Profilaktyka

Już 25 października 2025 roku w Auli Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odbędzie się I Konferencja Naukowo-Szkoleniowa pod hasłem „Współczesna medycyna i farmacja – razem dla pacjenta”. Wydarzenie organizowane przez Okręgową Izbę Aptekarską w Łodzi oraz firmę HURTAP S.A. ma na celu integrację środowiska medycznego i farmaceutycznego wokół wspólnego celu – poprawy jakości opieki nad pacjentem.

Fot. 123 RF

Mimo wieloletnich kampanii edukacyjnych i dostępności bezpłatnych badań, w Polsce z mammografii korzysta zaledwie jedna na trzy kobiety w wieku od 45 do 74 lat. To znacznie poniżej średniej europejskiej, co przekłada się na późne rozpoznania raka piersi i wysoką śmiertelność wśród Polek. Eksperci alarmują, że konieczne są pilne zmiany organizacyjne i edukacyjne, które zwiększą dostępność i świadomość znaczenia badań przesiewowych.

Profesor Leszek Czupryniak, specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii, wystosował apel do Naczelnej Rady Lekarskiej, w którym wzywa środowisko artystyczne do zaprzestania udziału w reklamach alkoholu. W jego opinii obecność znanych aktorów w tego typu przekazach promocyjnych podważa działania lekarzy na rzecz ograniczenia szkód zdrowotnych wynikających z konsumpcji alkoholu i utrwala społecznie szkodliwe wzorce.

W wielu krajach na świecie, gdzie wprowadzono powszechne programy szczepień przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego (HPV) odnotowuje się spadek częstości występowania zakażeń spowodowanych przez HPV. Istotne jest natomiast określenie czasu oraz początku działania szczepionki przeciwko HPV u kobiet, które były szczepione profilaktycznie lub zostały zaszczepione po zabiegu konizacji szyjki macicy. W obserwacjach z terenu Czech stwierdzono, iż u kobiet, które otrzymały szczepionkę przeciwko HPV po konizacji, istniała 74 proc. redukcja nawrotów zmian, zaś wśród kobiet zaszczepionych w okresie dojrzewania ryzyko nawrotu zmniejszyło się o 62 proc. Obserwacje te dotyczyły przede wszystkim okresu pierwszych 6 miesięcy, czyli czasu, w którym nawroty te występują najczęściej.

Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) ostrzega przed nasilającymi się zagrożeniami zdrowotnymi w okresie letnim. Nowa kampania „Bezpieczne wakacje z sanepidem” zwraca szczególną uwagę na wzrost zakażeń chorobami przenoszonymi drogą płciową (STI) oraz potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych i profilaktycznych. Jakie wnioski powinni wyciągnąć lekarze?

Szczepienia przeciwko wirusowi RSV podawane kobietom w trzecim trymestrze ciąży znacząco zmniejszają ryzyko zakażenia dziecka w pierwszych tygodniach życia – wynika z badań. Eksperci apelują o pilną potrzebę lepszej komunikacji z rodzicami i silniejsze kampanie edukacyjne.

Abstrakt: Obecnie krztusiec (koklusz) jest jedną z najpowszechniejszych chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepień, jednak obecnie liczba jego przypadków rośnie. WHO zaleca szczepienie wszystkich dzieci przeciwko krztuścowi, jednak noworodki pozostają podatne na zakażenie. Szczepienie przeciwko krztuścowi w czasie ciąży zostało wprowadzone w kilku krajach w celu ochrony noworodków poprzez przezłożyskowe przenoszenie matczynych przeciwciał przeciwko krztuścowi do płodu. Na podstawie wyników aktualnych badań można stwierdzić, że kobiety w ciąży otrzymujące szczepionki przeciwko krztuścowi nie wykazują zwiększonej częstości reakcji miejscowych czy też ogólnoustrojowych. Szczepienie matek przeciwko krztuścowi nie wpływa negatywnie na przebieg ciąży, poród ani parametry urodzeniowe noworodków. Potwierdza to bezpieczeństwo szczepienia matek przeciwko krztuścowi w czasie ciąży. Jednak w celu osiągniecia odpowiedniego poziomu wyszczepienia konieczna jest edukacja zarówno ciężarnych, jak i szerokie kształcenie wszystkich pracowników podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, którzy mają jakikolwiek kontakt z kobietami w ciąży.

Wywiad z dr Agnieszką Nalewczyńską, ginekolożką: Atrofia pochwy i sromu – jak ją rozpoznać i skutecznie leczyć?

Piotr Szymański: Pani doktor, zacznijmy od podstaw – czym właściwie jest atrofia pochwy i sromu?

Agnieszka Nalewczyńska: Atrofia pochwy i sromu to stan zaniku, osłabienia i ścieńczenia tkanek w tych obszarach, najczęściej związany ze spadkiem poziomu estrogenów. Typowo dotyczy kobiet w okresie menopauzy, kiedy to obniżenie stężenia hormonów prowadzi do suchości pochwy, dyskomfortu, bólu podczas współżycia, nieprawidłowego zapachu, podatności na mikrourazy i różnego rodzaju podrażnienia. Co ważne, problem może pojawić się także u młodszych kobiet, na przykład po porodzie, w czasie laktacji, czy przy stosowaniu niektórych leków, jak antyhistaminowe czy hormonalne.

W związku z rosnącą liczbą zakażeń przenoszonych drogą płciową (STI), Główny Inspektorat Sanitarny zainaugurował kampanię edukacyjną „Bezpieczne wakacje z sanepidem”. Inicjatywa ma na celu promowanie świadomych zachowań zdrowotnych w okresie letniego wypoczynku.

Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie nowego świadczenia gwarantowanego dla kobiet w wieku 45–55 lat. Od 2026 roku Polki będą mogły skorzystać z bezpłatnej porady edukacyjnej dotyczącej menopauzy, finansowanej przez NFZ. Celem programu jest poprawa wiedzy na temat objawów przekwitania i sposobów ich łagodzenia.

Od 1 lipca 2025 r. kobiety cierpiące na endometriozę będą mogły korzystać z bezpłatnej, kompleksowej opieki finansowanej ze środków publicznych. Nowy model leczenia, opracowany we współpracy z ekspertami i konsultantem krajowym, obejmuje pełną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną – od diagnostyki, przez leczenie, po rehabilitację.

Wyniki najnowszego badania przeprowadzonego w Brazylii sugerują, że codzienna suplementacja witaminą D może znacząco poprawić skuteczność chemioterapii u kobiet z rakiem piersi. U pacjentek stosujących suplementację zaobserwowano wyższy odsetek remisji choroby. Dla lekarzy onkologów i ginekologów to ważna przesłanka do indywidualnej oceny statusu witaminy D u pacjentek poddawanych terapii onkologicznej.