Endometrioza jako choroba wieloukładowa: nowe dane o współwystępowaniu z innymi schorzeniami i programie leczenia w Polsce
Nowa analiza obejmująca ponad 43 tysiące pacjentek potwierdza, że endometrioza to nie tylko problem układu rozrodczego. Choroba często współistnieje z migrenami, astmą, refluksem, niedoborem witaminy D, a nawet nowotworami. Od lipca 2025 roku w Polsce działa kompleksowy program leczenia endometriozy finansowany przez NFZ, który ma poprawić diagnostykę i terapię tej choroby.

Szpital Wojskowy w Lublinie dołącza do ogólnopolskiego programu leczenia zaawansowanej endometriozy. Placówka znalazła się w gronie ośmiu wybranych ośrodków, które rocznie otrzymają po 2 mln zł z NFZ na realizację świadczeń.
Wargi sromowe mniejsze odgrywają ważną rolę w ochronie zewnętrznych narządów płciowych, osłaniając wejście do pochwy i ujście cewki moczowej wraz z wargami sromowymi większymi. Ich usunięcie (amputacja) może prowadzić do zaburzeń funkcjonalnych, takich jak przewlekłe podrażnienia, infekcje i dyspareunię, a także powodować defekty estetyczne, negatywnie wpływające na samoocenę pacjentki. Obecnie labioplastyka, czyli chirurgiczna redukcja warg sromowych, jest jednym z najpopularniejszych zabiegów estetycznych u kobiet. Najczęściej stosowaną techniką jest trim. Technika ta polega na liniowym wycięciu nadmiaru skóry, co jednak może skutkować uszkodzeniem naczyń i nerwów tworzących element erekcyjny warg sromowych.
Mirwetuksymab sorawtanzyna (MIRV) – innowacyjna terapia koniugatami przeciwciał – ma szansę trafić na listę technologii lekowych o wysokim poziomie innowacyjności Ministerstwa Zdrowia. Jej zastosowanie może realnie wydłużyć życie i poprawić komfort funkcjonowania kobiet z platynoopornym rakiem jajnika. Eksperci i organizacje pacjenckie apelują o pilne udostępnienie tej opcji leczenia.
Nowe badania opublikowane w New England Journal of Medicine wykazały, że jednoczesne leczenie mężczyzn i kobiet w przypadkach bakteryjnej waginozy (BV) znacząco redukuje ryzyko nawrotów choroby. Odkrycie to może zrewolucjonizować podejście do terapii BV, sugerując konieczność uwzględnienia partnerów seksualnych w planie leczenia.
Laparoskopowe usunięcie największego udokumentowanego mięśniaka macicy na świecie – bez użycia onkologicznie ryzykownej morcelacji – zostało opisane przez polskich ginekologów w prestiżowym międzynarodowym czasopiśmie. Ten pionierski zabieg, przeprowadzony w lutym 2025 r. w Gdyni, wyznacza nowy kierunek w leczeniu dużych mięśniaków i ochronie płodności kobiet.
Abstrakt: Zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) są jedną z najczęstszych na świecie chorób przenoszonych drogą płciową. Infekcje typami wysokiego ryzyka onkogennego (HPV-16 i -18) uważane są za czynnik predysponujący do rozwoju płaskonabłonkowego raka szyjki macicy. Wczesna profilaktyka zakażeń poprzez szczepienia przeciwko HPV jest uznawana za bezpieczną i skuteczną meotdę walki z tą chorobą. Szczepienia przeciwko HPV są zalecane do rutynowego stosowania u kobiet w USA od roku 2006. Badania przeprowadzone w latach 2022 i 2023 w tym regionie wykazały 12 proc. roczny spadek (ogółem 65 proc.) częstości występowania raka szyjki macicy w latach 2012–2019 wśród amerykańskich kobiet w wieku poniżej 25 lat, które prawdopodobnie odniosły korzyść ze szczepienia przeciwko HPV.
Abstrakt: Niewiele wiadomo na temat możliwych szkodliwych skutków zakażeń krętkami Borrelia spp. w czasie ciąży, ponieważ taki analizy są trudne do przeprowadzenia. W kilku badaniach na modelu zwierzęcym udokumentowano przezłożyskowe przenoszenie Borrelia burgdorferi, dlatego uważano, że może ona powodować zakażenia płodu i potencjalne działanie teratogenne, zwłaszcza biorąc pod uwagę podobieństwa między boreliozą z Lyme a kiłą. Jednakże na podstawie kliku badań klinicznych i sero-epidemiologicznych nie udało się potwierdzić związku przyczynowego pomiędzy zakażeniami Borrelia burgdorferi a konsekwencjami dla ciąży. Ponadto nie zgłoszono przypadków przeniesienia krętków Borrelia spp. wraz z mlekiem matki. Jednakże podejście terapeutyczne u kobiet w ciąży chorych na boreliozę powinno obejmować antybiotykoterapię, w zależności od obrazu klinicznego i czasu ukąszenia przez kleszcza. Skuteczna szczepionka nie jest jeszcze dostępna, a profilaktyka nieswoista zależy w dużej mierze od edukacji społeczeństwa i lekarzy.
Ogólne przekonanie o zagrożeniu wynikającym z racjonalnej farmakoterapii u kobiet w ciąży jest pojęciem błędnym. Choroba może stanowić większe niebezpieczeństwo dla rozwijającego się płodu niż przemyślane leczenie farmakologiczne. Wiedza dotycząca stosowania leków w ciąży nadal nie została dostatecznie usystematyzowana, co utrudnia podejmowanie decyzji lekarzowi oraz kobietom ciężarnym [1].
Współczesna opieka ginekologiczna i endokrynologiczna jest kluczowym elementem zdrowia kobiet na każdym etapie ich życia. Opieka ta obejmuje szeroki zakres usług profilaktycznych, diagnostycznych i terapeutycznych, które muszą być dostosowane do indywidualnych potrzeb i specyfiki różnych okresów życia kobiety. Zmieniające się potrzeby zdrowotne kobiet w różnych okresach życia są ściśle związane z różnorodnymi zmianami hormonalnymi, fizjologicznymi i psychospołecznymi, które wymagają zindywidualizowanego podejścia oraz aktualnej wiedzy medycznej i naukowej.




