian Cancer

Abstract: Ovarian cancer is one of the most aggressive gynecological malignancies, characterized by late diagnosis and high mortality. According to GLOBOCAN data, it is diagnosed in over 320,000 women annually, with more than 206,000 deaths. Despite advances in therapy, the five-year survival rate is only 30%. However, new targeted, anti-angiogenic, and immunologic therapies are opening up new treatment possibilities, improving prognosis and quality of life for patients.

Keywords: ovarian cancer, targeted therapies, immunotherapy, gynecological cancers, prognosis

Autorzy: Janina Markowska,  Jacek Tulimowski, Damian Twardawa

Profilaktyka zakażeń RSV u kobiet w ciąży

Abstrakt: Syncytialny wirus oddechowy (RSV) jest wysoce zakaźnym patogenem, który u noworodków i niemowląt może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. Ze względu na brak swoistego leczenia, kluczową rolę odgrywa profilaktyka. W artykule omówiono strategie zapobiegania zakażeniom RSV u kobiet w ciąży, ze szczególnym uwzględnieniem szczepionki Abrysvo (Pfizer), która jest zalecana między 32. a 36. tygodniem ciąży. Szczepionka stymuluje wytwarzanie przeciwciał ochronnych u matki, które przenikają przez łożysko, zapewniając dziecku odporność bierną w pierwszych miesiącach życia. W Polsce preparat jest w pełni refundowany i dostępny w gabinetach lekarskich oraz w wybranych aptekach.

Słowa kluczowe: RSV, syncytialny wirus oddechowy, profilaktyka, ciąża, szczepionka, Abrysvo, odporność bierna

Title: Prevention of RSV Infections in Pregnancy

Abstract: Respiratory syncytial virus (RSV) is a highly contagious pathogen that can cause severe complications such as bronchiolitis and pneumonia in newborns and infants. Due to the lack of specific treatment, prevention plays a key role. This article discusses strategies for preventing RSV infections in pregnant women, with particular emphasis on the Abrysvo vaccine (Pfizer), recommended between 32 and 36 weeks of gestation. The vaccine stimulates the production of protective antibodies in the mother, which cross the placenta, providing passive immunity to the infant during the first months of life. In Poland, the vaccine is fully reimbursed and available in medical offices and selected pharmacies.

Keywords: RSV, respiratory syncytial virus, prevention, pregnancy, vaccine, Abrysvo, passive immunity

Autor: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski

Już za nami II Międzynarodowy Kongres PTGP

Abstrakt: W dniach 2–4 października 2025 roku w Warszawie odbył się II Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej (PTGP), który zgromadził specjalistów z Polski i zagranicy. Wydarzenie obejmowało 11 sesji tematycznych oraz Masterclass z transmisją na żywo zabiegów labioplastyki i nowoczesnych metod terapeutycznych. Omawiano zagadnienia z zakresu leczenia nietrzymania moczu, zespołu rozluźnienia i suchości pochwy (GSM), chorób sromu, zastosowania autologicznych materiałów (kwas hialuronowy, PRP, egzosomy), nowoczesnych technologii (laseroterapia, radiofrekwencja, sztuczna inteligencja), liposukcji, transferu tłuszczu, chirurgii pochwy i krocza, rekonstrukcji warg sromowych oraz powikłań po zabiegach estetycznych. Kongres podkreślił dynamiczny rozwój i interdyscyplinarny charakter ginekologii plastycznej, stanowiąc platformę wymiany doświadczeń i integracji środowiska lekarskiego.

Słowa kluczowe: ginekologia plastyczna, ginekologia estetyczna, PTGP, kongres, nietrzymanie moczu, GSM, labioplastyka, egzosomy, laseroterapia, radiofrekwencja

Title: II International Congress of the Polish Society of Plastic Gynecology – Summary

Abstract: On October 2–4, 2025, the II International Congress of the Polish Society of Plastic Gynecology (PTGP) was held in Warsaw, gathering specialists from Poland and abroad. The event comprised 11 thematic sessions and a Masterclass with live broadcasts of labiaplasty procedures and modern therapeutic methods. Topics included the treatment of urinary incontinence, vaginal laxity and dryness syndrome (GSM), vulvar diseases, the use of autologous materials (hyaluronic acid, PRP, exosomes), modern technologies (laser therapy, radiofrequency, artificial intelligence), liposuction, fat transfer, vaginal and perineal surgery, labial reconstruction, and complications after aesthetic procedures. The congress highlighted the dynamic development and interdisciplinary nature of plastic gynecology, serving as a platform for experience exchange and professional integration.

Keywords: plastic gynecology, aesthetic gynecology, PTGP, congress, urinary incontinence, GSM, labiaplasty, exosomes, laser therapy, radiofrequency

Autor: Piotr Szymański

Leki stosowane w Hormonalnej Terapii Zastępczej (HTZ)

Abstrakt: Głównym celem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) jest podniesienie komfortu życia kobiet poprzez zmniejszenie lub całkowite zredukowanie dolegliwości związanych z menopauzą. Stosowanie terapii menopauzalnej prowadzi do przeciwdziałania długofalowym konsekwencjom wynikającym z niedoboru estrogenów. Terapia ta powinna zostać dobrana indywidualnie, a jej wybór opierać się na kwestiach dotyczących poprawy jakości życia oraz czynnikach takich jak: wiek, czas, jaki upłynął od ostatniej miesiączki, ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, udar mózgu, choroba niedokrwienna serca lub nowotwór piersi.

Słowa kluczowe: hormonalna terapia zastępcza, HTZ, menopauza, estrogeny, indywidualizacja terapii, ryzyko sercowo-naczyniowe

Title: Drugs Used in Hormone Replacement Therapy (HRT)

Summary: The primary goal of hormone replacement therapy (HRT) is to improve women's quality of life by reducing or eliminating menopausal symptoms. Menopausal therapy also counteracts the long-term consequences of estrogen deficiency. Treatment should be individualized, based on quality-of-life considerations and factors such as age, time since last menstruation, risk of venous thromboembolism, stroke, ischemic heart disease, or breast cancer.

Keywords: hormone replacement therapy, HRT, menopause, estrogens, individualized therapy, cardiovascular risk

Autor: Gabriela Lewandowska

Inhalacje wodorem molekularnym (H₂)

Abstrakt: Terapia inhalacyjna wodorem molekularnym (H₂) stanowi obiecującą metodę wspomagającą leczenie w różnych schorzeniach, dzięki silnym właściwościom antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. H₂ działa wielotorowo: selektywnie neutralizuje najbardziej reaktywne formy tlenu, aktywuje szlak Nrf2 zwiększający ekspresję enzymów antyoksydacyjnych oraz hamuje kluczowe ścieżki zapalne, w tym NF-κB i NLRP3. Badania kliniczne wskazują na potencjalne korzyści w kardiologii (nadciśnienie tętnicze, ochrona przed uszkodzeniem reperfuzyjnym po zawale), neurologii (udar niedokrwienny, ochrona po zatrzymaniu krążenia), pulmonologii (POChP, COVID-19) oraz w chorobach metabolicznych (cukrzyca typu 2). Inhalacje H₂ w stężeniach 1–4% charakteryzują się dobrym profilem bezpieczeństwa i dobrą tolerancją. Mimo obiecujących wyników, większość badań ma charakter wstępny, a brak jednolitych wytycznych towarzystw naukowych oraz dużych randomizowanych badań klinicznych uniemożliwia obecnie szerokie wdrożenie tej terapii do rutynowej praktyki klinicznej.

Słowa kluczowe: inhalacje wodorem, H₂, terapia wodorem molekularnym, właściwości antyoksydacyjne, właściwości przeciwzapalne, choroby sercowo-naczyniowe, choroby neurologiczne, choroby układu oddechowego, COVID-19, cukrzyca typu 2, bezpieczeństwo terapii

Title: Molecular Hydrogen (H₂) Inhalations – A Review of Clinical Applications

Abstract: Molecular hydrogen (H₂) inhalation therapy has emerged as a promising adjunctive treatment with potent antioxidant and anti-inflammatory properties. H₂ exerts pleiotropic effects: it selectively neutralizes the most reactive oxygen species, activates the Nrf2 pathway enhancing antioxidant enzyme expression, and inhibits key inflammatory pathways, including NF-κB and NLRP3. Clinical studies suggest potential benefits in cardiology (hypertension, protection against reperfusion injury after myocardial infarction), neurology (ischemic stroke, neuroprotection after cardiac arrest), pulmonology (COPD, COVID-19), and metabolic disorders (type 2 diabetes). H₂ inhalations at concentrations of 1–4% demonstrate a favorable safety profile and good tolerability. Despite promising results, most studies are preliminary, and the lack of standardized guidelines from scientific societies and large-scale randomized controlled trials currently prevents widespread implementation of this therapy into routine clinical practice.

Keywords: hydrogen inhalations, H₂, molecular hydrogen therapy, antioxidant properties, anti-inflammatory properties, cardiovascular diseases, neurological diseases, respiratory diseases, COVID-19, type 2 diabetes, therapy safety

Autor: Marco Mirmesdagh

Szczepienia przeciwko HPV po operacjach przedrakowych zmian w obrębie szyjki macicy zmniejszają ryzyko ich nawrotu

W wielu krajach na świecie, gdzie wprowadzono powszechne programy szczepień przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego (HPV) odnotowuje się spadek częstości występowania zakażeń spowodowanych przez HPV. Istotne jest natomiast określenie czasu oraz początku działania szczepionki przeciwko HPV u kobiet, które były szczepione profilaktycznie lub zostały zaszczepione po zabiegu konizacji szyjki macicy. W obserwacjach z terenu Czech stwierdzono, iż u kobiet, które otrzymały szczepionkę przeciwko HPV po konizacji, istniała 74% redukcja nawrotów zmian, zaś wśród kobiet zaszczepionych w okresie dojrzewania ryzyko nawrotu zmniejszyło się o 62%. Obserwacje te dotyczyły przede wszystkim okresu pierwszych 6 miesięcy, czyli czasu, w którym nawroty te występują najczęściej.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz

RODO w praktyce. Negatywna opinia a naruszenie ochrony danych i żądania pacjentów

W dobie mediów społecznościowych i powszechnego dzielenia się opiniami w internecie lekarze coraz częściej muszą mierzyć się z negatywnymi recenzjami swoich usług. Jak odpowiedzieć na nie bez naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych? Jakie działania są zgodne z RODO, a co może narazić lekarza na odpowiedzialność prawną? Ten artykuł wyjaśnia, jak bezpiecznie poruszać się po cienkiej granicy między dobrym imieniem a obowiązkiem zachowania poufności.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Ciąża szyjkowa — wyzwania diagnostyczne i terapeutyczne na przykładzie klinicznym

Ciąża szyjkowa jest rzadkim i wyjątkowo trudnym do rozpoznania wariantem ciąży pozamacicznej, który może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjentki. Artykuł, na podstawie szczegółowej analizy dokumentacji medycznej oraz opinii specjalistycznej, omawia przebieg diagnostyczny i terapeutyczny ciąży szyjkowej u 31-letniej pacjentki, a także wskazuje na wyzwania związane z prawidłową oceną i prowadzeniem przypadków tego typu w praktyce ginekologicznej.

Autorki:Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Zastosowanie płata rotacyjnego z napletka łechtaczki po amputacji warg sromowych mniejszych cz. II

Rekonstrukcja warg sromowych mniejszych po ich amputacji, najczęściej będącej powikłaniem po nieprawidłowo wykonanej labioplastyce, staje się możliwa dzięki nowatorskiej technice chirurgicznej wykorzystującej płat rotacyjny z napletka łechtaczki. Metoda ta, łącząca wysoką skuteczność z naturalnym efektem estetycznym, pozwala nie tylko na odbudowę wyglądu okolicy intymnej, ale także na przywrócenie jej funkcji ochronnej i seksualnej. Artykuł przedstawia szczegóły techniczne zabiegu, jego korzyści oraz potencjalne powikłania, poparte analizą przypadków klinicznych.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Rozmowa z pacjentem dotkniętym chorobą nowotworową

Rozmowa z pacjentem jest jedną z najczęściej podejmowanych aktywności w codziennej praktyce lekarzy, niezależnie od posiadanej specjalizacji. Stanowi fundament całościowej interakcji pomiędzy pacjentem, lekarzem oraz, ewentualnie, jego rodziną [1]. Rozmowa, będąc cennym narzędziem terapeutycznym, jest jednocześnie wyzwaniem. Do tego, aby miała walory terapeutyczne, niezbędne są kompetencje emocjonalne, interpersonalne oraz poznawcze. Trudności związane są z obciążającą psychicznie sytuacją, jaką jest choroba, jak również specyfiką relacji pomiędzy lekarzem a pacjentem. Szczególnego znaczenia nabiera ona w onkologii.

Autorzy: prof. nadzw. dr hab. n. med. Michał Lew-Starowicz; dr n. med. Izabela Jąderek

Dojajnikowe podanie leków – co wiemy z dotychczasowych badań?

Szereg unikatowych cech anatomicznych organizmu kobiety oferuje wiele potencjalnych dróg podania leków – zarówno w celu uzyskania działania miejscowego, jak i ogólnoustrojowego. Są to przede wszystkim drogi związane z narządami płciowymi (dopochwowa, do kanału szyjki macicy, wewnątrzmaciczna, do jajowodów oraz do jajników). Podczas gdy podawanie leków drogą dopochwową jest dość powszechne, inne drogi mają – jak dotąd – ograniczone zastosowanie kliniczne.

Autor: dr n. biol., mgr farm. Barbara Bukowska

Nowotwór, którego nie dało się przewidzieć? Sprawa ginekologa przed Sądem Lekarskim

Abstrakt: Artykuł analizuje sprawę dyscyplinarną lekarza ginekologa (lek. Z.), którego pacjentka – po rozpoznaniu nowotworu o wyjątkowo agresywnym przebiegu – zarzuciła mu zaniedbanie diagnostyczne podczas rutynowej wizyty kontrolnej. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej sformułował zarzuty, jednak Okręgowy Sąd Lekarski, opierając się na opinii biegłego, uniewinnił lekarza. Biegły wskazał, że wykonane badania były prawidłowe, a nowotwór charakteryzował się tak dużą dynamiką wzrostu (podwojenie rozmiaru guza w ciągu niespełna czterech tygodni), że jego wykrycie podczas wizyty w sierpniu 2022 r. było niemożliwe. Ponadto badanie histopatologiczne wykazało, że nowotwór wywodził się z macicy, a nie z jajnika, co dodatkowo utrudniało rozpoznanie. Sprawa podkreśla kluczową rolę rzetelnej dokumentacji medycznej jako obiektywnego dowodu w postępowaniach wyjaśniających oraz wskazuje na ograniczenia współczesnej diagnostyki w przypadku nowotworów o piorunującym przebiegu.

Słowa kluczowe: odpowiedzialność zawodowa, błąd diagnostyczny, nowotwór ginekologiczny, dokumentacja medyczna, sąd lekarski, agresywny nowotwór, ginekologia

Title: A Cancer That Could Not Have Been Foreseen? A Gynecologist's Case Before the Medical Court

Abstract: The article analyzes a disciplinary case against a gynecologist (Dr. Z.), whose patient – after being diagnosed with an exceptionally aggressive cancer – accused him of diagnostic negligence during a routine check-up. The District Medical Prosecutor formulated charges, but the District Medical Court, based on expert testimony, acquitted the physician. The expert stated that the examinations performed were correct, and the cancer was so rapidly growing (tumor size doubling in less than four weeks) that its detection during the August 2022 visit was impossible. Furthermore, histopathological examination revealed that the cancer originated in the uterus, not the ovary, making diagnosis even more difficult. The case underscores the critical role of thorough medical documentation as objective evidence in investigative proceedings and highlights the limitations of modern diagnostics in the case of fulminant cancers.

Keywords (English): professional liability, diagnostic error, gynecological cancer, medical documentation, medical court, aggressive cancer, gynecology

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Cytologia na podłożu płynnym (LBC) – przegląd piśmiennictwa

Abstrakt: Cytologia na podłożu płynnym (LBC, liquid‑based cytology) jest nowoczesną metodą przygotowania preparatów cytologicznych, która stopniowo wypiera klasyczną cytologię konwencjonalną w programach przesiewowych raka szyjki macicy na całym świecie. Technika ta polega na pobraniu materiału z szyjki macicy do płynnego medium, a następnie przygotowaniu jednorodnej, jednowarstwowej preparatyki, co znacząco redukuje liczbę artefaktów (śluz, krew, bakterie) i zwiększa czytelność rozmazu. W praktyce klinicznej LBC zapewnia większą powtarzalność wyników, niższy odsetek preparatów nieocenionych oraz możliwość wykonania dodatkowych testów molekularnych (HPV, barwienie p16/Ki‑67) z tej samej próbki. Mimo że metaanalizy nie wykazują jednoznacznie wyższej czułości LBC w wykrywaniu zmian CIN2+ w porównaniu z cytologią konwencjonalną, to LBC dostarcza czystszych preparatów i redukuje odsetek wyników fałszywie negatywnych. Coraz więcej krajów wdraża LBC jako standard w badaniach przesiewowych, a w Polsce od 1 czerwca 2026 r. metoda ta zastąpi klasyczną cytologię w ramach świadczeń gwarantowanych. Artykuł omawia również rosnącą rolę samodzielnego pobierania materiału przez kobiety (self‑sampling) jako skutecznej strategii zwiększania zasięgu profilaktyki.

Słowa kluczowe: cytologia na podłożu płynnym, LBC, liquid‑based cytology, rak szyjki macicy, profilaktyka, przesiew, samopobieranie, test HPV

Title: Liquid‑Based Cytology (LBC) – A Literature Review

Abstract: Liquid‑based cytology (LBC) is a modern method of preparing cytological specimens that is progressively replacing conventional Pap smears in cervical cancer screening programs worldwide. The technique involves collecting material from the cervix into a liquid medium, followed by the preparation of a homogeneous, monolayer slide, which significantly reduces artefacts (mucus, blood, bacteria) and improves slide readability. In clinical practice, LBC provides greater result reproducibility, a lower proportion of unsatisfactory specimens, and the possibility of performing additional molecular tests (e.g., HPV testing, p16/Ki‑67 staining) from the same sample. Although meta‑analyses do not consistently demonstrate superior sensitivity of LBC for detecting CIN2+ lesions compared to conventional cytology, LBC delivers cleaner preparations and reduces the rate of false‑negative results. An increasing number of countries are adopting LBC as the standard in screening programs, and in Poland, as of June 1, 2026, the method will replace conventional cytology within publicly funded healthcare services. The article also discusses the growing role of self‑sampling as an effective strategy to increase screening coverage.

Keywords: liquid‑based cytology, LBC, cervical cancer, screening, prevention, self‑sampling, HPV test

Autor: lek. Jacek Tulimowski

Prowadzenie ciąży u pacjentki z wadą wrodzoną serca: wyzwania i rekomendacje

Abstrakt: Ciąża u pacjentek z wrodzonymi wadami serca (CHD) stanowi poważne wyzwanie kliniczne, które wymaga ścisłej współpracy kardiologa, ginekologa, anestezjologa i neonatologa. Zmiany hemodynamiczne zachodzące w ciąży (wzrost objętości krwi krążącej o 30–50%, zwiększenie rzutu serca o 30–50%, obniżenie oporu naczyniowego) mogą prowadzić do dekompensacji krążeniowej, zwłaszcza u pacjentek z ciężkimi lub niewyrównanymi wadami. Kluczowe znaczenie ma ocena ryzyka przed ciążą z wykorzystaniem zmodyfikowanej klasyfikacji WHO (mWHO), która dzieli pacjentki na cztery grupy ryzyka i określa zalecany poziom opieki. Postępowanie przed ciążą obejmuje szczegółową diagnostykę kardiologiczną, konsultację genetyczną oraz modyfikację leczenia farmakologicznego (m.in. odstawienie leków przeciwwskazanych w ciąży, takich jak antagoniści angiotensyny czy doustne antykoagulanty nowej generacji). W czasie ciąży niezbędne jest regularne monitorowanie EKG i echokardiograficzne oraz wykonanie echokardiografii płodowej w 18–22 tygodniu. Większość pacjentek może rodzić siłami natury, przy czym cięcie cesarskie zarezerwowane jest dla przypadków wysokiego ryzyka (tętnicze nadciśnienie płucne, niewydolność serca, ciężkie zwężenie zastawki aortalnej). Okres połogu jest czasem największego ryzyka powikłań kardiologicznych, dlatego wymaga wydłużonej hospitalizacji. Dzięki interdyscyplinarnemu podejściu i postępowi w medycynie większość kobiet z CHD może bezpiecznie przejść przez ciążę.

Słowa kluczowe: wrodzone wady serca, ciąża, klasyfikacja mWHO, opieka interdyscyplinarna, zmiany hemodynamiczne, planowanie porodu, nadciśnienie płucne, echokardiografia płodowa

Title: Pregnancy Management in Patients with Congenital Heart Disease: Challenges and Recommendations

Abstract: Pregnancy in patients with congenital heart disease (CHD) presents a significant clinical challenge requiring close collaboration between cardiologists, gynecologists, anesthesiologists, and neonatologists. Hemodynamic changes during pregnancy (30–50% increase in blood volume, 30–50% increase in cardiac output, decreased vascular resistance) can lead to circulatory decompensation, especially in patients with severe or uncompensated defects. Pre-pregnancy risk assessment using the modified WHO (mWHO) classification is crucial, dividing patients into four risk groups and determining the recommended level of care. Preconception management includes detailed cardiac diagnostics, genetic counseling, and modification of pharmacological treatment (including discontinuation of drugs contraindicated in pregnancy, such as angiotensin antagonists and novel oral anticoagulants). During pregnancy, regular ECG and echocardiographic monitoring is essential, along with fetal echocardiography at 18–22 weeks. Most patients can deliver vaginally, with cesarean section reserved for high-risk cases (pulmonary hypertension, heart failure, severe aortic stenosis). The postpartum period carries the highest risk of cardiac complications and therefore requires extended hospitalization. Through interdisciplinary care and advances in medicine, most women with CHD can safely undergo pregnancy.

Keywords: congenital heart disease, pregnancy, mWHO classification, interdisciplinary care, hemodynamic changes, delivery planning, pulmonary hypertension, fetal echocardiography

Autorka: prof. dr hab. n. med. Magdalena Lipczyńska

Up-to Date. EBD w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu

Abstrakt: Wysiłkowe nietrzymanie moczu (SUI) stanowi istotny problem kliniczny w ginekologii funkcjonalnej, istotnie obniżający jakość życia kobiet. W ostatnich latach jako mniej inwazyjne alternatywy dla standardowego leczenia (fizjoterapia mięśni dna miednicy, leczenie chirurgiczne) zaproponowano techniki bazujące na energii (EBD), takie jak lasery (CO₂, Er:YAG) i radiofrekwencja (RF). Niniejszy artykuł, oparty na doniesieniach z lat 2022–2025, przedstawia aktualny stan wiedzy na temat mechanizmów działania, skuteczności i bezpieczeństwa EBD w terapii SUI. Mechanizm działania EBD opiera się na wywołaniu efektu termicznego w tkankach, prowadzącego do skurczu kolagenu oraz stymulacji fibroblastów do syntezy nowego kolagenu i elastyny. Dowody naukowe dotyczące laseroterapii są sprzeczne – metaanalizy nie potwierdzają jednoznacznie jej przewagi nad placebo, a dane długoterminowe są ograniczone. Radiofrekwencja wydaje się bardziej obiecująca, jednak nadal brakuje dużych, długoterminowych badań. HIFU/MFU pozostaje metodą w fazie badań. Wszystkie terapie EBD w leczeniu SUI mają charakter off-label i nie są zatwierdzone przez FDA ani EMA. Podsumowując, EBD mogą być rozważane wyłącznie u starannie wyselekcjonowanych pacjentek, które rozumieją ich eksperymentalny charakter, przy czym standardem postępowania pozostają metody niechirurgiczne i chirurgiczne zgodne z aktualnymi wytycznymi.

Słowa kluczowe: wysiłkowe nietrzymanie moczu, techniki bazujące na energii, lasery ginekologiczne, radiofrekwencja, HIFU, leczenie off‑label, ginekologia funkcjonalna

Title: Energy‑Based Devices in the Treatment of Stress Urinary Incontinence – An Update

Summary: Stress urinary incontinence (SUI) is a significant clinical problem in functional gynecology, substantially affecting women's quality of life. In recent years, energy‑based devices (EBD) such as lasers (CO₂, Er:YAG) and radiofrequency (RF) have been proposed as less invasive alternatives to standard treatments (pelvic floor muscle therapy, surgery). This article, based on reports from 2022–2025, presents the current state of knowledge on the mechanisms of action, efficacy, and safety of EBD in SUI therapy. The mechanism of action of EBD relies on inducing a thermal effect in tissues, leading to collagen contraction and stimulation of fibroblasts to synthesize new collagen and elastin. The evidence for laser therapy is conflicting – meta‑analyses do not clearly confirm its superiority over placebo, and long‑term data are limited. Radiofrequency appears more promising, but large, long‑term studies are still lacking. HIFU/MFU remains in the research phase. All EBD therapies for SUI are off‑label and are not approved by the FDA or EMA. In conclusion, EBD may be considered only in carefully selected patients who understand their experimental nature, with non‑surgical and surgical methods according to current guidelines remaining the standard of care.

Keywords: stress urinary incontinence, energy‑based devices, gynecological lasers, radiofrequency, HIFU, off‑label treatment, functional gynecology

Autor:dr n. med. Piotr Kolczewski

Farmakoterapia i fitoterapia w zespole policystycznych jajników (PCOS)

Abstrakt: Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest najczęstszym zaburzeniem endokrynologicznym kobiet w wieku rozrodczym, charakteryzującym się złożonym obrazem klinicznym obejmującym zaburzenia miesiączkowania, hiperandrogenizm, insulinooporność oraz zwiększone ryzyko metaboliczne. W artykule omówiono aktualne możliwości farmakologiczne (metformina, złożone doustne środki antykoncepcyjne) oraz fitoterapeutyczne (korzeń lukrecji, berberyna, kora cynamonowca cejlońskiego) w leczeniu PCOS. Podkreślono również rolę czynników środowiskowych, takich jak związki endokrynnie czynne (EDC) i końcowe produkty zaawansowanej glikacji (AGEs), w patogenezie choroby oraz konieczność indywidualnego, holistycznego podejścia terapeutycznego.

Słowa kluczowe: zespół policystycznych jajników, PCOS, metformina, doustne środki antykoncepcyjne, fitoterapia, insulinooporność, hiperandrogenizm, berberyna, korzeń lukrecji, cynamon

Title: Pharmacotherapy and Phytotherapy in Polycystic Ovary Syndrome (PCOS)

Abstract: Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most common endocrine disorder in women of reproductive age, characterized by a complex clinical picture including menstrual irregularities, hyperandrogenism, insulin resistance, and increased metabolic risk. The article discusses current pharmacological options (metformin, combined oral contraceptives) and phytotherapeutic approaches (licorice root, berberine, cinnamon bark) in the management of PCOS. It also highlights the role of environmental factors, such as endocrine-disrupting chemicals (EDCs) and advanced glycation end products (AGEs), in the pathogenesis of the disease, as well as the need for an individualized, holistic therapeutic approach.

Keywords: polycystic ovary syndrome, PCOS, metformin, oral contraceptives, phytotherapy, insulin resistance, hyperandrogenism, berberine, licorice root, cinnamon

Autor:mgr farm. Gabriela Lewandowska

Trening siłowo-oporowy: sekret zdrowia i młodości kobiet w okresie menopauzy

Abstrakt: Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, który niesie ze sobą szereg wyzwań zdrowotnych, wynikających z gwałtownego spadku poziomu estrogenów. Zmiany te prowadzą do sarkopenii, osteoporozy, zaburzeń metabolicznych, a także objawów psychologicznych, takich jak obniżenie nastroju i lęk. W odpowiedzi na te wyzwania, trening siłowo-oporowy jawi się jako jedna z najskuteczniejszych interwencji niefarmakologicznych. Artykuł, oparty na aktualnych doniesieniach naukowych, w tym badaniach dr Stacy Sims oraz danych WHO i CDC, przedstawia wielowymiarowy mechanizm działania treningu oporowego. Omawia jego wpływ na stymulację osteoblastów, zwiększenie gęstości mineralnej kości, redukcję tkanki tłuszczowej trzewnej oraz produkcję miokin, takich jak iryzyna, IL-15 i BDNF, które kompensują niedobory hormonalne i wspierają zdrowie metaboliczne oraz funkcje poznawcze. Podkreślono również rolę treningu w budowaniu sprawczości, poprawie jakości snu i redukcji objawów depresji, co czyni go kluczowym narzędziem w promowaniu długowieczności i jakości życia (healthspan) kobiet w okresie menopauzy.

Słowa kluczowe: menopauza, trening siłowo-oporowy, sarkopenia, osteoporoza, miokiny, iryzyna, długowieczność, zdrowie metaboliczne

Title: Strength and Resistance Training: The Secret to Health and Vitality for Women in Menopause

Abstract: Menopause is a natural stage in a woman's life that brings a range of health challenges resulting from a sharp decline in estrogen levels. These changes lead to sarcopenia, osteoporosis, metabolic disorders, and psychological symptoms such as low mood and anxiety. In response to these challenges, resistance training emerges as one of the most effective non-pharmacological interventions. Based on current scientific evidence, including research by Dr. Stacy Sims and data from WHO and CDC, the article presents the multidimensional mechanism of resistance training. It discusses its impact on stimulating osteoblasts, increasing bone mineral density, reducing visceral adipose tissue, and promoting the production of myokines such as irisin, IL-15, and BDNF, which compensate for hormonal deficiencies and support metabolic health and cognitive function. The role of training in building agency, improving sleep quality, and reducing depressive symptoms is also emphasized, making it a key tool in promoting longevity and healthspan in menopausal women.

Keywords: menopause, resistance training, sarcopenia, osteoporosis, myokines, irisin, longevity, metabolic health

Autor: Anna Leszczyńska-Łazor

Błąd diagnostyczny bez uszczerbku na zdrowiu – jak sąd ocenił odpowiedzialność lekarza?

Czy lekarz ponosi odpowiedzialność za brak dokładnej diagnostyki, nawet jeśli nie doszło do trwałego uszczerbku na zdrowiu? Analiza sprawy sądowej pod kątem zaistnienia błędu medycznego i naruszenia praw pacjenta.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Zastosowanie komórek macierzystych, w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu – przegląd literatury

Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) jest powszechnym problemem zdrowotnym o znaczącym wpływie na jakość życia. Terapie komórkowe, w tym wykorzystanie komórek macierzystych z galarety Whartona (Wharton’s Jelly Mesenchymal Stem Cells – WJ-MSCs), stanowią obiecującą alternatywę dla leczenia chirurgicznego.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Aspekty opieki ginekologicznej i endokrynologicznej kobiet w zakresie zrównoważonego podejścia do leczenia objawów menopauzy

Współczesna opieka ginekologiczna i endokrynologiczna jest kluczowym elementem zdrowia kobiet na każdym etapie ich życia. Opieka ta obejmuje szeroki zakres usług profilaktycznych, diagnostycznych i terapeutycznych, które muszą być dostosowane do indywidualnych potrzeb i specyfiki różnych okresów życia kobiety.

Autorki: dr n. o zdr. Katarzyna Zborowska, prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta

Leczenie farmakologiczne w okresie ciąży i laktacji

Ogólne przekonanie o zagrożeniu wynikającym z racjonalnej farmakoterapii u kobiet w ciąży jest pojęciem błędnym. Choroba może stanowić większe niebezpieczeństwo dla rozwijającego się płodu niż przemyślane leczenie farmakologiczne.

Autor: mgr farm. Gabriela Lewandowska

Postępowanie profilaktyczne w zakażeniach krętkami Borrelia spp. u pacjentek w ciąży

W kilku badaniach na modelu zwierzęcym udokumentowano przezłożyskowe przenoszenie Borrelia burgdorferi, dlatego uważano, że może ona powodować zakażenia płodu i potencjalne działanie teratogenne, zwłaszcza biorąc pod uwagę podobieństwa między boreliozą z Lyme a kiłą.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz

Gwałtowny spadek liczby zgonów z powodu nowotworów szyjki macicy u młodych kobiet na terenie USA – przypuszczalny wpływ szczepień przeciwko HPV?

Zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) są jedną z najczęstszych na świecie chorób przenoszonych drogą płciową. Infekcje typami wysokiego ryzyka onkogennego (HPV-16 i -18) uważane są za czynnik predysponujący do rozwoju płaskonabłonkowego raka szyjki macicy.

Autorzy: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz

Ginekolog w mediach społecznościowych

Oglądamy relacje z udanych metamorfoz uśmiechu, słuchamy zwierzeń tych, którzy wyszli z głębokiej depresji, czy dokonali operacji bariartycznej – zmniejszywszy swój żołądek schudli o 80 kg. Dlaczego, więc zdecydowanie za mało mówimy w przekazie video o pokonanym raku narządów rodnych, plastyce warg sromowych, czy procesie in vitro z jego bohaterami w rolach głównych?

Autorzy:Katarzyna Kopacz-Petranyuk, Marcin Głuszek

Zielona herbata a choroby ginekologiczne

Herbata, po wodzie, jest drugim najczęściej spożywanym napojem na świecie. Zielona herbata (Camellia sinensis) to rodzaj herbaty niefermentowanej, która zachowuje wysoką zawartość bioaktywnych substancji o aktywnym spektrum działania dla zdrowia.

Autorzy: prof. dr n. med. Janina Markowska; lek. Jacek Tulimowski; dr n. med i n. i zdr. Damian Twardawa

Pierwsza wizyta ginekologiczna u dziewcząt – wytyczne, praktyka i aspekty prawne

Pierwsza wizyta ginekologiczna stanowi kluczowy moment w profilaktyce i edukacji zdrowotnej młodych pacjentek. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego powinna się ona odbyć między 12. a 15. rokiem życia i mieć przede wszystkim charakter profilaktyczno edukacyjny.

Autor: prof. dr hab. n. med. Agnieszka Drosdzol-Cop

Wywiad z dr Agnieszką Nalewczyńską, ginekolożką: Atrofia pochwy i sromu – jak ją rozpoznać i skutecznie leczyć?

Atrofia pochwy i sromu to stan zaniku, osłabienia i ścieńczenia tkanek w tych obszarach, najczęściej związany ze spadkiem poziomu estrogenów. Typowo dotyczy kobiet w okresie menopauzy, kiedy to obniżenie stężenia hormonów prowadzi do suchości pochwy, dyskomfortu, bólu podczas współżycia, nieprawidłowego zapachu, podatności na mikrourazy i różnego rodzaju podrażnienia. Co ważne, problem może pojawić się także u młodszych kobiet, na przykład po porodzie, w czasie laktacji, czy przy stosowaniu niektórych leków, jak antyhistaminowe czy hormonalne.

Autor: Piotr Szymański

Zastosowanie płata rotacyjnego z napletka łechtaczki po amputacji warg sromowych mniejszych cz. I

Wargi sromowe mniejsze odgrywają ważną rolę w ochronie zewnętrznych narządów płciowych, osłaniając wejście do pochwy i ujście cewki moczowej wraz z wargami sromowymi większymi. Ich usunięcie (amputacja) może prowadzić do zaburzeń funkcjonalnych, takich jak przewlekłe podrażnienia, infekcje i dyspareunia, a także powodować defekty estetyczne negatywnie wpływające na samoocenę pacjentki.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Spadek częstości występowania wirusów brodawczaka ludzkiego (HPV) w populacyjnym badaniu kohortowym z terenów Szwecji

W wielu krajach na świecie, gdzie wprowadzono powszechne programy szczepień przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego (HPV) odnotowuje się spadek częstości występowania zakażeń spowodowanych przez HPV. W Szwecji odsetek zaszczepionych kobiet urodzonych w latach 1999–2000 wynosi 82–83 proc.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz, dr n. wet. Anna Golke

Leki przeciwwskazane w laktacji

Laktacja to doskonały sposób żywienia niemowląt i małych dzieci. Pokarm kobiecy wytwarzany w odpowiednich ilościach stanowi optymalne źródło wszystkich niezbędnych składników odżywczych, gwarantując prawidłowy rozwój w pierwszym półroczu życia. Karmienie piersią niesie za sobą wiele benefitów zdrowotnych zarówno dla matki, jak i dziecka. Naturalny pokarm obniża prawdopodobieństwo występowania u dziecka min.: zakażeń przewodu pokarmowego, zakażeń dróg oddechowych, zapalenia ucha środkowego, zakażeń układu moczowego lub martwiczego zapalenia jelit.

Autor: mgr farm. Gabriela Lewandowska

Komunikacja marketingowa i reklamowa w medycynie

Jak się zmieniła komunikacja marketingowa i reklamowa w medycynie w świetle obowiązujących przepisów Ustawy o wyrobach medycznych? Przypomnijmy, na początku 2023 roku dość mocno ograniczono możliwości reklamowe w medycynie. Dziś zajmiemy się tym, co „reklamowo” może lekarz, a w następnym artykule napiszemy, jak reklamować mogą się firmy dystrybuujące sprzęt medyczny.

Autor: mgr prawa Andrzej Gross

Rola i bezpieczeństwo profilaktycznych szczepień przeciwko krztuścowi u pacjentek w ciąży

Obecnie krztusiec (koklusz) jest jedną z najpowszechniejszych chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepień, jednak obecnie liczba jego przypadków rośnie. WHO zaleca szczepienie wszystkich dzieci przeciwko krztuścowi, jednak noworodki pozostają podatne na zakażenie

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz

Mięśniaki macicy – łagodne guzy u kobiet w wieku rozrodczym

Mięśniaki macicy to łagodne guzy rozwijające się w macicy, które diagnozuje się u ponad 60% kobiet w wieku rozrodczym. W wielu przypadkach nie wywołują one żadnych dolegliwości.

Autorzy: prof. dr n. med. Janina Markowska, lek. Jacek Tulimowski

Odpowiedzialność lekarza za błędy diagnostyczne – perspektywa prawna

Czy zarzuty wynikające z późniejszych wydarzeń mogą wpływać na ocenę prawidłowości postępowania lekarza? Jaką odpowiedzialność ponosi lekarz, gdy nie rozpozna wrodzonej wady serca podczas badania USG?

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Moje podejście w zabiegach chirurgicznych w ginekologii plastycznej (labioplastyka, hoodoplastyka)

Przerośnięte wargi sromowe mogą zostać chirurgicznie wyprofi lowane w celu uzyskania naturalnego wyglądu tak, aby nie wystawały ponad wargi sromowe większe co również poprawia funkcje w tym obszarze.

Autor: Piotr Kolczewski

Czerniak w ciąży

Czerniak jest jednym z najczęstszych nowotworów u młodych dorosłych i cechuje się największą dynamiką wzrostu liczby zachorowań w ostatnich dekadach. W Polsce w latach 1980–2010 liczba ta zwiększyła się niemal trzykrotnie [1, 2].

Autorki: Hanna Koseła-Paterczyk, Karolina Helbig

Interakcje leków z żywnością

Interakcje między lekami a żywnością to procesy, które mają znaczący wpływ na skuteczność leczenia pacjenta. Składniki diety mogą prowadzić do modyfi kacji lub zaprzestania działania danego leku. Świadomość pacjentów na temat interakcji leków z żywnością może zapobiec obniżeniu skuteczności terapii oraz zminimalizować działania niepożądane.

Autor: mgr farm. Gabriela Lewandowska

Badania kliniczne szczepionek. Czy zawsze niezbędne jest obojętne placebo?

Badania kliniczne stanowią kluczowy element prac nad szczepionkami, ponieważ pozwalają one naukowcom ocenić bezpieczeństwo, skuteczność i potencjalne działania niepożądane szczepionek, zanim zostaną one zatwierdzone do użytku publicznego. Badania takie zazwyczaj obejmują kilka faz, a każda z nich ma na celu udzielenie odpowiedzi na órżne pytania dotyczące szczepionki. Stosowanie placebo w badaniach klinicznych, gdy istnieje udowodniona skuteczność leczenia, jest jednym z najczęściej dyskutowanych tematów we współczesnej etyce badawczej. W poniższym artykule omówiono rodzaje i zasady stosowania placebo w badaniach klinicznych dotyczących szczepionek.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Michał Gontkiewicz

Bezpieczeństwo szczepień przeciwko COVID-19 u kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży są bardziej narażone na ciężki przebieg choroby w wyniku zakażenia SARS-CoV-2 w porównaniu z osobami niebędącymi w ciąży, co naraża zarówno kobiety, jak i niemowlęta na ryzyko wystąpienia niekorzystnych skutków w okresie ciąży i poporodowym.

Autor: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski

Czy lekarz może ponosić odpowiedzialność za nieprzeprowadzenie rozszerzonych badań prenatalnych?

Pacjentka K. wystąpiła z pozwem przeciwko placówce medycznej, żądając zadośćuczynienia w wysokości 50 000 zł oraz renty 1000 zł miesięcznie na pokrycie dodatkowych potrzeb związanych z opieką nad dziećmi.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Przypadek wczesnego raka piersi

W poniższym opracowaniu przedstawiono przypadek wczesnego raka piersi (in situ) u 47-letniej kobiety, który został wykryty podczas mammografii skriningowej. Intencją jest, aby pokazać, jak dużo zależy od wiedzy ginekologa oraz od zaufania pacjentki do jego rekomendacji czy zaleceń.

Autor: dr n. med. Marcin Jędryka

Lipotransfer w ginekologii estetycznej

Tkanka tłuszczowa, zgodnie z aktualną wiedzą, zawiera największą ilość komórek macierzystych – więcej niż szpik kostny. Dzięki łatwemu dostępowi do tej tkanki stała się ona w ostatnich latach głównym źródłem pozyskiwania stromalnej frakcji komórek macierzystych.

Autor: dr. n. med. Rafał Kuźlik

Diagnostyka i leczenie guzów jajnika w ciąży

Guzy jajnika w ciąży charakteryzują się zróżnicowanym obrazem morfologicznym i klinicznym. Zgodnie z literaturą, zmiany te wykrywa się u około 0,15 proc. do nawet 6 proc. ciężarnych podczas rutynowych badań ultrasonograficznych (USG).

Autorzy: lek. Daniel Dudek, lek. Izabela Nowakowska-Kuźma, dr n. med. Leszek Gmyrek, dr n. med. Paweł Kubik

Australia jako przykład pomyślnej kampanii szczepień przeciwko HPV

W roku 2007 Australia była jednym z pierwszych krajów, które wprowadziły krajowy program szczepień w szkołach przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego i od tego czasu osiągnęła wysoki poziom wyszczepienia wśród obu płci. Uważa się obecnie, że jeśli utrzyma się wysoki poziom szczepień i badań przesiewowych, można będzie uznać, że rak szyjki macicy w Australii zostanie wyeliminowany jako problem zdrowia publicznego w ciągu kolejnych 20–25 lat.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Dzieciątkowski lek. Michał Gontkiewicz

Alergia – choroba naszych czasów

W dniach 23–29 czerwca 2024 roku obchodziliśmy Światowy Tydzień Alergii. Jak wszyscy wiemy, wiosna i lato to czas obfitujący w świeże owoce i warzywa, ciepłe promienie słońca, a także w pyłki traw i roślin. Czynniki te mają decydujący wpływ na rozwój zmian alergicznych i przyczyniają się do uwidocznienia ich objawów.

Autor: mgr farm. Gabriela Lewandowska

Bezbolesne igły

Nano igły wykorzystywane są w medycynie estetycznej w znieczuleniu powierzchownym skóry, ale nie tylko. Stosuje się je również szeroko w podawaniu preparatów w ramach mezoterapii. Dzięki temu, że są bardzo cienkie, aplikacja jest całkowicie bezbolesna, ale też głębsza niż klasyczna mezoterapia.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Opóźniona diagnostyka nowotworu piersi w wyniku błędu medycznego

Opóźniona diagnostyka chorób nowotworowych może mieć tragiczne konsekwencje dla pacjentów, zwłaszcza w przypadku raka piersi, gdzie wczesne wykrycie znacząco wpływa na skuteczność leczenia. Poniższa analiza przypadku dotyczy pacjentki, u której doszło do opóźnionej diagnostyki nowotworu piersi na skutek błędnych decyzji lekarza ginekologa.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Roztwór Kleina: rewolucja w znieczuleniu tumescencyjnym

Roztwór Kleina jest kluczowym elementem znieczulenia tumescencyjnego, stosowanego szeroko w medycynie estetycznej, szczególnie podczas liposukcji. Technika ta została wprowadzona pod koniec lat 80. przez dr. Jeffreya A. Kleina i od tego czasu zyskała na popularności dzięki swojej skuteczności i bezpieczeństwu.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Preparaty regeneracyjne wykorzystywane w ginekologii estetycznej i uroginekologii

Współczesna ginekologia, w tym ginekologia estetyczna oraz uroginekologia, w dużej mierze opiera swoje działanie na medycynie regeneracyjnej. W tym celu wykorzystywane są m.in. preparaty wspomagające naturalne procesy odnowy tkanek.

Autor: dr n. med. Tomasz Basta

Ciągle w powijakach, czyli hormonalna terapia menopauzalna…

Zadziwiające, że my, lekarze ginekolodzy, kojarzymy menopauzę jedynie z uderzeniami gorąca i końcem miesiączki. Pacjentki twierdzą, że objawy wazomotoryczne (VMS) są jedynie wierzchołkiem góry lodowej. Świadczą o całkowitej dysregulacji ośrodka termoregulacji w podwzgórzu. To właśnie tutaj, w mózgu, na skutek deprywacji estrogenowej, zaczyna się główny problem kobiet w okresie perimenopauzy i menopauzy.

Autorka: Monika Łukasiewicz

Podsumowanie I Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej

W dniach 13–14 września 2024 r. w hotelu airport okęcie w warszawie odbył się i międzynarodowy kongres polskiego towarzystwa ginekologii plastycznej. Wydarzenie to zgromadziło 165 uczestników, z czego 90 osób wzięło udział w warsztatach przedkongresowych, które miały miejsce 13 września. Podczas samego Kongresu swoje wykłady i prezentacje przedstawiło 23 wykładowców, w tym uznani specjaliści z Polski i zagranicy m.in. z USA, Urugwaju, ZEA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Rumunii.

Autor: Piotr Szymański

Przypadek ciąży pozamacicznej

Czy opóźnienie przeprowadzenia operacji u pacjentki poprzez decyzję o konieczności wykonania konsultacji chirurgicznej stanowi błąd diagnostyczny? Przypadek ciąży pozamacicznej z początkowym podejrzeniem zapalenia wyrostka robaczkowego.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża ża

Szczególne środki ochrony dzieci

Do 15 sierpnia 2024 r. każda placówka medyczna, niezależnie od tego czy jest to podmiot leczniczy czy praktyka zawodowa, ma obowiązek dostosowania się do regulacji wynikających z rozdziału 4b ustawy z dnia 13.05.2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Szczególne środki ochrony dotyczą dzieci, czyli osób do ukończenia 18. roku życia.

Ewa Mazur-Pawłowska

Osocze bogatopłytkowe (PRP) w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM)

Osocze bogatopłytkowe (PRP) jest innowacyjną terapią, która wykazuje obiecujące wyniki w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM). PRP, to koncentrat płytek krwi, zawierający liczne czynniki wzrostu i cytokiny, wspierające regenerację tkanek. PRP to produkt, który zawiera powyżej 350 tys. płytek krwi w 1 ml osocza. Aby uzyskać terapeutyczny efekt w medycynie regeneracyjnej, produkt końcowy powinien zawierać powyżej 1 mln płytek krwi w 1 ml osocza.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Zespół rozluźnienia pochwy

Zespół rozluźnienia pochwy (VRS) to dolegliwość, która powstaje na skutek rozciągnięcia więzadeł, powięzi oraz mięśni dna miednicy i poluzowania mięśni pochwy. Jednym z kluczowych momentów w życiu kobiety wpływających na pojawienie się tych zmian jest poród siłami natury. Gdy tkanki nie obkurczają się do pierwotnej objętości, pacjentki zauważają charakterystyczne uczucie „luzu”, co znacząco zmniejsza ich codzienny komfort.

Autor: dr n. med. Tomasz Basta

Medyczne zastosowanie konopi – nowe perspektywy w leczeniu przewlekłych schorzeń

Medyczna marihuana (Cannabis sativa flos), potocznie zwana konopiami, znana jest ludzkości od wieków, a doniesienia o jej stosowaniu sięgają już VII w p.n.e.

Autor: Anita Jeglińska

Porównanie małoinwazyjnych metod leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu

W maju 2024 r. na lamach magazynu „Pharmaceuticals” opublikowałem, jako współautor, artykuł na temat porównania małoinwazyjnych metod leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM).

Autor:dr n. med. Piotr Kolczewski

Lekarz niewinny. Postępował zgodnie z wytycznymi PTG

Lekarzowi, który zastosował metody leczenia zgodne z aktualną wiedzą medyczną nie można przypisywać odpowiedzialności za skutek tego leczenia. W przypadku każdego pacjenta efekt terapii może być inny.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Rak szyjki macicy nadal zagrożeniem zdrowia kobiet

Rak szyjki macicy jest globalnym problemem zdrowia kobiet. Według statystyk epidemiologicznych w roku 2020 zachorowało na świecie 660 000 kobiet i zmarło 350 000. Stanowi to wzrost zachorowalności i śmiertelności w stosunku do roku 2018 [1, 2].

Autorzy: prof. dr n. med. Janina Markowska; lek. Jacek Tulimowski

Antykoncepcja awaryjna z perspektywy farmaceuty

Antykoncepcja awaryjna to ważny temat nie tylko medyczny, ale i społeczny, z którym wiąże się wiele emocji i nieporozumień. Apteka jest często pierwszym miejscem kontaktu pacjentki z opieką zdrowotną w sytuacji kryzysowej. Kluczową rolę odgrywa farmaceuta, który może pomóc, wystawiając receptę farmaceutyczną na „tabletkę po”.

Autorka: Olga Sierpniowska

Czy ciąża po rozpoznaniu raka piersi jest możliwa i bezpieczna?

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem u kobiet w Polsce i na świecie. W ostatnim czasie widoczny jest wzrost liczby zachorowań wśród kobiet w każdej grupie wiekowej, także wśród kobiet młodych. Pomimo dostępu do nowoczesnych metod diagnostycznych oraz terapeutycznych śmiertelność z powodu raka piersi nadal rośnie.

Autorka: dr n. med. Joanna Kufel-Grabowska

Czy lekarze będą mogli się reklamować?

W maju 2024 r. podczas Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy uchwalono nowy Kodeks Etyki Lekarskiej (KEL). Ma on obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Postanowiono dostosować go do współczesnych realiów. Chodzi przede wszystkim o cyfryzację w ochronie zdrowia. Nowe zapisy dotyczą m.in. zasad stosowania nowoczesnych technologii (telemedycyna), używania sztucznej inteligencji oraz sposobów reklamowania się w mediach społecznościowych.

Autor: Piotr Szymański

Choroba nowotworowa a rozrodczość

W Polsce w 2019 roku na nowotwory zachorowało około 13,5 tysięcy osób poniżej 44. roku życia, 9 tysięcy kobiet oraz 4,5 tysiąca mężczyzn. Rokowanie chorych, dzięki poprawie diagnostyki oraz coraz lepszym metodom terapeutycznym uległo znacznej poprawie.

Autorka: dr n. med. Joanna Kufel-Grabowska

Bulking agents w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu

Obawy dotyczące stosowania siatek w operacjach slingowych doprowadziły do wzrostu zainteresowania okołocewkowymi środkami wypełniającymi (urethral bulking agents – UBA). Szczególnie popularne są one w Wielkiej Brytanii.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Preparaty regeneracyjne, wykorzystywane w ginekologii estetycznej i uroginekologii

Współczesna ginekologia, w tym ginekologia estetyczna oraz uroginekologia, w dużej mierze swoje działanie opiera na medycynie regeneracyjnej. W tym celu wykorzystywane są m.in. preparaty wspomagające naturalne procesy odnowy tkanek.

Autor: dr n. med. Tomasz Basta

Nowe obowiązki farmaceutów

Od kwietnia 2021 r. obowiązuje ustawa o zawodzie farmaceuty. Od tego czasu pojawiły się rozporządzenia określające nowe obowiązki i możliwości dla farmaceutów. Oznacza to jednak, że farmaceuci będą musieli zdobywać odpowiednie kwalifikacje, przystosowywać apteki do wymogów ustawy, szkolić się.

Autor:mgr farm. Daria Zielińska

Zastosowanie prawidłowych procedur postępowania uchroniło lekarza od kary

O ile lekarz prowadzący leczenie zastosuje metody leczenia zgodne z aktualną wiedzą medyczną, to nie można przypisywać mu odpowiedzialności za ich skutek, który w przypadku każdego pacjenta może być inny.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Brak zgody pacjenta na leczenie – interpretacja Rzecznika Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta oskarżył ostatnio jeden z podmiotów leczniczych, że nie pobrał od pacjentki pisemnej zgody na zabieg. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że chodziło o zabieg… lakowania zębów. Najprostszy z możliwych. Czy zatem niedługo dojdziemy do sytuacji, że pisemną zgodę trzeba będzie pobierać nawet na poradę ambulatoryjną?

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Nierozpoznany na czas nowotwór szyjki macicy

Temat błędów medycznych wraca do nas niczym bumerang. Wyróżniamy pięć rodzajów błędów medycznych terapeutyczne, diagnostyczne, organizacyjne, techniczne i informacyjne. W poniższej analizie przypadku sprawdzimy, czy można przypisać lekarzowi odpowiedzialność za popełnienie błędu diagnostycznego, czyli tzw. błędu w rozpoznaniu.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Związek endometriozy z występowaniem nowotworów

Endometrioza jest przewlekłą chorobą ginekologiczną, w której gruczoły i zrąb endometrium znajdują się poza macicą – w różnej lokalizacji. Najczęściej zmiany te umiejscowione są w jajnikach (torbiele czekoladowe), jajowodach, otrzewnej, pęcherzu i jelitach.

Autorzy: prof. dr n. med. Janina Markowska; lek. Jacek Tulimowski

Waginoplastyka – rodzaje plastyki pochwy i kwalifikacja do zabiegu

Waginoplastyka, czyli plastyka pochwy wykonywana jest u kobiet z objawami VRS (Vaginal Relaxation Syndrome), czyli zespołu rozluźnionej pochwy, po urazach pochwy, a także u pacjentek z zaburzeniami statyki narządu rodnego. Kluczowa jest jednak właściwa diagnostyka i wybranie odpowiedniej procedury zabiegowej do problemu.

Autor: dr n. med. Tomasz Basta

Labiomajoroplastyka – cz. 3

Kontynuujemy cykl tekstów na temat labiomajoroplastyki, czyli plastyki warg sromowych większych.

Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski

Konsultacja farmaceutyczna „Nowy Lek”

W niniejszym artykule pragniemy przedstawić Państwu bardzo ważny temat dotyczący nowości w polskich aptekach, a mianowicie konsultacji farmaceutycznej „Nowy Lek”.

Autorka: mgr. farm. Małgorzata Chmielak

Genetycznie uwarunkowany rak piersi, związany z mutacjami BRCA1 i BRCA2 – wyzwania i problemy

Mutacje w genie BRCA1 lub BRCA2 prowadzą one do wystąpienia dziedzicznego zespołu raka piersi i raka jajnika. Szacuje się, że mutacje BRCA1 i BRCA2 identyfikuje się u około 5–10 proc. wszystkich chorych na raka piersi oraz nawet u 20–25 proc. pacjentek z rodzinną historią raka piersi i/lub jajnika.

Autorzy: dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld, Michał Kunkiel, Anna Majstrak-Hulewska, Anna Skrzypczyk-Ostaszewicz

Wpływ mezoterapii tropokolagenem na jakość życia kobiet z nietrzymaniem moczu – badanie wstępne

Schorzenia uroginekologiczne, w tym zaburzenia statyki (ang. pelvic organ prolapse – POP) i nietrzymanie moczu (ang. urinary incontinence – UI) istotnie wpływają na jakość życia kobiet (ang. quality of life), a dla lekarza są często wyzwaniem zarówno diagnostycznym, jak i terapeutycznym [1–4].

Autor: prof. dr hab. n. med. Małgorzata Jerzak

Ocena skuteczności opasek Sea Band w niwelowaniu nudności i wymiotów u ciężarnych

Nudności i wymioty wikłają nawet do 80% wczesnych ciąż (nausea or vomiting in early pregnancy – NVP) [1, 4, 5]. Pojawiają się najczęściej ok. 5–10 tygodnia ciąży. Uważane są za najbardziej uciążliwe dolegliwości, jakie towarzyszą jej początkom. Zwykle nudności i wymioty są rozciągnięte w czasie i utrzymują się kilka tygodni. Dodatkowo pacjentki często podają, że znacząco ograniczają codzienne funkcjonowanie w wielu sferach – pracę zawodową, obowiązki domowe czy funkcje rodzicielskie.

Autorzy: Karina Matusiak, Romuald Dębski

Labiominoroplastyka. Zaawansowane techniki oraz aspekty kwalifikacji do zabiegu

Labiominoroplastyka, czyli plastyka warg sromowych mniejszych jest obecnie jedną z najczęściej wykonywanych procedur z zakresu ginekologii plastycznej.

Autor: dr n. med. Tomasz Basta

Ciąża zaśniadowa

Zdarzają się sytuacje, w których co prawda działanie lekarza można ocenić jako nieprawidłowe i uznać, że popełnił winę, ale faktycznie to działanie (ustalona wina) nie spowodowało u pacjenta ani rozstroju zdrowia, ani żadnego urazu.

Autorki: Karolina Podsiadły--Gęsikowska, Aleksandra Powierża

Telomeraza w wybranych nowotworach ginekologicznych

Telomery znajdujące się na końcach chromosomów są kompleksami powtarzających się nukleotydów (TTAGGG) n połączonych białkami – TBP (telomere binding protein), wśród których główną rolę odgrywają TRF1 i TRF2 (telomere repeat factor).

Autorzy: prof. dr hab. n. med Janina Markowska, lek. Jacek Tulimowski

Labiomajoroplastyka – cz. 2

Kontynuujemy cykl tekstów na temat labiamajoroplastyki, czyli plastyki warg sromowych większych. W poprzedniej części szczegółowo opisaliśmy prawidłowy wygląd warg sromowych większych, wskazania i przeciwwskazania oraz sposób kwalifikacji pacjentki do zabiegu.

Autor: Piotr Kolczewski

Doradca do spraw odpadów. Nowy obowiązek?

Na początku roku rozgorzał spór o kolejny obowiązek związany z działalnością gabinetów medycznych. Chodzi o wyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Zakażenia parwowirusem B19 w ciąży

Parwowirus B19 (B19V) jest najważniejszym patogenem zakażającym człowieka, należącym do rodziny Parvoviridae, rodzaju Erythrovirus.

Autorzy: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski, dr n. wet. Anna Golke, lek. Michał Gontkiewicz, lek. Jacek Tulimowski

Labiomajoroplastyka – cz. 1

Rozpoczynamy cykl tekstów na temat labiomajoraplastyki, czyli plastyki warg sromowych większych. W kilku częściach przedstawimy wszystkie istotne informacje dotyczące tego zabiegu: przygotowanie i kwalifikacja pacjentki, przygotowanie do zabiegu oraz techniki operacyjne.

Autor: Piotr Kolczewski

Szczepienia przeciwko grypie u kobiet w ciąży

Okres ciąży stanowi wyzwanie dla zdrowia kobiet ze względu na potencjalnie zwiększony poziom ryzyka powikłań, wynikających z zakażeń wirusami grypy. Szczepienia przeciwko grypie są obecnie zalecane ciężarnym w wielu krajach.

Autorzy: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski, dr n. wet. Anna Golke, lek. Michał Gontkiewicz, lek. Jacek Tulimowski

Badanie skuteczności terapeutycznej i tolerancji związanej z leczeniem preparatem Mastodynon w postaci tabletek u pacjentek z objawami mastalgii i mastodynii

Analiza wyników prospektywnego badania nieinterwencyjnego z udziałem 54 pacjentek w wieku od 20 do 60 lat, u których w wywiadzie stwierdzono dolegliwości, takie jak: tkliwość piersi, obrzęk piersi, ból piersi. U pacjentek stosowano lek Mastodynon. Efekty terapii monitorowano za pomocą kwestionariusza.

Autor: lek. Jacek Tulimowski

Postępowanie w przypadku boreliozy u kobiet w ciąży

Podsumowanie wiedzy na temat diagnostyki i terapii zakażeń krętkami z rodzaju Borrelia spp., ze szczególnym uwzględnieniem kobiet ciężarnych.

Autorzy: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski, dr n. wet. Anna Golke, lek. Michał Gontkiewicz, lek. Jacek Tulimowski

Środki dezynfekujące używane przeciwko SARS-CoV-2

Wirus SARS-CoV-2 może pozostawać zdolny do życia przez okres od ośmiu godzin (na powierzchniach wykonanych z miedzi) do kilku dni (na plastiku). Do zanieczyszczenia może dochodzić na dwa sposoby: przez osiadający, zawierający wirusy aerozol lub poprzez dotyk zanieczyszczonymi rękami.

Autor: dr. Zbigniew Raszewski

Ewolucyjne zmiany w wykonywaniu zawodu farmaceuty

Wejście w życie ustawy o zawodzie farmaceuty w 2021 r. oraz czas pandemii COVID-19 przyczyniły się do zmiany postrzegania zawodu farmaceuty. W czasie pandemii farmaceuci zostali zauważeni jako zawód medyczny.

Autor: mgr farm. Marian Witkowski

Perineoplastyka – cz. 3

Kontynuujemy cykl artykułów dotyczący perineoplastyki. W poprzednich częściach opisaliśmy historię zabiegu oraz anatomię chirurgiczną regionu. W tej części zajmiemy się przygotowaniem pacjentki do zabiegu.

Autor: Piotr Kolczewski

Oprócz specjalizacji, lekarze mogą zdobywać umiejętności

Minister zdrowia w połowie czerwca opublikował listę 57 umiejętności medycznych oraz kwalifikacje osób, które o daną umiejętność mogą się starać. To zupełnie nowa forma zdobywania certyfikatów, potwierdzających zdobytą przez lekarza wiedzę medyczną.

Autor: Piotr Szymański

Zmiany neurologiczne po laparotomii

W sprawach dotyczących błędów medycznych niezmiernie istotna jest potrzeba wzajemnych konsultacji przypadku przez lekarzy różnych specjalności. Dopiero suma informacji, pochodzących od konsultantów z różnych gałęzi medycyny, pozwala na kompleksową oceną charakteru i rozmiaru szkody.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Jak to jest z żądaniem pacjenta o podanie danych polisy OC?

Temat wraca co jakiś czas i do dziś nadal na różnych forach dyskusyjnych można przeczytać różne, sprzeczne ze sobą, informacje w zakresie, czy pacjentowi podawać dane z polisy OC czy nie. Zdania są podzielone.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Znamiona skórne w okresie ciąży

W ciąży należy dbać o zdrowie i zapobiegać obniżeniu odporności poprzez odpowiednią dietę i właściwy tryb życia. Jeżeli jednak zachorujemy należy pamiętać, że nawet zwykłe przeziębienie wymaga konsultacji lekarskiej. Lekarz doradzi, jakie można przyjmować leki, aby nie narazić zdrowia dziecka. m dziecka w okresie zarodkowym i płodowym.

Autorka: Maria Krotewicz

Aktualizacja szczepionek przeciwko SARS-CoV-2 na sezon jesiennozimowy

Autor: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski

Czy lekarz odpowiada za wynik leczenia?

Wysokie wymagania stawiane lekarzowi nie oznaczają jego odpowiedzialności za wynik (rezultat) leczenia ani odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Fakt, że pacjent zachorował nie jest winą lekarza. Lekarz odpowiada za przewinienia, których się dopuścił podczas prowadzenia terapii. Winę lekarzowi można przypisać tylko w wypadku wystąpienia jednocześnie elementu obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości postępowania.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Rola ginekologa w leczeniu raka piersi

Rak piersi jest najczęstszym nowotworemi drugą najczęstszą przyczyną zgonównowotworowych u kobiet w Polsce. Co roku rejestruje się niemal 20 tysięcy zachorowań i 7 tysięcy zgonówz powodu tego nowotworu. Na każdy tysiąc Polek wystąpi jedno zachorowanie rocznie. Co trzecia chora nie przeżyje „spotkania” z nowotworem. Zachorowania dotyczą typowo kobiet wwieku pomenopauzalnym, jednak corocznie stwierdza się około 2400 przypadków(12 proc.) zachorowań przed 45. rokiemżycia.Mimo postępu wprewencji i leczeniu raka piersi, obserwuje sięwzrost zarówno liczby zachorowań, jak i liczby zgonówna ten nowotwór [1].Rośnie również liczba nowotworów piersi rozpoznawanych wciąży. Rak piersi pozostaje więc problemem ważnym dla polskich kobiet.

Autor: Paweł M. Potocki

Choroby dziedziczne a jakość życia

Praca dotyczy stylu życia i jego modyfkacji wynikających z chorób uwarunkowanych genetycznie u Żydów. Wpopulacji Żydów aszkenazyjskich istotne jest testowanie genetyczne osób po 18. roku życia i prowadzenie rejestru opartego na badaniach przesiewowych w celu podejmowania życiowych decyzji, związanych między innymi z prokreacją.

Autorki: Janina Markowska, Paulina Markowska

Perineoplastyka – cz 2.

Perineoplastyka to chirurgiczne zwiększenie wysokości krocza i zmniejszenie jego szerokości.

Autor: Piotr Kolczewski

Doradca do spraw odpadów. Nowy obowiązek?

Na początku roku rozgorzał spór o kolejny obowiązek związany z działalnością gabinetów MEDYCZNYCH. Chodzi o wyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych. Zatem problem dotyczy praktycznie każdego gabinetu, bo w nich powstają niebezpieczne odpady. Czy rzeczywiście wyznaczenie takiego doradcy jest konieczne? Kiedy i kto musi go powołać?

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Kogo może zatrudnić lekarz, prowadzący indywidualną praktykę lekarską?

Czy lekarz prowadzący indywidualną praktykę lekarską będzie mógł zatrudniać innych lekarzy? Dyskusja ta bezskutecznie toczy się już od wielu lat. Nic ona nie wnosi, nic nie zmienia, a co najistotniejsze nie dotyka nawet wierzchołka problemu.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Hymenoplastyka Cz. 3: przygotowanie, doradztwo, wskazania i przeciwwskazania

Według WHO, z czysto medycznych powodów, rekonstrukcja błony dziewiczej nie jest wskazana medycznie. Procedura nie przynosi żadnych korzyści medycznych, więc nie ma odpowiednio korzystnego stosunku korzyści do ryzyka [15], ale powinniśmy wziąć pod uwagę kontekst kulturowy, o którym pisałem w poprzednich częściach, i działać w najlepszym interesie pacjentki.

Autor: Piotr Kolczewski

Czynnościowy podwzgórzowy brak miesiączki – przypadek kliniczny– diagnostyka oraz algorytm leczniczy

Pacjentka lat 26, zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu wtórnego braku miesiączki od 4 miesięcy. Aktualnie nie jest aktywna seksualnie. Pierwszą miesiączkę w życiu miała w wieku 14 lat, a w wieku 15 lat miała już regularne cykle. Jednak w wieku 26 lat przestała miesiączkować.

Autor: dr hab. n. med. Sławomir Woźniak

Powikłanie w ciąży ektopowej
Często się zdarza, że pacjentki obwiniają lekarzy za niepowodzenia w donoszeniu ciąży. Czasem wynika to z działania lub zaniechania lekarza, czasem jednak przyczyny wynikają z patologii, która nie może być rozpoznana w początkowej fazie rozwoju ciąży.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Leczenie dysfunkcjonalnego krwawienia z macicy
Cavaterm to małoinwazyjna metoda, która umożliwia trwałe zmniejszenie lub nawet wyeliminowanie krwawienia miesiączkowego bez naruszania równowagi hormonalnej. Może być stosowana w przypadku endometrium o grubości powyżej 12 mm. Daje rewelacyjne wyniki, bo ponad 90 proc. kobiet leczonych tą metodą jest zadowolonych z zabiegu.

Autor: Marco Mirmesdagh, MDA

Rola szczepień przeciwko HPV w profilaktyce zakażeń ludzkimi wirusami brodawczaka
Płaskonabłonkowy rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej występujących nowotworów wśród kobiet na całym świecie. W ponad 90% przypadków jest on spowodowany zakażeniami onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Szczepionki przeciwko HPV zapewniają długotrwałą, niezawodną ochronę przed infekcjami HPV, które są najczęściej związane z procesem nowotworzenia.

Autorzy: dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski, lek. Jacek Tulimowski, dr n. med. Paula Dobosz

Nowe zasady reklamowania wyrobów medycznych
Od początku 2023 r. zaczęły obowiązywać nowe przepisy REGULUJĄCE REKLAMOWANIE wyrobów medycznych. Jest to efekt wprowadzonej w życie 7 kwietnia 2022 r. nowej ustawy o wyrobach medycznych. Kwestie dotyczące reklamy wyrobów medycznych weszły z 9-miesięcznym opóźnieniem i zaczęły obowiązywać od Nowego Roku. Jakie zmiany przynoszą nowe przepisy dla praktykujących lekarzy? Czy zmieni się możliwość i zakres reklamowania gabinetów medycznych?

Autor: Tomasz Popielski

Dowiedz się więcej:

Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Pobierz numer w wersji pdf.

Lecznicze aspekty ucisku
Stosowanie kompresjoterapii, której nie należy mylić z kompresoterapią, znane jest ludzkości od zamierzchłych czasów. W wykopaliskach w starożytnym Egipcie znaleziono ślady bandażowania kończyn. W starożytnym Rzymie legioniści, którzy pokonywali długie trasy w czasie przemarszu wojsk, bandażowali stopy i łydki, w celu zmniejszenia występowania obrzęków.

Autor: dr n. med. Marcin Kucharzewski

Związek nadwagi z występowaniem chorób przyzębia u ciężarnych

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Perineoplastyka – cz 1
Perineoplastyka to chirurgiczne zwiększenie wysokości krocza i zmniejszenie jego szerokości.

Autor: Piotr Kolczewski

Endometrioza i COVID-19
Wielu naukowców w ostatnich dwóch latach analizowało związek między zachorowaniem na COVID-19 a endometriozą. Z badań wynika, że kobiety z endometriozą gorzej znosiły zakażenie wirusem. A głównym problemem było ograniczenie dostępu do lekarza.

Autorzy: Janina Markowska, Tomasz Dzieciątkowski, Jacek Tulimowski

Prawne konsekwencje źle wykonanego zabiegu plastyki warg sromowych
Głównym celem leczenia jest przywrócenie zdrowia choremu. Proces ten związany jest z wieloma aspektami i nie zawsze możliwe jest uzyskanie satysfakcjonujących efektów. Istotne jest jednak, aby lekarz wykonywał swoje obowiązki z należytą starannością, uniemożliwiającą stwierdzenie nieprawidłowości po jego stronie.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokalu, w którym prowadzona jest działalność medyczna
Inwestorzy planujący otwarcie nowej placówki, w której ma być prowadzona działalność lecznicza, mają świadomość konieczności spełnienia wymagań stawianych im przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Niestety, wiedza dotycząca ich obowiązków wynikających z przepisów budowlanych jest już znacznie mniejsza. A kontrola nadzoru budowlanego może być dużym zaskoczeniem.

Autorka: Marta Maliszewska

Jaki wpływ na podmioty wykonujące działalność leczniczą ma ustawa o wyrobach medycznych?
Co warto wiedzieć o ustawie o wyrobach medycznych? Czym jest reklama wyrobów medycznych? Reklamą czy informacją o działalności leczniczej? Wejście w życie od 1 stycznia 2023 r. przepisów dotyczących reklamy wyrobów medycznych wprowadziło nagłe zainteresowanie kwestią prowadzonych działań marketingowych przez podmioty lecznicze oraz praktyki zawodowe.

 Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Dowiedz się więcej:

Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Pobierz numer w wersji pdf.

Hymenoplastyka Cz. 2: kultura, etyka, prawo
Hymenoplastyka to chirurgiczne odtworzenie błony dziewiczej. Nie ma żadnego standardu operacyjnego, który doprowadziłby do odtworzenia błony dziewiczej i do krwawienia podczas stosunku seksualnego. W poprzednim numerze Nowego Gabinetu Ginekologicznego opisaliśmy anatomię i histologię oraz funkcję błony dziewiczej.

Borelioza u kobiet ciężarnych – aktualny stan wiedzy
Borelioza z Lyme (ang. Lyme borreliosis, LB) to wieloukładowa odkleszczowa choroba zakaźna, wywoływana przez krętki Borreliella (dawniej określane jako należący do rodzaju Borrelia kompleks Borrelia burgdorferi sensu lato) [1]. Do zakażenia człowieka, czego efektem jest rozwój boreliozy, dochodzi w wyniku pokłucia przez kleszcza zakażonego krętkami Borreliella.

Zwiększamy skalę badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy
Nie ulega wątpliwości, że złotym standardem w nowoczesnej diagnostyce w patologii szyjki macicy są testy HR HPV. Kierunek ten został wytyczony podczas Kongresu EUROGIN 2022 i jest nieodzowną przyszłością skriningu raka szyjki macicy. Na co jeszcze eksperci i praktycy zwracają szczególną uwagę?

Co jest błędem medycznym?
Problematyka błędów medycznych nieustannie jest źródłem wielu kontrowersji zarówno wśród lekarzy, jak i prawników. Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że pojęcie błędu w sztuce lekarskiej odnosi się nie tylko do błędu terapeutycznego (błędu w leczeniu), ale również błędu diagnostycznego (błędu rozpoznania).

Dieta w endometriozie
Naukowcy dowodzą, że właściwa dieta to jeden z ważnych i niestety niedocenianych filarów leczenia endometriozy. Na czym polega dieta w endometriozie? Co jeść, a czego unikać, by złagodzić uciążliwe dolegliwości, poprawić samopoczucie i kondycję pacjentek z endometriozą?

Dowiedz się więcej:

Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Pierwszy zabieg z wykorzystaniem mikrosondy inPROBE
W sierpniu 2022 r. odbyła się pierwsza operacja z użyciem przez lekarza chirurga onkologa mikrosondy inPROBE w celu potwierdzenia bezpieczeństwa użycia mikrosondy oraz oznaczenia poziomu stężenia biomarkera HER2 w nowotworze piersi operowanej pacjentki.

Zaburzenia żylne miednicy – czy farmakologia może być skuteczna?
Niewydolność żylna miednicy (PeVD – pelvic venous disorders) przejawia się jako spektrum objawów pojawiających się w obrębie brzucha, miednicy i nóg [1].

Endometrioza – problem wciąż aktualny
Endometrioza jest hormonozależną przewlekłą chorobą, stwierdzaną u 5–15% kobiet w wieku rozrodczym [1, 2, 3, 4].

Hymenoplastyka
Hymenoplastyka, czyli chirurgiczne odtworzenie błony dziewiczej jest jednym z najsłabiej opisanych zabiegów ginekologii plastycznej.

Wielkie koło położnicze – od egipskich papirusów do akcji „Rodzić po Ludzku” cz. II
Studiowanie historii medycyny nie jest stratą czasu. Poznawanie przeszłości naszego zawodu uczy lekarzy pokory. Pokazuje, że uznane autorytety mogą się mylić, a nasza ogromna wiedza okazuje się czasem bardzo skromna wobec mądrości Matki Natury.

Aktualne rekomendacje dotyczące szczepień przeciwko SARS-CoV-2 kobiet ciężarnych i karmiących

Lekarskie zaniechanie podczas porodu
Nieprzeprowadzenie cesarskiego cięcia, po wystąpieniu nieprawidłowości w zapisie KTG, było głównym powodem powikłań poporodowych, które obecnie skutkują u dziewczynki porażeniem spastycznym czterokończynowym. Sąd wskazał na winę lekarzy i wymierzył karę pieniężną dla szpitala.

EVA Pro – wydarzenie w świecie kolposkopii
Po kilku latach intensywnej pracy rozwojowej i testowej, w Polsce dostępne jest nowe narzędzie diagnostyczne do wizualizacji, tworzenia oraz archiwizowania dokumentacji medycznej w zakresie wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych oraz raka szyjki macicy (RSM).

Peruka – jako element wspomagający podczas leczenia choroby nowotworowej
Pacjenci onkologiczni cierpiąz powodu wielu dolegliwości spowodowanych rozwojem choroby nowotworowej, jak również działań niepożądanych, związanych z zastosowaną terapią. Leczenie onkologiczne skierowane jest przede wszystkim na komórki nowotworowe. Niestety skutki uboczne chemioterapii oraz jej toksyczność dotyczą również zdrowych komórek.

Dowiedz się więcej - najnowsze wydanie - Nowy Gabinet Ginekologiczny.

Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Spersonalizowana terapia PCOS - rola myo-inozytolu
Terapia myo-inozytolem w dawce 4 gramy/dziennie plus kwas foliowy jest cenną i bezpieczną kuracją u kobiet z zaburzeniami płodnosci, w tym z PCOS. Wyka­zano korzystny wplyw myo-inozy­ tolu na efektyterapii ARTw posta­ci istotnego wzrostu uzyskanych ciąż oraz jakosci oocytów
i embrionów. Myo-inozytol można kojarzyc z innymi lekami w tym: antykoncepcyjnymi, clomifenem i metforminą.

Zastosowanie dydrogestero­nu w poronieniu zagrażającym, u pacjentki z ryzykiem nadcisnienia tętniczego indukowanego ciążą - opis przypadku
Wielkie kolo położnicze - od egipskich papirusów do akcji "Rodzić po Ludzku" cz. I
Studiowanie historii medycyny nie jest stratą czasu. Pozna­wanie przeszłości naszego zawodu uczy lekarzy pokory. Pokazuje, że uznane autorytety mogą się mylić, a nasza ogrom­na wiedza okazuje się czasem bardzo skromna wobec mądro­ści Matki Natury.

Iniekcyjny tropokolagen w te­rapii ran i blizn
Kolagen stanowi od 5 do 6% masy ciała i jest najobficiej wy­stępującym białkiem u ssaków. Jest on głównym składnikiem wiązadeł, ścięgien, kości, chrzcąstek, mięśni i skóry.

Doustne leki: nowa nadzieja w walce z SARS-CoV-2
Walka z SARS-CoV-2 nadal trwa i niestety nie widac jej końca. Chociaż efektem tego stanu rzeczy są znaczne postępy w nauce - wynikłe z więk­szego zrozumienia biologii koronawirusów i zastosowanie tej wiedzy w szczepionkach mRNA - to tak naprawdę brak jest skutecznych, celowanych metod leczenia zakażeń SAR­ S-CoV-2.

Algorytm EBD w ginekologii estetycznej
Na rynku urządzeń wyko­rzystujących energię (EBD), przeznaczonych dla medycyny estetycznej, jest wiele techno­logii, które wykorzystywane są również w zabiegach ginekolo­gicznych. Mechanizm działania tych urządzeń na skorę, czy ścianę pochwy polega w dużym uproszczeniu na podgrzaniu tkanki, co pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny.

Proszę się przedstawić - ale czy na pewno?
Czy kazdy pracownik placówki medycznej ma obowiązek podawania pacjentom swo­jego imienia i nazwiska? Czy tabliczki z imieniem i nazwi­skiem oraz pełnioną funkcjcę powinny być przy stanowisku pracy? Czy trzeba nosić na fartuchu plakietkę ze swoim nazwiskiem?

Pytania doprawnika
Na pytania Czytelników odpo­wiada adwokat, dr n. pr. Maciej Gibinski - absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wlasciciel kancelarii prawnej Centrum Doradcze Prawa Medycznego.

Dowiedz się więcej:

Więcej artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Wolumetria warg sromowych większych
Skóra warg sromowych większych z wiekiem traci napięcie, sprężystość, staje się pomarszczona, obwisła, co szczególnie widoczne jest w pozycji stojącej pacjentki. W ginekologii plastycznej mamy kilka opcji terapeutycznych, w zależności od nasilenia problemu.

Szczepienia przeciwko SARS-CoV-2 w ciąży
Kobiety w ciąży są bardziej zagrożone ciężkim przebiegiem COVID-19 niż kobiety niebędące w ciąży, zwłaszcza jeśli zakażenie wystąpi w trzecim trymestrze.

Ultrasonografia kontrastowa
Ultrasonografia kontrastowa czy bardziej poprawnie ultrasonografia wzmacniana kontrastem, contrast enhanced ultrasound (CEUS), jest metodą szeroko stosowaną, która przyspiesza diagnostykę w wielu dziedzinach medycyny. Zastosowanie znajduje również w ginekologii.

Krioablacja w leczeniu gruczołu piersiowego
Małoinwazyjna krioablacja guzów była jednym z głównych tematów Europejskiego Kongresu Onkologii Interwencyjnej w Wiedniu. Metoda ta, wykorzystująca działanie ciekłego azotu, stosowana jest również w Polsce. W przypadku leczenia zmian nowotworowych piersi stanowi alternatywę do biopsji mammotonicznej oraz zabiegów chirurgicznych.

Wpływ pandemii COVID-19 na wzrost lęku u ciężarnych
W czerwcu 2021 roku na łamach International Journal of Environmental Research and Public Health został opublikowany artykuł polskich autorów: Urszuli Nowackiej, Szymona Kozłowskiego, Marcina Januszewskiego, Janusza Sierdzińskiego, Artura Jakimiuka, i Tadeusza Issata zatytułowany „COVID-19 Pandemic-Related Anxiety in Pregnant Women” (1).

Najniższe wynagrodzenie medyków – mocno w górę
W maju 2022 r. Sejm przyjął ustawę zmieniającą PRZEPISY, dotyczące sposobu ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Zmianie uległy współczynniki pracy, które są wykorzystywane przy wyliczaniu najniższego wynagrodzenia.

Postępowanie przed sądem lekarskim cz. II
Temat postępowania sprawdzającego i wyjaśniającego, które prowadzi rzecznik odpowiedzialności zawodowej budzi wiele emocji, dlatego należy go szczegółowo przedstawić. W drugiej części tekstu, szczegółowo omawiającego ten temat, zajmiemy się zagadnieniami związanymi z zarzutami, z którymi mierzą się obwinieni lekarze oraz opiszemy, jak toczy się proces przed sądem lekarskim.

To wydanie, w wersji papierowej można kupić tutaj, a w wersji elektronicznej - tutaj. Zachęcamy też do wykupienia prenumeraty. Można to zrobić tutaj.

Pytania do prawnika
Na pytania Czytelników odpowiada adwokat, dr n. pr. Maciej Gibiński – absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, właściciel kancelarii prawnej Centrum Doradcze Prawa Medycznego.

Postępowanie przed sądem lekarskim
Wbrew pojawiającym się opiniom postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza dentysty, wcale nie jest bez znaczenia i bez konsekwencji. Postępowanie to toczy się z powodu skargi pacjenta i rozpoczyna się od czynności sprawdzających oraz wyjaśniających.

Wpływ otyłości na rozwój nowotworów
Otyłość to choroba przewlekła o złożonej etiologii, która stanowi czynnik ryzyka wielu chorób: cukrzycy typu 2, układu krążenia, zaburzeń hormonalnych, a także nowotworów złośliwych i wielu innych, np. choroby zatorowo-zakrzepowej.

Przeszczep tłuszczu autologicznego
Przeszczep tłuszczu autologicznego (autologus fat graft AFA) w ginekologii jest wykonywany coraz częściej i dotyczy nie tylko wskazań estetycznych.

Nowości z kongresu Eurogin 2022. AI w walce z HPV
Eurogin 2022, to pierwszy po lockdownie tak duży, międzynarodowy i przeprowadzony stacjonarnie kongres poświęcony chorobom związanym z HPV. Ponad 1500 uczestników z całego świata, w tym z Polski, dzielili się wiedzą oraz doświadczeniem między innymi w zakresie sztucznej inteligencji, wykorzystywanej w ramach zapobiegania chorobom związanym z HPV.

Opieka nad pacjentkami z endometriozą – wytyczne ESHRE
Endometrioza to estrogenozależna, przewlekła choroba zapalna, związana z rozmaitymi zaburzeniami w obrębie układu immunologicznego. Etiologia powstawania zmian jest nieznana. ESHRE opublikowało aktualizację wytycznych z 2014 roku, dotyczące opieki nad pacjentkami z endometriozą.

Ocena preparatu Hexagyn, w postaci żelu dopochwowego, w terapii zmian zanikowych w obrębie układu moczowo-płciowego
Hexagyn żel to złożony preparat stosowany dopochwowo co 3 dobę, w skład którego wchodzi opatentowana formuła Tri-Solve P w połączeniu z 0,2% kwasem hialuronowym.

Jak poprawić wykrywalność RSM w gabinecie ginekologicznym?
Pod względem profilaktyki raka szyjki macicy (RSM) Polska znajduje się w ogonie Europy. Jest jednym z nielicznych krajów w Europie, w których RSM rozpoznawany jest nadal w tak zaawansowanych stadiach. Według informacji MZ i NFZ rak szyjki macicy jest szóstym co do częstości występowania nowotworem u kobiet w Polsce i stanowi ponad 10% nowotworów u kobiet.

_____________________________

Dowiedz się więcej:

Więcej artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.

Pytania do prawnika
Na pytania Czytelników odpowiada adwokat, dr n. pr. Maciej Gibiński – absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, właściciel kancelarii prawnej Centrum Doradcze Prawa Medycznego.

Omikron. Co wiemy o nowym wariancie SARS-CoV-2?
Nowy wariant genetyczny SARS-CoV-2, określony mianem Omikron, po raz pierwszy został zidentyfikowany w Botswanie i RPA w listopadzie 2021 roku, rozprzestrzenił się na całym świecie w ciągu zaledwie kilku tygodni, szybciej niż jakakolwiek wcześniej znana postać koronawirusa (1).

Protokół Nrose – podsumowanie badania
Opisywane badanie obejmowało grupę 20 pacjentek, średnia wieku 53,4 lat, z atrofią urogenitalną i wiotkością pochwy (VL) i sromu, u których przeprowadzono protokół NRose.

Sztuczna inteligencja w screeningu RSM
Zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników zwraca uwagę, aby lekarze odchodzili od tradycyjnej cytologii na rzecz cytologii na podłożu płynnym. Zaleca także korzystanie z najnowszych możliwości diagnostycznych. Wśród nich są algorytmy sztucznej inteligencji.

Co z niezaszczepionymi lekarzami?
Pod koniec 2021 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie, wprowadzające obowiązkowe szczepienia przeciwko COVID-19 dla medyków. Jakie ono będzie niosło konsekwencje? Kto będzie karany – pracownik czy przychodnia (właściciel)? Czy niezaszczepiony lekarz bądź asystentka będą mogli uczestniczyć w pracach zespołu przy pacjencie?

Nowoczesna diagnostyka prenatalna – badania nieinwazyjne NIPT
Badania prenatalne służą do rozpoznawania wad wrodzonych i chorób genetycznych płodu już we wczesnym okresie ciąży. Właściwa i wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie dla losów ciąży.

Ciąża w bliźnie po cięciu cesarskim – diagnostyka i leczenie – okiem praktyka
Ciąża w bliźnie po cięciu cesarskim (ang. cesarian scar pregnancy, CSP) jest typem ciąży ektopowej, w której dochodzi do implantacji zapłodnionej komórki jajowej w miejscu uszkodzenia mięśnia macicy, powstałego podczas cięcia cesarskiego, wykonanego w poprzedniej ciąży.

Dowiedz się więcej:

Więcej artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.