Syncytialny wirus oddechowy, znany powszechnie jako rsv (respiratory syncytial virus) jest często występującym i wysoce zakaźnym patogenem układu oddechowego, który u większości osób wywołuje łagodne objawy, przypominające przeziębienie, ale może prowadzić do ciężkich chorób, takich jak zapalenie oskrzelików lub zapalenie płuc, szczególnie u noworodków, niemowląt czy osób starszych. RSV rozprzestrzenia się drogą kropelkową, a szczyt jego zachorowań występuje zazwyczaj jesienią i zimą.
Abstrakt: Syncytialny wirus oddechowy (RSV) jest wysoce zakaźnym patogenem, który u noworodków i niemowląt może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. Ze względu na brak swoistego leczenia, kluczową rolę odgrywa profilaktyka. W artykule omówiono strategie zapobiegania zakażeniom RSV u kobiet w ciąży, ze szczególnym uwzględnieniem szczepionki Abrysvo (Pfizer), która jest zalecana między 32. a 36. tygodniem ciąży. Szczepionka stymuluje wytwarzanie przeciwciał ochronnych u matki, które przenikają przez łożysko, zapewniając dziecku odporność bierną w pierwszych miesiącach życia. W Polsce preparat jest w pełni refundowany i dostępny w gabinetach lekarskich oraz w wybranych aptekach.
Słowa kluczowe: RSV, syncytialny wirus oddechowy, profilaktyka, ciąża, szczepionka, Abrysvo, odporność bierna
Title: Prevention of RSV Infections in Pregnancy
Abstract: Respiratory syncytial virus (RSV) is a highly contagious pathogen that can cause severe complications such as bronchiolitis and pneumonia in newborns and infants. Due to the lack of specific treatment, prevention plays a key role. This article discusses strategies for preventing RSV infections in pregnant women, with particular emphasis on the Abrysvo vaccine (Pfizer), recommended between 32 and 36 weeks of gestation. The vaccine stimulates the production of protective antibodies in the mother, which cross the placenta, providing passive immunity to the infant during the first months of life. In Poland, the vaccine is fully reimbursed and available in medical offices and selected pharmacies.
Keywords: RSV, respiratory syncytial virus, prevention, pregnancy, vaccine, Abrysvo, passive immunity
A ponieważ nie ma swoistego leczenia RSV, to ważną rolę odgrywa zapobieganie zakażeniom zarówno metodami nieswoistymi, jak i swoistymi. Profilaktyka nieswoista obejmuje częste mycie rąk, unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz przestrzeganie zasad higieny podczas kaszlu. Profilaktyka swoista z użyciem szczepionek przeciwko RSV jest dostępna dla osób starszych, kobiet w ciąży (w celu ochrony ich niemowląt) oraz niektórych dorosłych z grup ryzyka. Szczepionki te mają na celu zapobieganie ciężkim postaciom choroby wywoływanej przez RSV i konieczności hospitalizacji. Wszystkie dostępne obecnie szczepionki przeciwko RSV należą do grupy szczepionek inaktywowanych, białkowych (rekombinowanych), nie zawierają więc kompletnego wirusa i nie są zdolne do wywołania zakażenia. Szczepionka przeciw wirusowi RSV, wskazana dla kobiet w ciąży, jaką jest Abrysvo firmy Pfizer, zalecana jest, by chronić dziecko przed ciężkimi postaciami infekcji RSV przez pierwsze sześć miesięcy życia. Szczepionkę tę podaje się zazwyczaj między 32. a 36. tygodniem ciąży. Układ odpornościowy matki wytwarza wówczas przeciwciała, które następnie przechodzą do płodu poprzez łożysko, zapewniając mu odporność bierną. Chociaż szczepionka zapewnia również pewien stopień ochrony kobiecie ciężarnej, to jej głównym celem jest ochrona dziecka w okresie jego największej wrażliwości.
Badania kliniczne wykazały skuteczność szczepionki Abrysvo w zmniejszaniu ciężkich zakażeń wirusem RSV u niemowląt, zapewniając jednocześnie dobry profil bezpieczeństwa zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
W Polsce szczepionka przeciwko RSV dla kobiet w ciąży jest preparatem (bezpłatnym) podlegającym 100 proc. refundacji. Niezbędna jest natomiast recepta wystawiona przez lekarza z prawem wykonywania zawodu. Szczepień przeciwko RSV można dokonać w gabinetach lekarskich lub przychodniach. Od 25.08.2025 r. szczepienia przeciwko RSV możliwe są także w wybranych punktach aptecznych. Aktualna lista aptek prowadzących szczepienia jest dostępna na stronie internetowej https://pacjent.gov.pl. Obecnie umowę z NFZ na realizację zalecanych szczepień ochronnych ma podpisaną 1640 aptek na terenie całego kraju.
| Zapraszam do wysłuchana mojego wykładu na temat: Epidemiologia i profilaktyka zakażeń RSV u kobiet w ciąży. Wykład jest dostępny pod linkiem: https://youtu.be/xFCogPo335s |
Cytowanie artykułu (APA) | " Cite:
Profilaktyka zakażeń RSV u kobiet w ciąży
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
Publikacja
Artykuł opublikowany w numerze 6/2025 magazynu Nowy Gabinet Ginekologiczny
Materiał pochodzi z wydania czasopisma dla lekarzy, poświęconego aktualnym zagadnieniom klinicznym i organizacyjnym w praktyce ginekologicznej i położniczej.
