Syncytialny wirus oddechowy, znany powszechnie jako rsv (respiratory syncytial virus) jest często występującym i wysoce zakaźnym patogenem układu oddechowego, który u większości osób wywołuje łagodne objawy, przypominające przeziębienie, ale może prowadzić do ciężkich chorób, takich jak zapalenie oskrzelików lub zapalenie płuc, szczególnie u noworodków, niemowląt czy osób starszych. RSV rozprzestrzenia się drogą kropelkową, a szczyt jego zachorowań występuje zazwyczaj jesienią i zimą.
A ponieważ nie ma swoistego leczenia RSV, to ważną rolę odgrywa zapobieganie zakażeniom zarówno metodami nieswoistymi, jak i swoistymi. Profilaktyka nieswoista obejmuje częste mycie rąk, unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz przestrzeganie zasad higieny podczas kaszlu. Profilaktyka swoista z użyciem szczepionek przeciwko RSV jest dostępna dla osób starszych, kobiet w ciąży (w celu ochrony ich niemowląt) oraz niektórych dorosłych z grup ryzyka. Szczepionki te mają na celu zapobieganie ciężkim postaciom choroby wywoływanej przez RSV i konieczności hospitalizacji. Wszystkie dostępne obecnie szczepionki przeciwko RSV należą do grupy szczepionek inaktywowanych, białkowych (rekombinowanych), nie zawierają więc kompletnego wirusa i nie są zdolne do wywołania zakażenia. Szczepionka przeciw wirusowi RSV, wskazana dla kobiet w ciąży, jaką jest Abrysvo firmy Pfizer, zalecana jest, by chronić dziecko przed ciężkimi postaciami infekcji RSV przez pierwsze sześć miesięcy życia. Szczepionkę tę podaje się zazwyczaj między 32. a 36. tygodniem ciąży. Układ odpornościowy matki wytwarza wówczas przeciwciała, które następnie przechodzą do płodu poprzez łożysko, zapewniając mu odporność bierną. Chociaż szczepionka zapewnia również pewien stopień ochrony kobiecie ciężarnej, to jej głównym celem jest ochrona dziecka w okresie jego największej wrażliwości.
Badania kliniczne wykazały skuteczność szczepionki Abrysvo w zmniejszaniu ciężkich zakażeń wirusem RSV u niemowląt, zapewniając jednocześnie dobry profil bezpieczeństwa zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
W Polsce szczepionka przeciwko RSV dla kobiet w ciąży jest preparatem (bezpłatnym) podlegającym 100 proc. refundacji. Niezbędna jest natomiast recepta wystawiona przez lekarza z prawem wykonywania zawodu. Szczepień przeciwko RSV można dokonać w gabinetach lekarskich lub przychodniach. Od 25.08.2025 r. szczepienia przeciwko RSV możliwe są także w wybranych punktach aptecznych. Aktualna lista aptek prowadzących szczepienia jest dostępna na stronie internetowej https://pacjent.gov.pl. Obecnie umowę z NFZ na realizację zalecanych szczepień ochronnych ma podpisaną 1640 aptek na terenie całego kraju.
Autor:
DR HAB. N. MED. TOMASZ DZIECIĄTKOWSKI
Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, kierownik: prof. dr hab. Hanna Pituch.
Adres do korespondencji: dr hab. Tomasz Dzieciątkowski; ul. Chałubińskiego 5, 02-004 Warszawa; tel./fax. 22 628 27 39; e-mail:
| Zapraszam do wysłuchana mojego wykładu na temat: Epidemiologia i profilaktyka zakażeń RSV u kobiet w ciąży. Wykład jest dostępny pod linkiem: https://youtu.be/xFCogPo335s |
|
|
Artykuł został opublikowany w Nowym Gabinecie Ginekologicznym nr. 6/2025 Numer w wersji papierowej lub elektronicznej można kupić klikając tutaj. Prenumeratę magazynu można zamówić klikając tutaj. |
