Zachcianki żywieniowe w ciąży mogą wiązać się ze zmianami aktywności neuronów serotoninowych i obwodu mózgowego odpowiedzialnego za nagrodę. Badanie opublikowane w „Nature Neuroscience”, przedstawione przez Pennington Biomedical Research Center 18 września 2026 roku, wykazało taki mechanizm u myszy. Jaką rolę odgrywają w nim kanały potasowe?
-
Mniejsza aktywność neuronów serotoninowych w jądrze szwu grzbietowego ciężarnych myszy, towarzysząca nasileniu poszukiwania szczególnie smakowitego pokarmu
-
Zwiększona aktywność kanałów potasowych typu SK3 jako mechanizm ograniczający częstotliwość impulsów wysyłanych przez badane neurony
-
Osłabienie zachowań przypominających zachcianki po usunięciu kanałów z tych komórek oraz wywołanie podobnych zachowań przez zwiększenie ich ekspresji
-
Udział połączenia z brzusznym polem nakrywki, związanym z nagrodą i motywacją; znaczenie wyników dla kobiet wymagające potwierdzenia klinicznego
Serotonina i motywacja do zdobywania pokarmu
Badanie przeprowadzili naukowcy z Pennington Biomedical Research Center, Uniwersytetu Illinois w Chicago i Baylor College of Medicine. Skupili się na neuronach produkujących serotoninę w jądrze szwu grzbietowego, obszarze pnia mózgu uczestniczącym w regulacji apetytu, nastroju i motywacji.
U ciężarnych myszy komórki te były mniej aktywne niż u samic niebędących w ciąży. Jednocześnie zwierzęta silniej poszukiwały szczególnie smakowitego pokarmu. Autorzy określili te zachowania jako przypominające ludzkie zachcianki żywieniowe.
Kanały potasowe ograniczały aktywność neuronów
Podczas ciąży wzrastała aktywność kanałów potasowych o małej przewodności, aktywowanych wapniem, typu SK3. Towarzyszyło temu zmniejszenie częstotliwości wyładowań neuronów serotoninowych.
Selektywne usunięcie tych kanałów z badanych komórek zapobiegało typowemu dla ciąży obniżeniu ich aktywności i ograniczało zachowania przypominające zachcianki. Z kolei zwiększenie ekspresji kanałów u samic niebędących w ciąży osłabiało aktywność neuronów oraz nasilało poszukiwanie atrakcyjnego pokarmu.
Istotne połączenie z układem nagrody
Naukowcy zidentyfikowali również znaczenie połączenia neuronów serotoninowych z brzusznym polem nakrywki, obszarem uczestniczącym w przetwarzaniu nagrody i motywacji. Pobudzenie tego szlaku u ciężarnych myszy ograniczało badane zachowania. Jego zahamowanie u samic niebędących w ciąży przynosiło efekt przeciwny.
Wyniki wskazują więc na konkretny mechanizm łączący ciążę, aktywność kanałów potasowych i motywację pokarmową w modelu zwierzęcym.
Zastosowanie u kobiet pozostaje pytaniem badawczym
Współautor publikacji, doktor Yanlin He, wskazuje, że odkrycie może pomóc w zrozumieniu silnego apetytu i nadmiernego przyrostu masy ciała u części ciężarnych. Autorzy podkreślają jednak potrzebę badań klinicznych oraz wyjaśnienia, jak zmiany hormonalne wpływają na opisany mechanizm.
Badanie nie potwierdza, że identyczny proces odpowiada za zachcianki u kobiet, i nie stanowi podstawy do farmakologicznego modyfikowania układu serotoninowego w tym celu podczas ciąży.
Źródła
Zhao, Q., Feng, B., Dong, V. et al. Serotonin neurons in the dorsal raphe control food-craving-like behavior during pregnancy in mice. Nat Neurosci (2026). https://doi.org/10.1038/s41593-026-02445-3
Pennington Biomedical Research Center, „Researchers Identify Brain Circuit Linked to Food Cravings During Pregnancy”, 18 września 2026 roku.
Zachcianki żywieniowe w ciąży
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
