Cukrzyca w ciąży jest coraz większym wyzwaniem dla zespołów położniczych i diabetologicznych: według danych przywołanych przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego cukrzycę ciążową rozpoznaje się u ponad 10 procent rodzących w Polsce. Profesor Katarzyna Kosińska-Kaczyńska wskazuje na znaczenie skoordynowanej opieki i ciągłego monitorowania glikemii, które ułatwia ocenę dobowych wahań stężenia glukozy. Jak wykorzystać te możliwości z uwzględnieniem ich ograniczeń?
-
Rosnąca częstość zaburzeń gospodarki węglowodanowej w ciąży, wiązana przez ekspertkę z późniejszym macierzyństwem oraz nadwagą i otyłością
-
Potrzeba wspólnej opieki położnika i diabetologa, obejmującej zarówno cukrzycę rozpoznaną przed ciążą, jak i zaburzenia ujawnione w jej trakcie
-
Sensory mierzące stężenie glukozy w płynie śródtkankowym, z możliwością śledzenia trendów, alarmowania i udostępniania wyników zespołowi leczniczemu
-
Najlepiej udokumentowane korzyści ciągłego monitorowania u ciężarnych z cukrzycą typu 1 oraz konieczność zachowania dostępu do glukometru
Częstsze zaburzenia i potrzeba koordynacji
W wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej opublikowanej 30 października 2026 roku profesor Katarzyna Kosińska-Kaczyńska, kierująca Kliniką Położnictwa, Perinatologii i Neonatologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, oceniła, że zaburzenia tolerancji glukozy dotyczą około co dziesiątej ciężarnej. Wskazała na wzrost względem około 5–6 procent w 2015 roku, wiążąc go z późniejszym wiekiem zachodzenia w ciążę i częstszą nadmierną masą ciała.
Opieka powinna uwzględniać rozpoznanie cukrzycy przed ciążą lub dopiero podczas jej trwania oraz indywidualne potrzeby pacjentki. Współpraca położnika i diabetologa, w razie potrzeby także innych specjalistów, pozwala łączyć ocenę wyrównania metabolicznego z nadzorem nad rozwojem płodu. Dobre wyrównanie glikemii zmniejsza ryzyko powikłań, lecz nie daje gwarancji urodzenia zdrowego dziecka.
Co zmienia ciągłe monitorowanie glikemii
Sensor umieszczony na skórze mierzy stężenie glukozy w płynie śródtkankowym i pozwala oceniać jego zmiany w ciągu doby. Systemy wyposażone w alarmy sygnalizują zbyt niskie lub wysokie wartości. Udostępnianie danych może wspierać konsultacje zdalne i dostosowanie leczenia. Ekspertka wskazuje refundację tych technologii jako istotną zmianę w dostępności opieki; zasady finansowania zależą od rodzaju systemu i wskazań.
Monitorowanie może ograniczyć liczbę nakłuć palca, ale nie eliminuje ich w każdej sytuacji. Zalecenia Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego na 2026 rok wskazują potrzebę pomiaru glukometrem między innymi przy niezgodności objawów z odczytem sensora oraz po leczeniu hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia glukozy. Znaczenie ma opóźnienie zmian glukozy w płynie śródtkankowym względem krwi.
Dowody kliniczne i wymiana doświadczeń
W badaniu z randomizacją CONCEPTT, opublikowanym w 2017 roku, w grupie 215 ciężarnych z cukrzycą typu 1 dodanie ciągłego monitorowania do standardowej opieki poprawiło kontrolę glikemii i zmniejszyło częstość wybranych powikłań noworodkowych, w tym hipoglikemii oraz nadmiernej masy urodzeniowej względem wieku ciążowego. Wyników tej populacji nie należy automatycznie przenosić na każdą postać cukrzycy w ciąży.
Skoordynowanej opiece poświęcona będzie konferencja „Razem dla zdrowej ciąży – diabetologia i perinatologia”, zaplanowana na 6 listopada 2026 roku w Warszawie, z możliwością udziału zdalnego. Program obejmuje także praktyczne wykorzystanie systemów monitorowania glikemii.
Źródła
Cukrzyca w ciąży
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
