Profilaktyka

Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) ostrzega przed nasilającymi się zagrożeniami zdrowotnymi w okresie letnim. Nowa kampania „Bezpieczne wakacje z sanepidem” zwraca szczególną uwagę na wzrost zakażeń chorobami przenoszonymi drogą płciową (STI) oraz potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych i profilaktycznych. Jakie wnioski powinni wyciągnąć lekarze?

Szczepienia przeciwko wirusowi RSV podawane kobietom w trzecim trymestrze ciąży znacząco zmniejszają ryzyko zakażenia dziecka w pierwszych tygodniach życia – wynika z badań. Eksperci apelują o pilną potrzebę lepszej komunikacji z rodzicami i silniejsze kampanie edukacyjne.

Abstrakt: Obecnie krztusiec (koklusz) jest jedną z najpowszechniejszych chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepień, jednak obecnie liczba jego przypadków rośnie. WHO zaleca szczepienie wszystkich dzieci przeciwko krztuścowi, jednak noworodki pozostają podatne na zakażenie. Szczepienie przeciwko krztuścowi w czasie ciąży zostało wprowadzone w kilku krajach w celu ochrony noworodków poprzez przezłożyskowe przenoszenie matczynych przeciwciał przeciwko krztuścowi do płodu. Na podstawie wyników aktualnych badań można stwierdzić, że kobiety w ciąży otrzymujące szczepionki przeciwko krztuścowi nie wykazują zwiększonej częstości reakcji miejscowych czy też ogólnoustrojowych. Szczepienie matek przeciwko krztuścowi nie wpływa negatywnie na przebieg ciąży, poród ani parametry urodzeniowe noworodków. Potwierdza to bezpieczeństwo szczepienia matek przeciwko krztuścowi w czasie ciąży. Jednak w celu osiągniecia odpowiedniego poziomu wyszczepienia konieczna jest edukacja zarówno ciężarnych, jak i szerokie kształcenie wszystkich pracowników podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, którzy mają jakikolwiek kontakt z kobietami w ciąży.

Wywiad z dr Agnieszką Nalewczyńską, ginekolożką: Atrofia pochwy i sromu – jak ją rozpoznać i skutecznie leczyć?

Piotr Szymański: Pani doktor, zacznijmy od podstaw – czym właściwie jest atrofia pochwy i sromu?

Agnieszka Nalewczyńska: Atrofia pochwy i sromu to stan zaniku, osłabienia i ścieńczenia tkanek w tych obszarach, najczęściej związany ze spadkiem poziomu estrogenów. Typowo dotyczy kobiet w okresie menopauzy, kiedy to obniżenie stężenia hormonów prowadzi do suchości pochwy, dyskomfortu, bólu podczas współżycia, nieprawidłowego zapachu, podatności na mikrourazy i różnego rodzaju podrażnienia. Co ważne, problem może pojawić się także u młodszych kobiet, na przykład po porodzie, w czasie laktacji, czy przy stosowaniu niektórych leków, jak antyhistaminowe czy hormonalne.

W związku z rosnącą liczbą zakażeń przenoszonych drogą płciową (STI), Główny Inspektorat Sanitarny zainaugurował kampanię edukacyjną „Bezpieczne wakacje z sanepidem”. Inicjatywa ma na celu promowanie świadomych zachowań zdrowotnych w okresie letniego wypoczynku.

Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie nowego świadczenia gwarantowanego dla kobiet w wieku 45–55 lat. Od 2026 roku Polki będą mogły skorzystać z bezpłatnej porady edukacyjnej dotyczącej menopauzy, finansowanej przez NFZ. Celem programu jest poprawa wiedzy na temat objawów przekwitania i sposobów ich łagodzenia.

Od 1 lipca 2025 r. kobiety cierpiące na endometriozę będą mogły korzystać z bezpłatnej, kompleksowej opieki finansowanej ze środków publicznych. Nowy model leczenia, opracowany we współpracy z ekspertami i konsultantem krajowym, obejmuje pełną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną – od diagnostyki, przez leczenie, po rehabilitację.

Wyniki najnowszego badania przeprowadzonego w Brazylii sugerują, że codzienna suplementacja witaminą D może znacząco poprawić skuteczność chemioterapii u kobiet z rakiem piersi. U pacjentek stosujących suplementację zaobserwowano wyższy odsetek remisji choroby. Dla lekarzy onkologów i ginekologów to ważna przesłanka do indywidualnej oceny statusu witaminy D u pacjentek poddawanych terapii onkologicznej.

W Środzie Wielkopolskiej padł nowy rekord Polski w samobadaniu piersi – aż 755 osób, głównie kobiet, wzięło udział w profilaktycznej akcji edukacyjnej. Wydarzenie odbyło się w ramach ogólnopolskiej kampanii „Badamy nie tylko mamy” i miało na celu zwiększenie świadomości na temat raka piersi i znaczenia wczesnej diagnostyki.

Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie pokazują, że zarówno wysokie BMI przed zajściem w ciążę, jak i nadmierny przyrost masy ciała w jej trakcie, znacząco zwiększają ryzyko powikłań położniczych oraz problemów zdrowotnych u noworodka. Wyniki te rzucają nowe światło na konieczność edukacji zdrowotnej kobiet planujących ciążę i wymagają większej uwagi ze strony personelu medycznego.

Od sierpnia 2025 roku Anglia jako pierwszy kraj na świecie rozpocznie rutynowe szczepienia przeciwko rzeżączce. Decyzja NHS England to reakcja na gwałtowny wzrost zakażeń dwoinką rzeżączki i rosnącą oporność bakterii na antybiotyki. W pilotażowym programie szczepienia obejmą osoby z grup wysokiego ryzyka – przede wszystkim mężczyzn mających seks z mężczyznami (MSM).

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało istotne zmiany w programie profilaktyki raka szyjki macicy – od 1 czerwca 2026 roku klasyczna cytologia nie będzie już dostępna w ramach świadczeń gwarantowanych. Zastąpią ją bardziej nowoczesne i skuteczniejsze metody: test HPV HR oraz cytologia na podłożu płynnym (LBC). Sprawdź, co oznacza to dla pacjentek i jak zmienia się ścieżka diagnostyczna?