Ginekologia dziecięca w Polsce wymaga dalszego rozwoju zarówno pod względem liczby specjalistów, jak i dostępności wyspecjalizowanych ośrodków. Zdaniem ekspertów brak jednoznacznie wyodrębnionej specjalizacji utrudnia diagnostykę i leczenie schorzeń ginekologicznych u dziewcząt w wieku rozwojowym. Dlaczego organizacja opieki nad najmłodszymi pacjentkami pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej ginekologii?
-
W Polsce brakuje specjalistów zajmujących się ginekologią dziecięcą oraz wyspecjalizowanych ośrodków.
-
Pierwszy Pododdział Ginekologii Dziecięcej i Dziewczęcej działa w Szpitalu Zakonu Bonifratrów w Katowicach.
-
Schorzenia ginekologiczne mogą występować już u kilkumiesięcznych dziewczynek i wymagają odrębnego podejścia diagnostycznego.
-
Ośrodek w Katowicach prowadzi leczenie także pacjentek z rzadkimi wadami rozwojowymi i zaawansowanymi zmianami nowotworowymi.
Niedobór specjalistów utrudnia organizację opieki nad dziewczętami
Problem dostępności świadczeń z zakresu ginekologii dziecięcej pozostaje jednym z istotnych wyzwań polskiego systemu ochrony zdrowia. Jak podkreśla profesor Agnieszka Drosdzol-Cop, specjalistka ginekologii dziecięcej, w Polsce nadal brakuje zarówno lekarzy posiadających doświadczenie w leczeniu schorzeń ginekologicznych wieku rozwojowego, jak i wyspecjalizowanych ośrodków zapewniających kompleksową opiekę tej grupie pacjentek.
Zdaniem profesor Agnieszki Drosdzol-Cop jedną z głównych przyczyn tej sytuacji jest brak jednoznacznie wyodrębnionej specjalizacji obejmującej ginekologię dziecięcą. Niewielka liczba lekarzy zajmujących się tą dziedziną przekłada się na ograniczoną dostępność diagnostyki oraz leczenia dziewcząt z chorobami narządu rodnego.
Katowicki ośrodek jako pierwsza wyspecjalizowana jednostka w Polsce
Pierwszy w Polsce Pododdział Ginekologii Dziecięcej i Dziewczęcej funkcjonuje w Szpitalu Zakonu Bonifratrów w Katowicach. Jednostka została utworzona z myślą o diagnostyce oraz leczeniu pacjentek w wieku rozwojowym, obejmując opieką dzieci i nastolatki z szerokim spektrum schorzeń ginekologicznych.
Profesor Agnieszka Drosdzol-Cop podkreśla, że powstanie takiego ośrodka było niezbędne, ponieważ przez wiele lat nie było jasne, który specjalista powinien odpowiadać za leczenie schorzeń ginekologicznych u dziewcząt. W praktyce pacjentki trafiały do ginekologów, pediatrów, endokrynologów lub chirurgów dziecięcych, co często wydłużało proces diagnostyczny.
Schorzenia wieku rozwojowego wymagają odrębnej wiedzy i doświadczenia
Jak zaznacza profesor Agnieszka Drosdzol-Cop, trudności diagnostyczne wynikają zarówno z niespecyficznego obrazu klinicznego wielu chorób, jak i ograniczonego doświadczenia lekarzy w rozpoznawaniu schorzeń charakterystycznych dla wieku rozwojowego. Dodatkowym problemem jest fakt, że ginekolodzy zajmujący się kobietami dorosłymi często nie podejmują leczenia najmłodszych pacjentek, ponieważ etiologia ich schorzeń znacząco różni się od patologii obserwowanych u kobiet dorosłych.
Ekspertka podkreśla, że zaburzenia dotyczące układu rozrodczego mogą występować już u kilkumiesięcznych dziewczynek. Z tego względu każde dziecko, u którego pojawiają się objawy sugerujące schorzenie ginekologiczne, niezależnie od wieku, powinno zostać skierowane do ginekologa dziecięcego.
Zakres schorzeń obejmuje cały okres dzieciństwa i dojrzewania
Spektrum chorób diagnozowanych przez ginekologów dziecięcych obejmuje cały okres rozwoju dziecka. W pierwszych miesiącach życia rozpoznawane są między innymi torbiele jajników.
W okresie określanym jako cisza hormonalna, przypadającym pomiędzy czwartym miesiącem życia a dziesiątym rokiem życia, najczęściej występują stany zapalne zewnętrznych narządów płciowych, schorzenia sromu oraz sklejenie warg sromowych. Właściwe rozpoznanie tych jednostek chorobowych wymaga doświadczenia oraz znajomości fizjologii okresu przedpokwitaniowego.
Ośrodek prowadzi leczenie również najtrudniejszych przypadków
Pododdział Ginekologii Dziecięcej i Dziewczęcej w Katowicach regularnie obejmuje opieką pacjentki z zaawansowanymi zmianami nowotworowymi oraz rzadkimi wadami anatomicznymi narządu rodnego.
Do najbardziej wymagających procedur należą operacje wykonywane u dziewcząt z wrodzonymi anomaliami układu rozrodczego. Profesor Agnieszka Drosdzol-Cop wskazuje, że są to między innymi przypadki niedrożności błony dziewiczej oraz przegrody pochwy. W takich sytuacjach dochodzi do zatrzymania odpływu krwi menstruacyjnej i jej cofania się do wnętrza organizmu, co może prowadzić do poważnych następstw klinicznych i wymaga leczenia operacyjnego.
Potrzeba rozwoju ginekologii dziecięcej w Polsce
Eksperci zwracają uwagę, że wraz z rozwojem medycyny rośnie znaczenie wysoko wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się diagnostyką oraz leczeniem schorzeń ginekologicznych wieku rozwojowego. Zapewnienie odpowiedniej liczby specjalistów oraz stworzenie spójnego modelu opieki nad dziewczętami może poprawić wczesne wykrywanie wad rozwojowych, chorób zapalnych oraz nowotworów, a także ograniczyć ryzyko późnych powikłań wpływających na zdrowie reprodukcyjne w wieku dorosłym.
Ginekologia dziecięca w Polsce
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Ginekologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
