Prawo w gabinecie

13 kwietnia br. zapadł kolejny wyrok potwierdzający stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta. We wczorajszym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jednej z wielkopolskich przychodni na decyzję Rzecznika nakładającą na tę placówkę karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Kara finansowa została nałożona w związku ze stosowaniem przez przychodnię praktyk naruszające zbiorowe prawa pacjentów w zakresie prawa dostępu do dokumentacji medycznej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia wszystkie podmioty lecznicze będą miały obowiązek wprowadzenia zmian związanych ze sposobem przechowywania, tworzenia oraz udostępniania dokumentacji medycznej.

Wychodząc na przeciw oczekiwaniom firma MedTrade Medical Systems sp. z o.o., posiadająca ogromne doświadczenie w dostarczaniu najnowocześniejszych rozwiązań dla rynku medycznego, stworzyła unikatowy produkt pod nazwą NewNioMed®. Jest to profesjonalny system informatyczny do zarządzania pracą placówek medycznych.

Lekarz może przeprowadzić badanie lub udzielić innych świadczeń zdrowotnych, tylko po wyrażeniu zgody przez pacjenta. Ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty przewiduje tylko kilka wyjątków od tej reguły. W przypadku pacjentów małoletnich lub niezdolnych do świadomego wyrażenia zgody udziela jej przedstawiciel ustawowy.

Jeśli zachodzi potrzeba przeprowadzenia badania małoletniego lub niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody, może jej udzielić także opiekun faktyczny. Przedstawiciel ustawowy udziela zgody także w przypadku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, przy czym, jeśli okaże się, że osoba ta jest w stanie z rozeznaniem wypowiedzieć opinię w sprawie badania, konieczne jest ponadto uzyskanie zgody tej osoby.

Co roku rośnie liczba spraw związanych z popełnianymi przez lekarzy błędów. Wynika to przede wszystkim z rosnącej świadomości pacjentów o przysługujących im prawach w zakresie ubiegania się o odszkodowanie. Stowarzyszenie Primum Non Nocere szacuje, że rocznie w Polsce dochodzi do 20-30 tysięcy błędów spowodowanych przez medyków.

Korzystne warunki finansowe zawieranych umów ubezpieczeniowych udało się wynegocjować dzięki inicjatywie samorządu Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie. Samorząd realizuje program grupowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej lekarzy i lekarzy dentystów opłaconego ze składki członkowskiej. Jest to pierwsze w Polsce tego typu rozwiązanie.

W siedzibie Narodowego Funduszu Zdrowia opracowywany jest program kompleksowej opieki medycznej nad matką i dzieckiem w okresie ciąży, porodu oraz połogu. Założeniem programu jest zapewnienie przyszłym mamom pełnej, dostępnej, bezpiecznej opieki wysokiej jakości w czasie fizjologicznej ciąży, porodu i pierwszych 6 tygodni po urodzeniu dziecka.

Ustawa o leczeniu niepłodności, która weszła w życie z dniem 1 listopada 2015 roku oraz wydane do niej rozporządzenia regulują m.in. warunki stosowania medycznie wspomaganej prokreacji oraz sposoby postępowania z komórkami rozrodczymi i zarodkami.

Lekarz ginekolog, jak każdy podmiot prawa ponosi odpowiedzialność za szkodę w majątku i krzywdę. To drugie pojęcie odnosi się do kwestii niematerialnych, takich jak naruszenie dóbr osobistych. Do nich właśnie zaliczamy zdrowie. W przypadku odpowiedzialności za stratę majątkową mówimy o odszkodowaniu, a przy krzywdzie o zadośćuczynieniu.

TEMAT ODPOWIEDZIALNOŚCI LEKARZA ZAZWYCZAJ POJAWIA SIĘ W KONTEKŚCIE BŁĘDU W SZTUCE LEKARSKIEJ. Jest to bowiem najprostsze skojarzenie. Jeżeli lekarz postępuje sprzecznie z zasadami wiedzy medycznej, to popełnia błąd. Jak się jednak okazuje, nie jest to dominujący rodzaj nieprawidłowości, jakiej dopuszczają się lekarze. Coraz rzadziej bowiem błędy wynikają z braku wiedzy medycznej, a coraz częściej ze zwykłej niedbałości, nierzadko wymuszonej pośpiechem czy też rutyną.

Ochrona danych osobowych jest dla lekarza sprawą skomplikowaną. Najważniejszym krajowym aktem prawnym dotyczącym danych osobowych w placówce medycznej jest ustawa o ochronie danych osobowych (dalej u.o.d.o.). Przetwarzanie danych osobowych przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych podlega regulacjom zawartym w tej ustawie. Na szczęście gabinety lekarskie nie musza zgłaszać baz danych pacjentów do GIODO. I stotną rolę odgrywa również ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (wraz z właściwymi rozporządzeniami resortowymi) – regulująca chociażby kwestie związane z udostępnianiem i przechowywaniem dokumentacji medycznej.

Koszt uzyskania kopii dokumentacji medycznej będzie niższy niż poprzednio. Zmienią się zasady udostępnia i przekazywania dokumentacji medycznej, oraz jej przechowywania po zamknięciu placówki. Ministerstwo zdrowia przygotowało zmiany w ustawie o prawach pacjenta, które mają obowiązywać od 1 stycznia 2016 r. Zmian w rozporządzeniu jest bardzo wiele. Przytoczymy tylko te najistotniejsze z punktu widzenia lekarza i kierownika podmiotu leczniczego. Pozostałe zmiany dotyczą kompetencji Rzecznika Praw Pacjentów i sposobów powoływania członków rad lekarskich.

Lekarz będzie mógł uzupełnić wpisy w historii choroby pacjenta po jego wypisaniu ze szpitala. Ponadto pojawi się wymóg wypełniania karty okołooperacyjnej. To najważniejsze zmiany, które pojawiły się w projekcie rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.