Cytologia ratuje kobietom życie. W Polsce nadal jest to poważny problem, gdyż tylko 30% robi lub zrobiła to badanie. Nadal cytologia, dla niektórych kobiet to strach przed badaniem, dyskomfort lub brak zainteresowania tematem.

Ruszyła Ogólnopolska Kampania Społeczna „Piękna bo Zdrowa” organizowana pod honorowym patronatem Pani Anny Komorowskiej Małżonki Prezydenta RP. Jest to już V jubileuszowa edycja tej wyjątkowej kampanii realizowanej z inicjatywy Ogólnopolskiej Organizacji Kwiat Kobiecości. Celem kampanii jest zmiana podejścia kobiet do własnego zdrowia i przypominanie o potrzebie wykonywania regularnych badań ginekologicznych. Do profilaktyki raka szyjki macicy i innych chorób narządów rodnych pod hasłem „NIE ZAPOMINAJ o badaniach ginekologicznych.

Z wizytą ginekologiczną wiążą się liczne pytania. Dotyczą one przede wszystkim tego, kiedy po raz pierwszy zgłosić się na cytologię, jak często powtarzać badanie i co robić w przypadku stwierdzenia zmian o charakterze nowotworowym czy przednowotworowym.

 

Badanie ginekologiczne bez tajemnic


Badanie ginekologiczne składa się z kilku ważnych elementów. Polega m.in. na wywiadzie lekarza z pacjentką, oglądaniu narządów rodnych za pomocą jednorazowego wziernika, palpacyjnego badania piersi i narządów rodnych oraz pobraniu za pomocą specjalnej szczoteczki, posiadającej atesty i rekomendacje Unii Europejskiej, materiału do badania cytologicznego.

- Oczywiście wizyta ginekologiczna powinna mieć określony przebieg. – mówi dr Monika Łukasiewicz. - Pierwszym jej etapem jest wywiad lekarski. Ginekolog powinien zapytać kobietę m.in. o datę pierwszej i ostatniej miesiączki ,długość trwania cykli oraz intensywność krwawienia miesięcznego, przebyte choroby, nowotwory, stosowaną antykoncepcję czy ciążę, a nie skupiać się tylko na doraźnym problemie. Kolejnym etapem wizyty ginekologicznej jest badanie narządów za pomocą jednorazowego wziernika oraz wykonanie cytologii. W zależności od zaleceń ginekologa wykonujemy także USG dopochwowe, które obrazuje miedzy innymi stan  jajników. Kobieta, przygotowując się do wizyty, może się zastanowić nad ewentualnymi pytaniami do ginekologa i w czasie wywiadu poruszyć wybrany przez siebie problem z lekarzem.

 

Kiedy najlepiej udać się do ginekologa?


Cytologia jest krótkimi bezbolesnym badaniem, które stanowi jedną z najważniejszych zasad profilaktyki raka szyjki macicy. Pozwala na opis zmian, które powstają pod wpływem wirusa HPV.
- Badanie cytologiczne daje najlepsze wyniki, jeśli kobieta przyjdzie ją wykonać po miesiączce wtedy, gdy już nie ma śladów krwawienia miesiączkowego. W dniu badania najlepiej unikać współżycia czy płukanek pochwy. Wpływ na wynik cytologii może mieć także wcześniejsze wykonanie badania USG czy używanie żeli nawilżających oraz leków dopochwowych – stwierdza Monika Łukasiewicz.

Data pierwszej cytologii


Każda kobieta, która rozpoczęła współżycie powinna mieć wykonaną cytologię. Zgodne z American Society for Colposkopy and Cervical Patology (ASCCP) oraz American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) każda kobieta powinna mieć pobraną cytologię w wieku 21 lat.  Natomiast u dziewcząt aktywnych seksualnie skrining cytologiczny szyjki macicy powinien być wykonany 3 lata po pierwszej inicjacji seksualnej.

- Dodatkowo każda dziewczyna, która chce rozpocząć współżycie powinna wcześniej odwiedzić ginekologa, aby porozmawiać z nim o antykoncepcji czy metodach prewencji chorób przenoszonych drogą płciową. Często młode osoby nie wiedzą, że takie choroby w ogóle istnieją. A wirusem HPV, który jest odpowiedzialny za raka szyjki macicy czy kłykciny kończyste jest się dużo łatwiej zarazić niż HIV. – stwierdza dr n.med. Monika Łukasiewicz.

Wynik cytologii i kolejne badania
Wynik cytologii odbieramy po kilku dniach. Najczęściej otrzymujemy ją w skali Bethesda, gdyż skala Papanicolaou została uznana za niewystarczającą.

-   Skala Bethesda w sposób szczegółowy opisuje wynik badania cytologicznego. Wyniki wymagają omówienia ich z pacjentką i zaplanowania ewentualnego leczenia, jeśli pojawi się skrót: ASC-US, ASC-H, LSIL, HSIL, AGC. Wtedy, gdy wynik cytologii jest nieprawidłowy, pacjentka powinna być o nim poinformowana jak najszybciej i skierowana na mapowanie wirusa,  kolposkopię lub ewentualną weryfikację histopatologiczną. Jeśli nie zostały stwierdzone żadne nieprawidłowości, cytologię wykonujemy za rok – podsumowuje Monika Łukasiewicz.- Dzięki skali Bethesda posiadamy także informacje o jakości dostarczanego preparatu, co jest bardzo ważne i wpływa na wynik cytologii. Jeśli jakość preparatu była zła, kobieta może zostać poproszona o powtórzenie cytologii.

 

Konsultacja medyczna dr Monika Łukasiewicz – ginekolog, położnik, seksuolog. Członkini Kapituły Ekspertów Ogólnopolskiej Kampanii Społecznej „Piękna bo Zdrowa” i ekspert Kwiatu Kobiecości. Dr Monika Łukasiewicz jest doświadczonym ginekologiem, położnikiem i seksuologiem, która swoje doświadczenie medyczne zdobywała m.in. w szpitalu w Paryżu, Belgii i w Niemczech. Cały czas aktywnie uczestniczy w konferencjach i debatach poświęconych tematyce medycznej i seksuologicznej.

W przeciwieństwie do kilku procent przypadków raka piersi i jajnika, rak szyjki macicy nie jest chorobą uwarunkowaną dziedzicznie. Wywołują go długotrwałe zakażenia niektórymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) przenoszone drogą kontaktów intymnych. Spośród ponad 100 typów HPV, zakażenia ok. 40 z nich dotyczą narządów płciowych kobiet jak i mężczyzn. Typy HPV: 16, 18, 45, 31 wywołują ponad 80% zachorowań na raka szyjki macicy na świecie jak i w Polsce. Udział typów HPV 18 i 45 jest większy w rozwoju rzadkiej, ale trudnej do wykrycia w badaniach cytologicznych postaci gruczołowej raka szyjki macicy. Za odkrycie związku pomiędzy zakażeniami HPV a rakiem szyjki macicy w 2008 roku przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.