Pobieranie materiału z szyjki macicy przez położne ma być możliwe bez dodatkowego szkolenia lub certyfikatu wymaganego w programie profilaktycznym. Projekt Ministerstwa Zdrowia z 1 października 2026 roku, skierowany do konsultacji 6 października, upraszcza wymagania wobec personelu, zachowując zasady realizacji świadczeń. Co dokładnie ma się zmienić w pracy położnych?
-
Zniesienie dodatkowego wymogu szkolenia lub certyfikatu dla położnych, w tym położnych podstawowej opieki zdrowotnej, pobierających materiał do badań przesiewowych
-
Uproszczenie formalności przy zachowaniu standardów programu, zasad dalszej diagnostyki i obowiązku działania zgodnie z aktualną wiedzą medyczną
-
Zmiana nadal na etapie projektu, z proponowanym wejściem w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia rozporządzenia
-
Test molekularny w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka jako podstawowe badanie przesiewowe od 1 sierpnia 2026 roku
Mniej formalności przy pobieraniu materiału
Projekt oznaczony numerem MZ1943 zmienia rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Dotyczy etapu podstawowego Programu profilaktyki raka szyjki macicy: pobrania materiału do testu molekularnego w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka onkogennego oraz cytologii na podłożu płynnym przy dodatnim wyniku testu.
Resort proponuje pozostawienie w wymaganiach dotyczących personelu położnej oraz położnej podstawowej opieki zdrowotnej, bez dodatkowego warunku szkolenia lub certyfikacji. W uzasadnieniu wskazuje, że potrzebne kompetencje są nabywane podczas kształcenia zawodowego i wykonywania zawodu. Ich ponowne formalne potwierdzanie może powielać istniejące procedury i obciążać personel oraz świadczeniodawców.
Standardy jakości pozostają w mocy
Uproszczenie ma ułatwić organizację pobierania materiału, zwiększyć zaangażowanie położnych i poprawić dostępność badań, szczególnie w podstawowej opiece zdrowotnej. Nadal obowiązywałyby aktualna wiedza medyczna, zasady wykonywania zawodu oraz standardy organizacyjne programu.
Projekt nie zmienia zakresu świadczeń, populacji objętej programem, finansowania ani zasad dalszej diagnostyki. Według stanu na 13 października 2026 roku pozostaje propozycją legislacyjną. Przewiduje wejście przepisów w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, a nie od rozpoczęcia konsultacji.
Test molekularny zastąpił cytologię jako pierwszy etap
Od 1 sierpnia 2026 roku klasyczna cytologia szkiełkowa nie jest już podstawowym badaniem przesiewowym w programie. Zastąpił ją test molekularny wykrywający wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka. Przy dodatnim wyniku wykonuje się cytologię na podłożu płynnym z pobranego materiału. Zmiana nie oznacza więc rezygnacji z cytologii, lecz jej zastosowanie na dalszym etapie postępowania.
Znaczenie dostępności badań pokazują dane Krajowego Rejestru Nowotworów: w 2023 roku zarejestrowano w Polsce 2366 nowych zachorowań na raka szyjki macicy. Jest to liczba nowych rozpoznań w określonym roku, a nie wszystkich kobiet żyjących z tym nowotworem.
Źródła
Pobieranie materiału z szyjki macicy
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
