Palenie tytoniu zwiększa ryzyko raka szyjki macicy u kobiet zakażonych onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego. Analiza amerykańskich danych populacyjnych wykazała również związek ekspozycji na tytoń z częstszym występowaniem zakażenia tymi typami wirusa. Co dokładnie oznaczają przywoływane wzrosty o 32 i 70 procent?
-
Przetrwałe zakażenie onkogennymi typami wirusa jako zasadnicza przyczyna raka szyjki macicy; palenie jako dodatkowy, modyfikowalny czynnik ryzyka
-
O 32 procent większe szanse wykrycia zakażenia przy łącznej ocenie ekspozycji czynnej i biernej oraz o 70 procent większe szanse przy aktywnym paleniu
-
Brak istotności statystycznej wyniku dla samego biernego palenia w omawianej analizie; konieczność odróżnienia ilorazu szans od ryzyka zachorowania
-
Wpływ dymu tytoniowego na odporność, uszkodzenia materiału genetycznego i procesy wirusowe jako uzasadnienie uwzględniania palenia w profilaktyce ginekologicznej
Co wykazało badanie populacyjne?
W analizie opublikowanej 4 października 2023 roku wykorzystano dane amerykańskiego Narodowego Badania Zdrowia i Żywienia. Po uwzględnieniu czynników zakłócających iloraz szans zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka wynosił 1,32 dla ekspozycji na tytoń ogółem i 1,70 dla aktywnego palenia.
Dla samej ekspozycji biernej wartość wyniosła 1,17, a 95-procentowy przedział ufności obejmował zakres od 0,95 do 1,43. Wynik ten nie był istotny statystycznie. Nie należy więc przypisywać biernemu paleniu wzrostu o 32 procent. Ponadto analiza przekrojowa opisuje związek z obecnością zakażenia, a nie wzrost ryzyka nowych zakażeń czy raka o identyczną wartość.
Jak tytoń może sprzyjać zmianom nowotworowym?
Doktor Julia Maruani zwracała uwagę na oddziaływanie tytoniu na odpowiedź immunologiczną i przebieg zakażenia. Osłabienie kontroli immunologicznej może sprzyjać utrzymywaniu się wirusa, a substancje zawarte w dymie uszkadzają materiał genetyczny komórek.
Dym papierosowy zawiera ponad 7000 związków chemicznych, z których co najmniej 69 ma działanie rakotwórcze. Należą do nich nitrozoaminy i benzo[a]piren. W badaniach laboratoryjnych ten ostatni zwiększał namnażanie wirusa brodawczaka ludzkiego. Badania mechanistyczne dotyczą również oddziaływania składników dymu z wirusowymi onkoproteinami E6 i E7.
Nikotyna przede wszystkim podtrzymuje uzależnienie i ekspozycję na dym; nie jest uznawana za bezpośredni chemiczny kancerogen. Nie oznacza to jednak obojętności jej działania na organizm, w tym układ odpornościowy.
Znaczenie dla profilaktyki
Przetrwałe zakażenie onkogennym wirusem brodawczaka ludzkiego odpowiada za niemal wszystkie przypadki raka szyjki macicy. Palenie jest czynnikiem dodatkowym, sprzyjającym rozwojowi zmian przedrakowych i nowotworu.
W praktyce ginekologicznej uzasadnia to pytanie o palenie i ekspozycję bierną oraz wspieranie pacjentek w zaprzestaniu używania tytoniu. Działania te uzupełniają szczepienia i badania przesiewowe. Znaczenie ma także zapobieganie rozpoczynaniu palenia przez młode osoby.
Źródła
Jiang, L., Ma, S., Zhang, G. et al. Analysis of tobacco exposures and high-risk HPV infection in American women: National Health and Nutrition Examination Survey. Environ Sci Pollut Res 30, 110489–110498 (2023). https://doi.org/10.1007/s11356-023-30175-7,
Alam S, Conway MJ, Chen HS, Meyers C. The cigarette smoke carcinogen benzo[a]pyrene enhances human papillomavirus synthesis. J Virol. 2008 Jan;82(2):1053-8. doi: 10.1128/JVI.01813-07. Epub 2007 Nov 7. PMID: 17989183; PMCID: PMC2224590.
Palenie tytoniu a zakażenie wirusem i rak szyjki macicy
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
