Wysokie spożycie fruktozy w ciąży może prowadzić do trwałych zaburzeń rozwoju mózgu płodu poprzez wpływ na neuronalne komórki macierzyste. Badacze z Fujita Health University w Japonii wykazali w badaniu eksperymentalnym, że zmiany wywołane nadmierną ekspozycją na fruktozę utrzymują się także w dorosłym życiu potomstwa. Jakie mechanizmy biologiczne mogą odpowiadać za ten efekt i jakie znaczenie mają wyniki dla praktyki klinicznej?
-
Wysokie spożycie fruktozy w ciąży może zaburzać funkcjonowanie neuronalnych komórek macierzystych płodu.
-
Badanie wykazało pogorszenie neurogenezy oraz funkcji poznawczych u potomstwa narażonego prenatalnie na wysokie dawki fruktozy.
-
Naukowcy zaobserwowali trwałe zmiany epigenetyczne oraz zaburzenia ekspresji genów odpowiedzialnych za rozwój układu nerwowego.
-
Autorzy wskazują, że sposób żywienia matki w ciąży może pozostawiać długotrwałą biologiczną pamięć w komórkach rozwijającego się mózgu.
Coraz więcej danych wskazuje na znaczenie diety matki dla rozwoju płodu
Wpływ sposobu żywienia kobiety ciężarnej na rozwój płodu pozostaje jednym z najważniejszych zagadnień współczesnej medycyny prenatalnej. Eksperci z Fujita Health University zwracają uwagę, że nieprawidłowe nawyki żywieniowe w okresie ciąży mogą wywoływać konsekwencje zdrowotne ujawniające się dopiero wiele lat po urodzeniu dziecka.
Dotychczas liczne badania wskazywały, że wysokie spożycie fruktozy przez kobiety ciężarne wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju u potomstwa cukrzycy, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń neurologicznych i poznawczych. Najnowsze badanie pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy komórkowe odpowiedzialne za obserwowane zależności.
Badanie wykazało zaburzenia neurogenezy po prenatalnej ekspozycji na fruktozę
Zespół badaczy z Japonii przeprowadził eksperyment z wykorzystaniem modelu zwierzęcego. Samicom szczurów w okresie ciąży podawano syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy, a następnie oceniano rozwój potomstwa.
Analiza wykazała, że dorosłe szczury narażone przed urodzeniem na wysokie dawki fruktozy osiągały gorsze wyniki w testach oceniających uczenie się oraz pamięć. Zdaniem autorów publikacji pogorszenie funkcji poznawczych było związane z ograniczoną neurogenezą, czyli procesem powstawania nowych komórek nerwowych z neuronalnych komórek macierzystych. Zaburzenia dotyczyły struktur mózgu odpowiedzialnych za uczenie się oraz funkcje poznawcze.
Neuronalne komórki macierzyste wykazywały trwałe zmiany biologiczne
Autorzy badania wykazali, że prenatalna ekspozycja na wysokie stężenia fruktozy prowadziła do wyraźnych zmian w neuronalnych komórkach macierzystych.
Zaobserwowano ograniczenie zdolności komórek do podziałów, zmniejszenie powstawania nowych neuronów oraz zmienioną ekspresję genów odpowiedzialnych za prawidłowy rozwój układu nerwowego. Według badaczy właśnie te procesy biologiczne mogą stanowić mechanizm odpowiedzialny za pogorszenie zdolności poznawczych obserwowanych u dorosłych zwierząt.
Naukowcy podkreślają również, że ekspozycja na wysokie dawki fruktozy wywoływała wyraźne zmiany epigenetyczne w płodowych neuronalnych komórkach macierzystych. Zmiany te utrzymywały się aż do dorosłości i prowadziły do zaburzenia aktywności genów odgrywających kluczową rolę w procesie neurogenezy.
Możliwa biologiczna pamięć sposobu odżywiania matki
Jak wyjaśnia jeden z autorów publikacji, doktor Hiroya Yamada z Fujita Health University School of Medicine, uzyskane wyniki sugerują, że neuronalne komórki macierzyste mogą zachowywać biologiczną pamięć sposobu odżywiania matki w czasie ciąży.
Zdaniem badacza obserwacja ta może wyjaśniać, w jaki sposób nawet przejściowe zaburzenia diety w okresie prenatalnym prowadzą do długotrwałych zmian w rozwoju oraz funkcjonowaniu mózgu potomstwa. Według autora publikacji mechanizm ten może mieć istotne znaczenie dla zrozumienia wpływu środowiska wewnątrzmacicznego na zdrowie neurologiczne w późniejszych etapach życia.
Wyniki wymagają dalszych badań klinicznych
Autorzy podkreślają, że przedstawione wyniki pochodzą z modelu zwierzęcego i nie mogą być bezpośrednio przenoszone na populację ludzi. Jednocześnie badanie dostarcza nowych danych dotyczących molekularnych mechanizmów wpływu diety ciężarnej na rozwijający się mózg płodu oraz stanowi podstawę do dalszych badań klinicznych oceniających znaczenie nadmiernego spożycia fruktozy w ciąży dla zdrowia neurologicznego dzieci.
Wysokie spożycie fruktozy w ciąży
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
