Krwotok poporodowy a odpowiedzialność za nadzór nad położnicą
Abstrakt: Artykuł omawia sprawę karną dotyczącą opieki nad położnicą, u której w pierwszej godzinie po porodzie wystąpiły objawy poprzedzające rozpoznanie masywnego krwotoku. Sąd odwoławczy analizował znaczenie zaniechań w ocenie krwawienia, obkurczania macicy i parametrów życiowych dla zarzutu narażenia pacjentki na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Uchylając wyrok uniewinniający, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Autorki omawiają również znaczenie dokumentowania obserwacji i reakcji na zgłaszane objawy.
Słowa kluczowe: krwotok poporodowy, położnica, nadzór poporodowy, odpowiedzialność karna, dokumentacja medyczna
Title: Postpartum Haemorrhage and Liability for Monitoring Postpartum Patients
Abstract: This article discusses criminal proceedings concerning the care of a postpartum patient who developed symptoms in the first hour after birth before major postpartum haemorrhage was diagnosed. The appellate court considered how omissions in assessing blood loss, uterine contraction and vital signs related to the charge of exposing the patient to immediate danger. It set aside the acquittal and remitted the case for retrial. The authors also discuss the importance of documenting observations and responses to reported symptoms.
Keywords: postpartum haemorrhage, postpartum monitoring, criminal liability, medical records, obstetric care
Autorki: adw. Karolina Podsiadły-Gęsikowska, r. pr. Aleksandra Powierża
Linzagoliks – nowa era terapii antagonistami GnRH w leczeniu mięśniaków macicy i endometriozy
Abstrakt: Przegląd opisuje mechanizm działania linzagoliksu, doustnego antagonisty receptora gonadoliberyny, i omawia jego zastosowanie u pacjentek z objawowymi mięśniakami macicy lub endometriozą. Autor przedstawia wyniki programów PRIMROSE i EDELWEISS, w tym zmiany nasilenia krwawienia i bólu. Omawia też dobór dawki, miejsce hormonalnej terapii uzupełniającej oraz monitorowanie bezpieczeństwa ze szczególnym uwzględnieniem gęstości mineralnej kości.
Słowa kluczowe: linzagoliks, mięśniaki macicy, endometrioza, antagonista GnRH, terapia add-back, gęstość mineralna kości
Title: Linzagolix: A New Era of GnRH Antagonist Therapy for Uterine Fibroids and Endometriosis
Abstract: This review describes the mechanism of linzagolix, an oral gonadotropin-releasing hormone receptor antagonist, and its use in patients with symptomatic uterine fibroids or endometriosis. It presents findings from the PRIMROSE and EDELWEISS programmes, including changes in bleeding and pain. It also discusses dose selection, the role of hormonal add-back therapy and safety monitoring, with particular attention to bone mineral density.
Keywords: linzagolix, uterine fibroids, endometriosis, GnRH antagonist, add-back therapy, bone mineral density
Standardowe i nowe niehormonalne terapie w leczeniu objawów menopauzy
Abstrakt: Autorzy przedstawiają hormonalne i niehormonalne możliwości leczenia objawów menopauzy, uwzględniając przeciwwskazania i ryzyko raka piersi. Omawiają terapie komplementarne oraz badania fezolinetantu i elinzanetantu w leczeniu objawów naczynioruchowych. Osobno przytaczają dane dotyczące elinzanetantu u kobiet z objawami związanymi z leczeniem endokrynnym raka piersi. Wybór terapii odnoszą do obrazu klinicznego i preferencji pacjentki.
Słowa kluczowe: menopauza, leczenie niehormonalne, uderzenia gorąca, fezolinetant, elinzanetant, receptory neurokininowe, rak piersi
Title: Established and Emerging Nonhormonal Treatments for Menopausal Symptoms
Abstract: The authors review hormonal and nonhormonal options for managing menopausal symptoms, including contraindications and breast cancer risk. They discuss complementary therapies and clinical studies of fezolinetant and elinzanetant for vasomotor symptoms. The article also examines elinzanetant in women with symptoms related to endocrine therapy for breast cancer. Treatment selection is considered in light of the clinical presentation and patient preferences.
Keywords: menopause, nonhormonal treatment, hot flushes, fezolinetant, elinzanetant, neurokinin receptors, breast cancer
Autorzy: prof. dr hab. n. med. Janina Markowska, lek. Jacek Tulimowski, dr n. med. i n. o zdr. Damian Twardawa
Rekonstrukcja sromu i łechtaczki u pacjentki z wrodzonym przerostem nadnerczy (CAH)
Abstrakt: Artykuł omawia kwalifikację do wtórnej rekonstrukcji sromu i łechtaczki u pacjentek z wrodzonym przerostem nadnerczy. Autor opisuje ocenę następstw wcześniejszej operacji, znaczenie przygotowania endokrynologicznego i możliwości ochrony zaopatrzenia nerwowo-naczyniowego. Przedstawia przypadek pacjentki z bolesnym obrzmieniem łechtaczki podczas podniecenia i opisuje zgłaszany przez nią wynik czynnościowy po reoperacji.
Słowa kluczowe: rekonstrukcja sromu, klitoroplastyka, wrodzony przerost nadnerczy, CAH, wtórna rekonstrukcja, funkcja seksualna
Title: Vulvar and Clitoral Reconstruction in a Patient with Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH)
Abstract: This article discusses assessment for secondary vulvar and clitoral reconstruction in patients with congenital adrenal hyperplasia. It describes evaluation of prior surgical outcomes, endocrine preparation and the preservation of neurovascular supply. The author presents a patient with painful clitoral swelling during arousal and describes her self-reported functional outcome after revision surgery.
Keywords: vulvar reconstruction, clitoroplasty, congenital adrenal hyperplasia, CAH, revision surgery, sexual function
Autor: dr n. med. Piotr Kolczewski
Andrologia w codziennej pracy internisty, urologa i endokrynologa
Abstrakt: Przewodnik opisuje sytuacje, w których internista, urolog lub endokrynolog może rozpocząć diagnostykę dolegliwości andrologicznych. Autorka omawia wywiad, badanie fizykalne, oznaczenia testosteronu i gonadotropin oraz znaczenie planów prokreacyjnych. Tabela zestawia przykłady przypadków, w których można rozpocząć ocenę w gabinecie, oraz sytuacje wymagające konsultacji specjalistycznej.
Słowa kluczowe: andrologia kliniczna, hipogonadyzm, testosteron, niepłodność męska, diagnostyka, konsultacja andrologiczna
Title: Andrology in the Daily Practice of Internists, Urologists and Endocrinologists
Abstract: This practical guide outlines when an internist, urologist or endocrinologist can begin assessing andrological complaints. It discusses clinical history, physical examination, testosterone and gonadotropin measurements, and the relevance of fertility plans. A table presents clinical scenarios in which initial assessment can be undertaken in the office and situations that call for specialist referral.
Keywords: clinical andrology, hypogonadism, testosterone, male infertility, diagnostic work-up, andrology referral
Autorka: dr n. med. Jolanta Blicharz-Dorniak
Andrologia w świecie sportu i siłowni – między fizjologią a rzeczywistością siłowni
Abstrakt: Artykuł przedstawia problemy zgłaszane przez mężczyzn po przyjmowaniu steroidów anaboliczno-androgennych lub testosteronu bez nadzoru medycznego. Autorka omawia objawy hipogonadyzmu, zakres wywiadu i badań, ocenę planów prokreacyjnych oraz wsparcie psychologiczne. Opis przypadku ilustruje przebieg opieki nad pacjentem zgłaszającym zaburzenia libido i nastroju po wieloletniej ekspozycji.
Słowa kluczowe: andrologia w sporcie, steroidy anaboliczno-androgenne, doping, hipogonadyzm, testosteron, płodność męska
Title: Andrology in Sport and Gym Culture: Between Physiology and the Realities of the Gym
Abstract: This article examines problems reported by men after unsupervised use of anabolic-androgenic steroids or testosterone. It discusses symptoms of hypogonadism, clinical history and testing, assessment of fertility plans and psychological support. A case report illustrates the care of a patient presenting with loss of libido and mood symptoms after several years of exposure.
Keywords: sports andrology, anabolic-androgenic steroids, doping, hypogonadism, testosterone, male fertility
Autorka: dr n. med. Jolanta Blicharz-Dorniak
Mikrobiota pochwy a przetrwałe zakażenie HPV
Abstrakt: Artykuł omawia przegląd systematyczny 33 badań nad mikrobiotą pochwy u kobiet zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego lub z neoplazją śródnabłonkową szyjki macicy. Powtarzalną obserwacją był mniejszy udział bakterii z rodzaju Lactobacillus i większy udział bakterii beztlenowych. Autorzy przedstawiają różnice między gatunkami, proponowane mechanizmy i ograniczenia badań. Obecne dane nie uzasadniają rutynowego wykorzystania profilu mikrobioty ani probiotyków w profilaktyce tych zmian.
Słowa kluczowe: mikrobiota pochwy, przetrwałe zakażenie HPV, dysbioza, Lactobacillus, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, CIN
Title: Vaginal Microbiota and Persistent HPV Infection
Abstract: The article discusses a systematic review of 33 studies on vaginal microbiota in women with human papillomavirus infection or cervical intraepithelial neoplasia. A recurring finding was lower abundance of Lactobacillus and higher abundance of anaerobic bacteria. The authors describe species-level differences, proposed mechanisms and methodological limitations. Current evidence does not support routine microbiota profiling or probiotic use to prevent these lesions.
Keywords: vaginal microbiota, persistent HPV infection, dysbiosis, Lactobacillus, cervical intraepithelial neoplasia, CIN
Autorzy: lek. Emil Cymer, lek. Michał Gontkiewicz, dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski
NGG 5/2026
Typografia
- Najmniejsza Mała Średnia Większa Największa
- Obecna Helvetica Segoe Georgia Times
- Tryb czytania
