Diagnostyka

Fot. 123 RF

Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), do 2050 roku, liczba diagnoz raka piersi na świecie wzrośnie w znaczącym stopniu. Szacuje się, że globalnie jedna na 20 kobiet usłyszy diagnozę nowotworu piersi, a liczba zgonów wzrośnie alarmująco.

Fot. 123 RF

Już w lutym 2025 roku rozpoczyna się walidacja nowego testu diagnostycznego na endometriozę, opracowanego przez zespół Uniwersytetu Medycznego w Warszawie. Badanie obejmie pięć ośrodków medycznych w Polsce, w tym Klinikę Rozrodczości i Katedrę Medycyny Perinatalnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Nowe badania pokazują, że sztuczna inteligencja (AI) może znacząco zwiększyć skuteczność identyfikacji nowotworów jajnika. Wyniki opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Nature Medicine" wskazują na potencjał AI w diagnostyce obrazowej, przewyższający tradycyjne metody i oceny ekspertów.

Rok 2024 przyniósł istotne zmiany w zakresie opieki okołoporodowej w Polsce. Dzięki wprowadzonym reformom kobiety ciężarne zyskały szerszy dostęp do badań prenatalnych oraz znieczuleń zewnątrzoponowych przy porodach naturalnych. Jednak pomimo tych zmian w wielu regionach kraju dostęp do tych świadczeń pozostaje ograniczony.

Abstrakt: W roku 2007 Australia była jednym z pierwszych krajów, które wprowadziły krajowy program szczepień w szkołach przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego i od tego czasu osiągnęła wysoki poziom wyszczepienia wśród obu płci. Uważa się obecnie, że jeśli utrzyma się wysoki poziom szczepień i badań przesiewowych, można będzie uznać, że rak szyjki macicy w Australii zostanie wyeliminowany jako problem zdrowia publicznego w ciągu kolejnych 20–25 lat. Jednakże w późniejszym okresie konieczne będzie dalsze utrzymanie inicjatyw w zakresie badań przesiewowych i szczepień przeciwko HPV, aby utrzymać bardzo niski poziom zachorowalności i śmiertelności na raka szyjki macicy.

Słowa kluczowe: wirusy brodawczaka, szczepienia, nowotwory szyjki macicy

Autorzy: Michał Gontkiewicz, Tomasz Dzieciątkowski

W dniach 23–29 czerwca 2024 roku obchodziliśmy światowy tydzień alergii. Jak wszyscy wiemy, wiosna i lato to czas obfitujący w świeże owoce i warzywa, ciepłe promienie słońca, a także w pyłki traw I roślin. Czynniki te mają decydujący wpływ na rozwój zmian alergicznych i przyczyniają się do uwidocznienia ich objawów. Objawy alergii mogą znacznie pogorszyć jakość życia, dlatego warto pochylić się nad tematem alergii, aby w przyszłości zminimalizować występowanie tego typu symptomów. Zanim ponownie wejdziemy w okres wiosenno-letni warto więc przybliżyć zagadnienie choroby alergicznej.

Dostęp do usług ginekologicznych w Polsce jest silnie uzależniony od regionu zamieszkania. Kobiety w mniejszych miejscowościach często muszą pokonywać nawet 30 kilometrów, aby dotrzeć do najbliższego ginekologa, co znacznie ogranicza możliwość regularnych wizyt. Raport „Polka u Ginekologa”, opracowany przez Kliniki.pl we współpracy z Algolytics Technologies i SW Research, analizuje te różnice za pomocą danych przestrzennych i pokazuje, jak lokalizacja wpływa na jakość życia i zdrowie Polek.

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, we współpracy z Agencją Badań Medycznych, pracują nad nowym testem diagnostycznym o nazwie EndoRNA. Celem tego innowacyjnego badania jest przyspieszenie diagnostyki endometriozy, która obecnie często opiera się na inwazyjnej metodzie laparoskopii.

W Narodowym Instytucie Onkologii – Państwowym Instytucie Badawczym w Gliwicach – przeprowadzono pionierskie badanie z wykorzystaniem radioznacznika PET do nieinwazyjnego obrazowania receptora HER2 u pacjentek z rozsianym rakiem piersi. Dzięki nowoczesnej technologii możliwe jest szybsze wykrywanie zmian nowotworowych i monitorowanie ekspresji receptorów HER2 w całym ciele pacjentki, co otwiera nowe perspektywy w leczeniu onkologicznym.

Japońscy naukowcy opracowali innowacyjne narzędzie wykorzystujące Sztuczną inteligencję (AI) do wstępnej diagnozy męskiej niepłodności. Narzędzie to opiera się na analizie stężenia hormonów w próbce krwi, takich jak testosteron, hormon luteinizujący (LH), folikulotropina (FSH), prolaktyna i estradiol. W badaniu, w którym uczestniczyło ponad 3,5 tysiąca ochotników, naukowcy przeszkolili model AI, który może oceniać płodność mężczyzn na podstawie tych parametrów.

Dostępność diagnostyki prenatalnej w Małopolsce znacząco się poprawiła dzięki finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) programu badań prenatalnych. W drugim kwartale 2024 roku z badań skorzystało 4,3 tysiąca kobiet, z czego ponad 2,4 tysiąca to przyszłe mamy poniżej 35. roku życia.

Płaskonabłonkowy rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej występujących nowotworów wśród kobiet na całym świecie. W ponad 90% przypadków jest on spowodowany zakażeniami onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Szczepionki przeciwko HPV zapewniają długotrwałą, niezawodną ochronę przed infekcjami HPV, które są najczęściej związane z procesem nowotworzenia.

Abstrakt:

Płaskonabłonkowy rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej występujących nowotworów wśród kobiet na całym świecie. W ponad 90% przypadków jest on spowodowany zakażeniami onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Dostępne są testy przesiewowe do jego wykrywania, a wczesne wykrycie zakażenia radykalnie zwiększa szanse przeżycia. Szczepionki przeciwko HPV zapewniają długotrwałą, niezawodną ochronę przed infekcjami HPV, które są najczęściej związane z procesem nowotworzenia. Dzięki szczepieniom przeciwko HPV zmniejszyła się liczba stanów przedrakowych szyjki macicy u młodych kobiet w krajach, które zdecydowały się na taką profilaktykę. Praktyczną i bezpieczną metodą zapobiegania HPV jest wczesne szczepienie zarówno dziewcząt, jak i chłopców, które zapewnia silną odporność komórkową. Niezmiernie istotna jest w tym celu rola zarówno ginekologów, jak i lekarzy rodzinnych dla informowania społeczeństwa o tych szczepionkach i potencjalnych korzyściach ich stosowania. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie informacji o dotychczasowych badaniach, potrzebie szczepień, ich skutkach oraz bezpieczeństwie.

Słowa kluczowe: wirusy brodawczaka ludzkiego, HPV, szczepionki rekombinowane, rak szyjki macicy.