Recepty farmaceutyczne na antykoncepcję awaryjną będą mogły być nadal wystawiane w ramach programu pilotażowego do 2028 roku. Ministerstwo Zdrowia uznało, że rozwiązanie wprowadzone w kwietniu 2024 roku poprawia dostęp do świadczeń i częściowo wypełnia lukę systemową w zakresie zdrowia reprodukcyjnego. Jakie znaczenie dla pacjentek i systemu ochrony zdrowia może mieć decyzja o przedłużeniu programu?
-
Ministerstwo Zdrowia przedłużyło program pilotażowy dotyczący recept farmaceutycznych na antykoncepcję awaryjną do 2028 roku.
-
W pierwszej połowie 2026 roku z programu skorzystały 29 052 pacjentki, co oznacza wzrost o szesnaście procent w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.
-
Eksperci wskazują, że pilotaż zwiększa dostępność świadczeń i odciąża podstawową opiekę zdrowotną.
-
Farmaceuci zwracają uwagę, że rozwój programu nadal ograniczają skomplikowane procedury przystępowania aptek do pilotażu.
Ministerstwo Zdrowia przedłużyło program pilotażowy
Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o przedłużeniu do 2028 roku programu pilotażowego w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, który umożliwia farmaceutom wystawianie recept na antykoncepcję awaryjną w aptekach.
W uzasadnieniu do rozporządzenia wskazano, że program funkcjonujący od kwietnia 2024 roku stał się ważnym elementem systemu ochrony zdrowia. Zdaniem resortu rozwiązanie to poprawia dostęp do antykoncepcji awaryjnej oraz w praktyce wypełnia dotychczasową lukę systemową.
Eksperci dostrzegają rosnącą rolę farmaceutów
Do decyzji Ministerstwa Zdrowia odniósł się prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, profesor doktor habilitowany nauk medycznych Rafał Stojko.
Jak podkreślił, program pilotażowy potwierdza rosnącą rolę farmaceutów jako łatwo dostępnego ogniwa systemu ochrony zdrowia. Możliwość realizacji części świadczeń w aptekach zwiększa szybkość uzyskania pomocy przez pacjentki oraz może ograniczać obciążenie podstawowej opieki zdrowotnej.
Profesor Rafał Stojko zaznaczył jednocześnie, że dalszy rozwój programu będzie wymagał wprowadzenia jednolitych standardów postępowania, uproszczenia procedur oraz zapewnienia porównywalnej dostępności świadczenia na terenie całego kraju.
Procedury nadal ograniczają dostępność programu
Pomimo rosnącego zainteresowania programem pilotażowym oraz jego potwierdzonej skuteczności systemowej część farmaceutów wskazuje na utrzymujące się bariery organizacyjne.
Ich zdaniem jedną z najważniejszych pozostaje skomplikowana procedura przystępowania aptek do programu. Według przedstawicieli środowiska farmaceutycznego formalności zniechęcają część placówek do udziału w pilotażu, co przekłada się na nierównomierną dostępność usługi w różnych regionach kraju.
Polska wpisuje się w europejskie kierunki zmian
Do znaczenia programu odniósł się również doktor habilitowany nauk medycznych i nauk o zdrowiu Piotr Merks, ekspert w dziedzinie opieki farmaceutycznej oraz przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.
Ekspert zwrócił uwagę, że postulaty dotyczące ułatwienia dostępu do antykoncepcji awaryjnej są zgodne z obserwowanym w Europie trendem zwiększania roli aptek w systemach ochrony zdrowia.
Jak podkreślił, w wielu państwach Unii Europejskiej antykoncepcja awaryjna jest dostępna bez recepty. Analizy systemowe wskazują, że takie rozwiązania skracają czas uzyskania świadczenia, ograniczają niepotrzebne obciążenie podstawowej opieki zdrowotnej oraz jednocześnie utrzymują istotną rolę farmaceuty jako osoby udzielającej pacjentkom profesjonalnych informacji.
Z programu korzysta coraz więcej pacjentek
Dane przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia wskazują na systematyczny wzrost zainteresowania pilotażem.
W pierwszej połowie 2026 roku programem objęto 29 052 pacjentki. Oznacza to wzrost o szesnaście procent w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku, co może świadczyć o rosnącym znaczeniu aptek jako miejsca udzielania wybranych świadczeń z zakresu zdrowia reprodukcyjnego.
Przedłużenie programu do 2028 roku daje możliwość dalszej oceny jego wpływu na dostępność świadczeń, funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia oraz rolę farmaceutów w realizacji usług zdrowotnych.
Recepty farmaceutyczne na antykoncepcję awaryjną
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
