Prawo w gabinecie

Ustawa o leczeniu niepłodności, która weszła w życie z dniem 1 listopada 2015 roku oraz wydane do niej rozporządzenia regulują m.in. warunki stosowania medycznie wspomaganej prokreacji oraz sposoby postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami.

Lekarz ginekolog, jak każdy podmiot prawa ponosi odpowiedzialność za szkodę w majątku i krzywdę. To drugie pojęcie odnosi się do kwestii niematerialnych, takich jak naruszenie dóbr osobistych. Do nich właśnie zaliczamy zdrowie. W przypadku odpowiedzialności za stratę majątkową mówimy o odszkodowaniu, a przy krzywdzie o zadośćuczynieniu.

TEMAT ODPOWIEDZIALNOŚCI LEKARZA ZAZWYCZAJ POJAWIA SIĘ W KONTEKŚCIE BŁĘDU W SZTUCE LEKARSKIEJ. Jest to bowiem najprostsze skojarzenie. Jeżeli lekarz postępuje sprzecznie z zasadami wiedzy medycznej, to popełnia błąd. Jak się jednak okazuje, nie jest to dominujący rodzaj nieprawidłowości, jakiej dopuszczają się lekarze. Coraz rzadziej bowiem błędy wynikają z braku wiedzy medycznej, a coraz częściej ze zwykłej niedbałości, nierzadko wymuszonej pośpiechem czy też rutyną.

Ochrona danych osobowych jest dla lekarza sprawą skomplikowaną. Najważniejszym krajowym aktem prawnym dotyczącym danych osobowych w placówce medycznej jest ustawa o ochronie danych osobowych (dalej u.o.d.o.). Przetwarzanie danych osobowych przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych podlega regulacjom zawartym w tej ustawie. Na szczęście gabinety lekarskie nie musza zgłaszać baz danych pacjentów do GIODO. I stotną rolę odgrywa również ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (wraz z właściwymi rozporządzeniami resortowymi) – regulująca chociażby kwestie związane z udostępnianiem i przechowywaniem dokumentacji medycznej.

Koszt uzyskania kopii dokumentacji medycznej będzie niższy niż poprzednio. Zmienią się zasady udostępnia i przekazywania dokumentacji medycznej, oraz jej przechowywania po zamknięciu placówki. Ministerstwo zdrowia przygotowało zmiany w ustawie o prawach pacjenta, które mają obowiązywać od 1 stycznia 2016 r. Zmian w rozporządzeniu jest bardzo wiele. Przytoczymy tylko te najistotniejsze z punktu widzenia lekarza i kierownika podmiotu leczniczego. Pozostałe zmiany dotyczą kompetencji Rzecznika Praw Pacjentów i sposobów powoływania członków rad lekarskich.

Lekarz będzie mógł uzupełnić wpisy w historii choroby pacjenta po jego wypisaniu ze szpitala. Ponadto pojawi się wymóg wypełniania karty okołooperacyjnej. To najważniejsze zmiany, które pojawiły się w projekcie rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.

Już od stycznia 2016 r. zmienią się niektóre kompetencje pielęgniarek. Jedną z najistotniejszych zmian jest to, że pielęgniarki będą mogły wystawiać recepty na niektóre leki. Ministerstwo Zdrowia zmiany tłumaczy potrzebą poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych pacjenta, który oczekuje na dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

W związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, od 1 marca 2015 r. każdy lekarz ginekolog zobowiązany jest do posiadania kasy rejestrującej, popularnie zwanej kasą fiskalną.

Dziecko nie poddające się leczeniu stanowi poważny problem dla lekarza. Czy jest możliwe prawidłowe leczenie pomimo zgody rodziców, wobec sprzeciwu dziecka? Jak prawo reguluje takie sytuacje? Jak zachować się w sytuacji, gdy opiekuni ustawowi nalegają na podjęcie leczenia, a małoletni pacjent nie chce.

Możliwość dostępu do dokumentacji medycznej będą miały również osoby, które nie wykonują zawodu medycznego. Określono również, kto będzie musiał przejąć dokumentację medyczną zamkniętej placówki. Wprowadzono też obowiązek wykonania papierowych wydruków na żądanie uprawnionych organów. To trzy najważniejsze zmiany ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, które odnoszą się do dokumentacji medycznej.

Rozbudowany i szczegółowy projekt ustawy dotyczącej obowiązków w zakresie prowadzenia dokumentacji medycznej, został przyjęty przez Radę Ministrów. Jest to na razie projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw. Ale należy przypuszczać, że w niedługim czasie w bardzo podobnej formie projekt zostanie przyjęty i wprowadzony do polskiego prawa.

Pielęgniarki i położne posiadające dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo będą uprawnione do samodzielnego ordynowania leków. Natomiast pielęgniarki i położne posiadające dyplom ukończenia studiów, co najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo, będą mogły na zlecenie lekarza, wystawiać recepty na określone leki. Ministerstwo Zdrowia przygotowuje nowa ustawę o pielęgniarkach i położnych.

Od początku roku 2015 obowiązują nowe wzory: karty urodzenia i karty martwego urodzenia.  Istniała konieczność określenia jednolitego wzoru dokumentu, przekazywanego urzędom stanu cywilnego informacji na temat urodzenia żywego lub urodzenia martwego. Mają one służyć wydaniu aktu urodzenia urzędowi stanu cywilnego, ale również pozyskaniu odpowiednich danych dla statystyki publicznej  do czasu uruchomienia elektronicznego systemu przekazywania danych medycznych.